Việt Nam sắp có 4 “siêu sân bay” chuẩn 4F

Việt Nam đang bước vào giai đoạn nâng cấp mạnh nhất của hạ tầng hàng không khi lần đầu tiên quy hoạch tới 4 cảng hàng không đạt chuẩn 4F - cấp cao nhất theo phân loại của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Theo Quyết định 657/QĐ-BXD vừa được Bộ Xây dựng phê duyệt, bốn sân bay gồm Long Thành, Nội Bài, Gia Bình và Chu Lai sẽ trở thành các trung tâm trung chuyển quốc tế và logistics chiến lược trong giai đoạn tới.

Chuẩn 4F được xem là “hạng siêu nặng” của ngành hàng không toàn cầu, dành cho các sân bay có khả năng khai thác những dòng máy bay thân rộng lớn nhất thế giới như Airbus A380 hay Boeing 747-8. Để đạt tiêu chuẩn này, sân bay không chỉ cần đường băng dài và mặt sân đỗ quy mô lớn mà còn phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu khắt khe về điều hành bay, an toàn khai thác và hạ tầng logistics đồng bộ.

Trong nhóm này, Long Thành là dự án có quy mô và tham vọng lớn nhất. Theo quy hoạch đến năm 2050, sân bay này dự kiến đạt công suất khoảng 100 triệu hành khách mỗi năm, trở thành cửa ngõ hàng không chiến lược của vùng Đông Nam Bộ và hướng tới vai trò trung chuyển quốc tế của khu vực châu Á. Đây cũng là dự án hạ tầng có tổng vốn đầu tư lớn nhất ngành giao thông Việt Nam hiện nay.

Điểm đáng chú ý trong quy hoạch mới là sự xuất hiện của sân bay Gia Bình (Bắc Ninh) trong nhóm 4F. Với vị trí nằm giữa trung tâm công nghiệp điện tử lớn nhất cả nước - nơi tập trung các tập đoàn công nghệ như Samsung, Foxconn hay Amkor - Gia Bình được định vị như một trung tâm logistics hàng không công nghệ cao, hỗ trợ vận chuyển linh kiện điện tử và giảm tải áp lực cho Nội Bài trong dài hạn.

Trong khi đó, Nội Bài tiếp tục giữ vai trò trung tâm hàng không quốc tế lớn nhất miền Bắc, kết nối trực tiếp với các thị trường trọng điểm như Đông Bắc Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Theo giới phân tích, việc duy trì chuẩn 4F cho Nội Bài cho thấy định hướng phát triển Hà Nội thành đầu mối trung chuyển hàng không quy mô lớn thay vì chỉ phục vụ nhu cầu đi lại nội địa như trước.

Ở miền Trung, Chu Lai được quy hoạch thành trung tâm logistics hàng không và vận tải hàng hóa chiến lược. Đến năm 2030, sân bay này dự kiến đạt công suất khoảng 10 triệu hành khách mỗi năm trên diện tích hơn 2.000 ha, trước khi tăng lên 30 triệu khách vào năm 2050. Lợi thế quỹ đất lớn cùng vị trí gần các khu công nghiệp và cảng biển giúp Chu Lai được kỳ vọng trở thành “hub” logistics mới của miền Trung.

Việc lần đầu xuất hiện 4 sân bay cấp 4F cho thấy quy mô và tham vọng mới của ngành hàng không Việt Nam. Nếu giai đoạn trước, hạ tầng sân bay chủ yếu phục vụ nhu cầu đi lại và du lịch nội địa, thì quy hoạch mới đang hướng tới xây dựng các đô thị sân bay, trung tâm logistics và mạng lưới trung chuyển quốc tế có khả năng cạnh tranh trực tiếp trong khu vực.

Đáng chú ý, cả 4 “siêu sân bay” đều nằm tại các vùng kinh tế động lực gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Đồng Nai và miền Trung. Điều này cho thấy hạ tầng hàng không không còn chỉ là bài toán giao thông, mà đang trở thành nền tảng để mở rộng không gian kinh tế, hút vốn FDI, thúc đẩy công nghiệp công nghệ cao và tái định hình năng lực cạnh tranh quốc gia trong nhiều thập kỷ tới.