Một thành phố phía Nam nghiên cứu dự án sân bay lớn

Sân bay Trần Đề mới dừng ở nghiên cứu dài hạn

Quy hoạch chung thành phố Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đang bước vào quá trình rà soát với nhiều nội dung lớn liên quan hàng không, logistics, đường sắt đô thị và hạ tầng chống ngập. Trong văn bản góp ý gửi Bộ Xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị cơ quan lập quy hoạch rà soát kỹ phương án phát triển Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ hiện hữu, đồng thời làm rõ tính chất của đề xuất nghiên cứu một sân bay mới tại khu vực Trần Đề.

Đồ án hiện vẫn ở giai đoạn dự thảo. Trước đó, Sở Xây dựng Cần Thơ đã lấy ý kiến cộng đồng đối với Quy hoạch chung trên phạm vi toàn bộ 103 xã, phường và không gian biển liên quan; thành phố cũng lưu ý các phương án trong hồ sơ đang nghiên cứu chưa phải quyết định cuối cùng.

Theo quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc hiện hành, khu vực Cần Thơ có Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, quy mô sân bay cấp 4E.

Hồ sơ quy hoạch chi tiết đang được Bộ Xây dựng tổ chức lập xác định công suất khoảng 2,5 triệu hành khách và 30.000 tấn hàng hóa mỗi năm đến năm 2030; tầm nhìn năm 2050 khoảng 4,5 triệu hành khách và 70.000 tấn hàng hóa. Hội đồng thẩm định quy hoạch chi tiết sân bay đã được thành lập từ tháng 9/2026.

Do quy hoạch sân bay và quy hoạch chung thành phố đang được xây dựng song song, Cục Hàng không đề nghị đơn vị tư vấn của Cần Thơ cập nhật đầy đủ các nội dung về nhu cầu vận tải, tổ chức khai thác, kết nối giao thông, quỹ đất và định hướng phát triển của sân bay.

Một nội dung được quan tâm là phương án hình thành khu thương mại tự do và trung tâm logistics hàng không gắn với Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ.

Theo Cục Hàng không, trong quá trình lập quy hoạch chi tiết sân bay, đơn vị tư vấn đã được yêu cầu nghiên cứu phương án phù hợp với định hướng phát triển này.

Cơ quan chuyên ngành đề nghị Cần Thơ phối hợp với đơn vị lập quy hoạch sân bay để làm rõ mối liên hệ giữa cảng hàng không, khu thương mại tự do, trung tâm logistics và hệ thống giao thông xung quanh.

Các nội dung cần xác định cụ thể gồm nhu cầu sử dụng đất, tổ chức không gian, kết nối hạ tầng và lộ trình đầu tư, tránh tình trạng quy hoạch đô thị và quy hoạch hàng không phát triển theo những phương án không đồng bộ.

Đáng chú ý hơn, dự thảo Quy hoạch chung Cần Thơ còn đưa ra 3 phương án nghiên cứu bố trí Cảng hàng không quốc tế Trần Đề. Cục Hàng không đề nghị hồ sơ phải thể hiện rõ đây chỉ là các phương án nghiên cứu định hướng không gian và dự trữ quỹ đất trong dài hạn, không phải một sân bay đã được quyết định đầu tư hoặc đã được bổ sung chính thức vào hệ thống cảng hàng không quốc gia.

Nếu tiếp tục nghiên cứu, Cần Thơ phải phối hợp với Bộ Xây dựng và các cơ quan chuyên môn đánh giá hàng loạt yếu tố trước khi đề xuất bổ sung sân bay.

Trong đó có nhu cầu vận tải, hiệu quả đầu tư, quốc phòng - an ninh, tổ chức vùng trời, phương thức bay, an toàn khai thác, địa hình, khí tượng, môi trường và khả năng kết nối giao thông.

