Cục Hàng không đề nghị gắn Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ với khu thương mại tự do 2.000-5.000ha

Cục Hàng không Việt Nam vừa đề nghị rà soát, cập nhật các định hướng phát triển Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ trong quá trình lập Quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn 2075, trọng tâm là bảo đảm sự thống nhất giữa quy hoạch đô thị, quy hoạch hàng không và định hướng hình thành khu thương mại tự do, trung tâm logistics hàng không.

Sân bay quốc tế "trắng" chuyến bay quốc tế suốt năm 2025

Theo Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050 (phê duyệt tại Quyết định số 648 ngày 7/6/2023, điều chỉnh tại Quyết định số 1140 ngày 1/7/2026), Cần Thơ được quy hoạch một cảng hàng không quốc tế cấp 4E, công suất dự kiến 2,5 triệu khách/năm vào 2030 và 4,5 triệu khách/năm vào 2050 (một số quy hoạch trước đó đưa ra mục tiêu cao hơn, 7 triệu khách/năm năm 2030 và 12 triệu khách/năm năm 2050). Thực tế, năm 2025 sân bay chỉ phục vụ khoảng 1,1 triệu khách, toàn bộ là khách nội địa, không có chuyến bay quốc tế nào, mới đạt khoảng 37% công suất thiết kế 3 triệu khách/năm. Hiện sân bay khai thác 7 đường bay nội địa, bình quân khoảng 20 chuyến cất/hạ cánh mỗi ngày. Lãnh đạo thành phố từng thừa nhận "sân bay quốc tế mà cả năm không có chuyến bay quốc tế, địa phương cũng rất buồn".

Bộ Xây dựng hiện đang tổ chức lập quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ. Cục Hàng không Việt Nam đề nghị đơn vị tư vấn quy hoạch chung thành phố cập nhật hồ sơ quy hoạch cảng đang xây dựng, đồng thời rà soát hiện trạng, dự báo nhu cầu vận tải, phương án khai thác, kết nối giao thông, nhu cầu sử dụng đất và định hướng phát triển dài hạn.

Khu thương mại tự do 2.000-5.000ha, hai vị trí đang nghiên cứu

Theo điều chỉnh Quy hoạch thành phố Cần Thơ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050, được HĐND thành phố thông qua tại kỳ họp chuyên đề ngày 30-31/12/2025, địa phương nghiên cứu thí điểm phát triển khu thương mại tự do quy mô khoảng 2.000-5.000ha, định hướng trở thành động lực tăng trưởng mới, thu hút nhà đầu tư chiến lược, thúc đẩy thương mại, logistics, dịch vụ chất lượng cao và đổi mới sáng tạo, áp dụng cơ chế ưu đãi cạnh tranh.

Hai vị trí đang được nghiên cứu: khu vực trung tâm thành phố gắn với Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, trung tâm logistics hàng không và Khu công nghệ cao; và Khu kinh tế ven biển Trần Đề (quy mô trên 40.000ha theo quy hoạch), gắn với cảng nước sâu và trung tâm logistics cảng. Hai đầu mối này được định hướng chức năng bổ trợ nhau: khu vực sân bay phục vụ kết nối hàng không, khu vực Trần Đề gắn với vận tải biển.

Riêng với sân bay, bên cạnh nâng cấp sân bay hiện hữu (tại phường Thới An Đông, cách trung tâm hơn 10km), đơn vị tư vấn quy hoạch chung TP Cần Thơ còn đề xuất nghiên cứu 3 phương án vị trí sân bay mới: khu ven biển Trần Đề; phía Nam TP Sóc Trăng cũ gần nút giao cao tốc Châu Đốc - Trần Đề và TP.HCM - Sóc Trăng; hoặc cách sân bay hiện hữu khoảng 30km về phía Nam, gần nút giao cao tốc Châu Đốc - Trần Đề và Cần Thơ - Cà Mau. Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo khu vực Trần Đề dù gần cảng biển nhưng chi phí xây dựng, kết nối, bảo trì lớn, còn đối mặt rủi ro nước biển dâng, mưa bão; danh mục quy hoạch cảng hàng không quốc gia hiện cũng chưa xác lập Cảng hàng không Trần Đề, nên khuyến nghị chỉ xem xét sân bay mới khi có nhu cầu thực tế, dự báo độc lập và phương án tài chính khả thi.

Với phương án phát triển khu thương mại tự do và trung tâm logistics hàng không gắn với sân bay, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị UBND thành phố chỉ đạo các đơn vị tư vấn phối hợp đánh giá tổng thể mối liên kết giữa các chức năng, làm rõ tổ chức không gian, nhu cầu quỹ đất và lộ trình triển khai. Giới quan sát nhận định quy mô quy hoạch lớn hay cơ chế ưu đãi cạnh tranh chưa đủ bảo đảm sức hút đầu tư - yếu tố quyết định còn nằm ở năng lực khai thác sân bay, mạng lưới giao thông kết nối, khả năng bố trí quỹ đất và sự phối hợp giữa các đầu mối phát triển.