Việt Nam sắp có sân bay đầu tiên xây dựng hoàn toàn trên biển, vốn đầu tư hơn 9.200 tỷ đồng

Nếu được hiện thực hóa, đây sẽ là cảng hàng không đầu tiên của Việt Nam xây dựng hoàn toàn trên biển, mở ra hướng phát triển mới cho hạ tầng hàng không quốc gia.

Theo Quyết định số 1140/QĐ-BXD ngày 1/7/2026 của Bộ Xây dựng về điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Việt Nam sẽ quy hoạch 36 cảng hàng không, gồm 19 sân bay quốc tế và 17 sân bay nội địa.

So với quy hoạch trước đây, danh mục được bổ sung thêm 7 sân bay mới gồm Ninh Bình, Gia Bình, Vân Phong, Lai Châu, Bạch Long Vĩ, Măng Đen và Phan Thiết. Trong đó, Cảng hàng không quốc tế Vân Phong là dự án thu hút sự quan tâm khi được định hướng xây dựng hoàn toàn trên mặt nước.

Theo phương án nghiên cứu, sân bay Vân Phong dự kiến đặt tại xã Vạn Thắng, tỉnh Khánh Hòa (thuộc huyện Vạn Ninh trước đây), cách trung tâm TP. Nha Trang khoảng 65 km.

Điểm đặc biệt của dự án là toàn bộ sân bay được quy hoạch trên vùng mặt nước ven bờ với diện tích khoảng 497,1 ha, tương đương gần 5 km² và rộng gấp khoảng 28 lần diện tích sân vận động Mỹ Đình (17,5 ha). Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Vân Phong sẽ đạt tiêu chuẩn 4E theo phân cấp của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), đủ khả năng khai thác các dòng máy bay thân rộng phục vụ các đường bay quốc tế.

Giai đoạn đến năm 2030, sân bay được định hướng đạt công suất khoảng 1,5 triệu lượt hành khách mỗi năm. Đến năm 2050, công suất dự kiến tăng lên 2,5 triệu lượt khách mỗi năm. Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án ước khoảng 9.214 tỷ đồng.

Khác với phần lớn các sân bay hiện nay được xây dựng trên đất liền, phương án phát triển sân bay Vân Phong tận dụng khu vực mặt nước ven bờ. Theo hồ sơ nghiên cứu, khu vực này không có dân cư sinh sống, không có rừng phòng hộ và chưa được quy hoạch làm khu neo đậu tàu thuyền, qua đó được đánh giá có nhiều thuận lợi cho công tác chuẩn bị đầu tư và giải phóng mặt bằng.

Việc xây dựng sân bay không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên mà còn được kỳ vọng trở thành động lực thúc đẩy phát triển Khu kinh tế Vân Phong – một trong những cực tăng trưởng chiến lược của Khánh Hòa. Bên cạnh việc tăng khả năng kết nối hàng không, dự án còn được kỳ vọng tạo động lực phát triển du lịch, logistics, dịch vụ cảng biển và thu hút đầu tư trong nước, quốc tế, góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông quốc gia.

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, vị trí nghiên cứu sân bay phù hợp với Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Phong đến năm 2040, tầm nhìn 2050 đã được Thủ tướng phê duyệt, đồng thời phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của địa phương. Dù vậy, việc xây dựng sân bay trên biển cũng đặt ra nhiều thách thức về công nghệ, kỹ thuật, chi phí đầu tư cũng như khả năng thích ứng với điều kiện địa chất, khí hậu và môi trường biển. Đây là những yếu tố sẽ cần được đánh giá kỹ lưỡng trong quá trình lập dự án.

Trên thế giới, mô hình sân bay trên biển đã được nhiều quốc gia áp dụng nhằm giải quyết bài toán quỹ đất và mở rộng năng lực khai thác. Tiêu biểu là Sân bay quốc tế Kansai (Nhật Bản), được xây dựng trên đảo nhân tạo giữa vịnh Osaka với tổng vốn đầu tư khoảng 20 tỷ USD. Ngoài ra còn có Sân bay quốc tế Hong Kong (Trung Quốc), Incheon (Hàn Quốc) và Hamad (Qatar), đều là những công trình hàng không quy mô lớn được phát triển trên khu vực lấn biển hoặc đảo nhân tạo.

Nếu được triển khai đúng quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Vân Phong sẽ trở thành sân bay đầu tiên của Việt Nam được xây dựng hoàn toàn trên mặt nước, đánh dấu bước tiến mới trong phát triển hạ tầng hàng không và mở rộng không gian phát triển ra biển.