Yêu cầu này đáng chú ý bởi Trần Đề đang được xác định là một trong hai cực tăng trưởng lớn trong dự thảo Quy hoạch chung Cần Thơ sau sắp xếp. Khu vực này được nghiên cứu theo hướng kinh tế biển tổng hợp, gắn cảng biển, logistics, công nghiệp, thương mại - dịch vụ và năng lượng.

Hai tuyến đường sắt đô thị dài tổng cộng khoảng 88 km cũng được rà soát

Không chỉ hàng không, Bộ Xây dựng còn yêu cầu làm rõ hàng loạt hạ tầng lớn trong cấu trúc Cần Thơ mới. Đối với giao thông công cộng, hồ sơ đang nghiên cứu hai tuyến đường sắt đô thị.

Tuyến thứ nhất dự kiến nối Ninh Kiều - Thốt Nốt, dài khoảng 57 km. Tuyến thứ hai nối Ga Cần Thơ - Ô Môn, dài khoảng 31 km. Tổng chiều dài hai tuyến khoảng 88 km.

Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng đề nghị thành phố bổ sung dự báo nhu cầu vận tải, xác định loại hình đường sắt phù hợp và phân kỳ đầu tư thay vì chỉ thể hiện hướng tuyến trong quy hoạch.

Hai tuyến cũng cần được nghiên cứu kết nối với mạng lưới xe buýt, đường thủy, sân bay, các nhà ga và những khu vực có khả năng phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Ở quy mô liên vùng, dự thảo quy hoạch trước đó còn đề xuất kéo dài đường sắt TP.HCM - Cần Thơ qua Sóc Trăng tới Trần Đề và nghiên cứu một tuyến đường sắt chuyên dụng kết nối khu vực này. Đây tiếp tục là các nội dung đang được nghiên cứu trong đồ án, chưa phải dự án đã được quyết định đầu tư.

Song song với giao thông, bài toán cấp nước và chống ngập được yêu cầu tính toán kỹ hơn do phạm vi thành phố sau sắp xếp trải dài từ khu vực nội đồng ra biển.

Theo hồ sơ, nhu cầu sử dụng nước đến năm 2050 được dự báo khoảng 2,716 triệu m3/ngày đêm. Cơ quan chuyên môn đề nghị đối chiếu con số này với khả năng cấp nước thực tế, nhất là vào mùa khô tại Sóc Trăng, Trần Đề, Vĩnh Châu và Cù Lao Dung - những khu vực chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn.

Quy hoạch cần xác định khoảng thời gian nguồn nước không thể khai thác, phương án dự phòng và khả năng liên kết mạng cấp nước giữa các khu vực.

Về chống ngập, cao độ nền phải được tính toán theo từng lưu vực, đồng thời xét tới mưa, lũ, triều, nước biển dâng và sụt lún. Việc mở các khu đô thị và hệ thống giao thông mới cũng không được làm tăng tình trạng ngập tại khu vực lân cận.

Đối với không gian ngầm, Cần Thơ được đề nghị đánh giá điều kiện địa chất và địa chất thủy văn trước khi xác định nơi có thể bố trí công trình ngầm, bãi đỗ xe nhiều tầng hoặc bãi xe ngầm. Những nơi có nền đất yếu, nguy cơ ngập, sụt lún hoặc liên quan nguồn nước cần được khoanh vùng hạn chế.

Quỹ đất cây xanh công cộng khoảng 3.700 ha cũng cần được tổ chức thành mạng lưới công viên, hành lang xanh ven sông và kênh rạch, đồng thời kết hợp chức năng trữ nước và hỗ trợ thoát nước.

Quy hoạch chung Cần Thơ lần này là đồ án đầu tiên được lập cho toàn bộ thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính. Phạm vi nghiên cứu khoảng 6.360 km2 với khoảng 72 km bờ biển, dự kiến tổ chức theo hai cực tăng trưởng, các hành lang liên kết và nhiều phân vùng chức năng.