Bộ Xây dựng điều chỉnh quy hoạch cảng biển: Còn 23 cảng, thêm 4 cảng tiềm năng đặc biệt

Bộ Xây dựng vừa phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể kết cấu hạ tầng hàng hải thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây sẽ là cơ sở để tiếp tục điều chỉnh quy hoạch chi tiết hệ thống cảng biển, luồng hàng hải và các công trình hạ tầng liên quan trong giai đoạn tới.

Điểm thay đổi lớn nhất nằm ở việc hệ thống cảng biển được quy hoạch còn 23 cảng, thay vì 36 như trước. Tuy nhiên, sự thay đổi này chủ yếu xuất phát từ việc không còn quy hoạch theo các nhóm cảng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, không đồng nghĩa với việc thu hẹp quy mô hay giảm năng lực hệ thống cảng biển.

Song song với việc điều chỉnh số lượng, quy hoạch cũng mở ra dư địa phát triển các đầu mối hàng hải quy mô lớn. Ngoài hai cảng biển đặc biệt hiện nay là Hải Phòng và TP.HCM, Bộ Xây dựng định hướng Thanh Hóa, Đà Nẵng, Khánh Hòa và Cần Thơ trở thành những cảng biển đặc biệt trong tương lai khi đáp ứng các điều kiện phát triển.

Quy hoạch mới cũng cập nhật dự báo nhu cầu vận tải, bổ sung các khu bến phục vụ công nghiệp và năng lượng như thép, LNG, đồng thời định hướng hình thành ba khu công nghiệp tàu biển tập trung tại miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Bến cảng Hòn Khoai cũng được bổ sung chức năng là bến cảng lưỡng dụng, trong khi tuyến vận tải ven biển được điều chỉnh thuộc hệ thống kết cấu hạ tầng hàng hải.

Đến năm 2030, hệ thống cảng biển Việt Nam được đặt mục tiêu thông qua từ 1,396-1,656 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, trong đó lượng container đạt 48,6-57,4 triệu TEU, chưa bao gồm hàng trung chuyển quốc tế. Lượng hành khách thông qua cảng biển dự kiến đạt 18,5-20,4 triệu lượt, cùng với việc đầu tư các dự án trọng điểm như cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, khu bến Liên Chiểu và khu bến Nam Đồ Sơn.

Tầm nhìn đến năm 2050, hệ thống cảng biển được định hướng đáp ứng nhu cầu hàng hóa với tốc độ tăng trưởng bình quân 4,3-4,9% mỗi năm, còn vận tải hành khách tăng khoảng 1-1,4%/năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhu cầu đầu tư cho các bến cảng kinh doanh dịch vụ xếp dỡ hàng hóa ước khoảng 581.000 tỷ đồng, chủ yếu huy động từ nguồn vốn ngoài ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Quy hoạch cũng xác định hàng loạt dự án ưu tiên đầu tư trong giai đoạn tới. Bên cạnh việc nâng cấp các tuyến luồng hàng hải trọng điểm tại Hải Phòng, Nghệ An, Hà Tĩnh, Đà Nẵng và Bà Rịa - Vũng Tàu, nguồn lực sẽ được tập trung cho các khu bến Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, Cái Mép - Thị Vải, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Liên Chiểu, Phù Mỹ và Bãi Gốc nhằm nâng cao năng lực tiếp nhận tàu lớn và tăng khả năng kết nối logistics của hệ thống cảng biển Việt Nam.