Gia Lai: Đề xuất di dời 228 hộ dân, san phẳng núi Một để xử lý sạt lở, thu hồi 1 triệu m³ đất đá

UBND phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai vừa báo cáo UBND tỉnh phương án xử lý, khắc phục sạt lở tại khu vực núi Một, kết hợp chỉnh trang không gian đô thị và tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Núi Một thuộc tổ dân phố 19 và 20, có địa hình, địa chất phức tạp, đất đá phong hóa mạnh, sườn dốc lớn, độ cao đỉnh núi khoảng 44m, diện tích khu vực khoảng 35.377m². Khu vực hiện có 228 hộ dân sinh sống, trong đó 183 hộ nằm trên núi, sườn núi và 45 hộ ở dưới chân núi. Khu dân cư này đã hình thành hơn 20 năm, núi Một ngọn núi độc lập, nằm cạnh sông Hà Thanh.

Theo chính quyền địa phương, do phạm vi có nguy cơ ảnh hưởng rộng, các giải pháp xử lý cục bộ như xây tường chắn, kè chống sạt lở cần được đánh giá thận trọng về hiệu quả và mức độ an toàn lâu dài. Thay vì chỉ gia cố từng vị trí, phương án được đề xuất là di dời toàn bộ các hộ dân trong phạm vi nghiên cứu, tổ chức đào hạ và san phẳng núi Một theo cao độ thiết kế phù hợp với khu dân cư hiện hữu tiếp giáp. Sau khi hoàn thành giải phóng mặt bằng và xử lý địa hình, khu vực dự kiến được quy hoạch xây dựng khu dân cư mới.

Điểm đáng chú ý của phương án là khối lượng đất đá phát sinh trong quá trình hạ thấp núi có thể tận dụng phục vụ nhu cầu san lấp tại các dự án xây dựng trên địa bàn tỉnh. Ước tính, quá trình đào hạ núi Một sẽ tạo ra khoảng 1 triệu m³ đất, đá, nếu nguồn vật liệu đáp ứng yêu cầu, việc tận thu có thể giúp giảm chi phí cung ứng, tối ưu vận chuyển, góp phần tháo gỡ áp lực thiếu vật liệu san lấp.

Theo tính toán sơ bộ, tổng mức đầu tư phương án khoảng 500 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng khoảng 250 tỷ đồng và chi phí xây dựng khoảng 250 tỷ đồng. Nguồn thu dự kiến từ đấu giá quyền sử dụng đất sau khi xử lý khu vực vào khoảng 850 tỷ đồng, phần chênh lệch khoảng 350 tỷ đồng, với điều kiện các khoản thu, chi đạt mức tính toán ban đầu. Phương án được kỳ vọng giải quyết đồng thời ba mục tiêu: giảm nguy cơ mất an toàn do sạt lở, bổ sung nguồn vật liệu xây dựng và chuyển đổi khu vực địa hình phức tạp thành quỹ đất phát triển đô thị. Đây mới là phương án đề xuất, chưa phải dự án đã được quyết định triển khai, việc thực hiện còn phụ thuộc vào quá trình xem xét, đánh giá của cấp có thẩm quyền.

Tình trạng sạt lở tại núi Một đã kéo dài nhiều năm. Năm 2025, khi tình trạng sạt lở diễn biến nghiêm trọng, đã có 9 hộ chuyển đi, còn 27 hộ bám trụ lại; sạt lở đất từ sườn núi từng khiến 5 căn nhà dưới chân núi hư hỏng nặng, các hộ này sau đó được chính quyền di dời đến nơi an toàn hơn. Đợt mưa lớn cuối tháng 9/2026 tiếp tục khiến một số vị trí trên núi xuất hiện dấu hiệu sạt lở, đe dọa hàng chục hộ dân; ngày 5/10/2026, UBND tỉnh Gia Lai đã có văn bản chỉ đạo khẩn trương rà soát, di dời các hộ dân tại khu vực có nguy cơ cao. Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn yêu cầu địa phương rà soát, đánh giá cụ thể phạm vi, mức độ nguy cơ sạt lở, xác định chính xác số hộ cần di dời và nhu cầu tái định cư. Do phường Quy Nhơn hiện không còn quỹ đất phù hợp để bố trí tái định cư, địa phương đề xuất sử dụng quỹ đất tại phường Quy Nhơn Đông và Quy Nhơn Bắc.

Sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Định, tỉnh Gia Lai mới có diện tích tự nhiên 21.576km², đứng thứ 2 cả nước về diện tích, chỉ sau tỉnh Lâm Đồng.