Long Thành sắp vận hành, các hãng hàng không tăng tốc cuộc đua đầu tư

Chỉ còn vài tháng trước thời điểm sân bay quốc tế Long Thành dự kiến đi vào khai thác thương mại, ngành hàng không Việt Nam đang bước vào chu kỳ đầu tư lớn nhất trong nhiều năm. Không chỉ bổ sung tàu bay, các hãng đồng loạt mở rộng sang bảo dưỡng, logistics, vận tải hàng hóa và hạ tầng kỹ thuật, cho thấy cuộc cạnh tranh đang dịch chuyển từ năng lực khai thác sang xây dựng hệ sinh thái hàng không.

Với công suất thiết kế giai đoạn 1 đạt 25 triệu lượt hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, Long Thành được kỳ vọng trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế mới của Việt Nam. Quy mô hạ tầng này tạo điều kiện để các hãng thiết kế lại mạng bay, mở rộng dịch vụ và chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng dài hạn thay vì chỉ giải quyết tình trạng quá tải của Tân Sơn Nhất.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Chủ tịch HĐQT Vietnam Airlines Đặng Ngọc Hòa cho biết Long Thành sẽ là trọng điểm trong chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn 2045. Hãng đang đầu tư trung tâm bảo dưỡng máy bay quy mô lớn, hướng tới cung cấp dịch vụ sửa chữa động cơ và bảo dưỡng công nghệ cao cho cả các hãng hàng không quốc tế, qua đó đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường MRO.

Song song với đó, Vietnam Airlines đầu tư hai nhà ga hàng hóa gồm nhà ga hàng thông thường và nhà ga chuyển phát nhanh, đồng thời đưa đội tàu bay chở hàng chuyên dụng vào khai thác trong năm 2026. Nếu trước đây hoạt động vận tải hàng hóa chủ yếu dựa vào khoang bụng máy bay chở khách, việc sở hữu đội bay chuyên dụng sẽ giúp hãng chủ động hơn trước nhu cầu xuất nhập khẩu đang tăng.

Một mắt xích khác trong chiến lược của Vietnam Airlines là mục tiêu sở hữu các nhà ga hành khách chuyên biệt tại những cảng hàng không lớn. Theo ông Đặng Ngọc Hòa, hãng hướng tới xây dựng Long Thành thành một "mega hub", kết nối các đường bay từ châu Âu tới Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Ấn Độ và Nam Á. Để phục vụ chiến lược này, Vietnam Airlines cũng đang đánh giá phương án đầu tư thêm máy bay thân rộng của Boeing và Airbus.

Trong giai đoạn đầu, Vietnam Airlines dự kiến chuyển bốn đường bay quốc tế từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành gồm Bắc Kinh, Hồng Kông, Quảng Châu và Manila, tương đương khoảng 12% số chuyến bay quốc tế hiện khai thác tại khu vực TP.HCM. Đây được xem là bước khởi đầu trong lộ trình chuyển dịch hoạt động sang sân bay mới.

Ở phía Vietjet, chiến lược tập trung nhiều hơn vào việc mở rộng đồng thời đội bay và hạ tầng kỹ thuật. Theo phương án gửi ACV, hãng sẽ bố trí ba tàu bay thường trực tại Long Thành trong giai đoạn đầu với khoảng 18 chuyến bay mỗi ngày, sau đó nâng lên 4-6 tàu bay vào đầu năm 2027 và mở rộng lên 8-10 tàu bay ở giai đoạn tiếp theo.

Song hành với kế hoạch khai thác, Vietjet đang đầu tư tổ hợp hangar và trung tâm bảo dưỡng đạt tiêu chuẩn quốc tế tại Long Thành. Dự án không chỉ phục vụ đội bay của hãng mà còn cung cấp dịch vụ kỹ thuật cho các hãng hàng không khác trong khu vực, từng bước hình thành hệ sinh thái hàng không riêng tại sân bay mới.

Quy mô mở rộng đội bay của Vietjet cũng thuộc nhóm lớn nhất khu vực. Hãng hiện khai thác khoảng 135 tàu bay, sở hữu danh mục đặt hàng gần 600 máy bay thân hẹp và thân rộng, đồng thời đã ký thỏa thuận thuê 10 máy bay Comac C909 để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng trong các năm tới. Vietjet cũng đề xuất hạn chế cấp thêm slot tại Tân Sơn Nhất nhằm thúc đẩy quá trình dịch chuyển hoạt động sang Long Thành.

Các hãng quy mô nhỏ hơn cũng không đứng ngoài làn sóng đầu tư. Vietravel Airlines dự kiến khai thác thương mại tại Long Thành ngay khi sân bay đi vào hoạt động, đồng thời tăng quy mô đội bay lên 11 chiếc trong sáu tháng cuối năm sau khi tiếp nhận thêm Airbus A321. Trong khi đó, Sun PhuQuoc Airways vừa nhận tàu bay thứ 11 và dự kiến nâng đội bay lên 26 chiếc trước cuối tháng 8, tạo nền tảng cho kế hoạch mở rộng mạng bay trong giai đoạn tiếp theo.

Làn sóng đầu tư cũng lan sang các doanh nghiệp dịch vụ hàng không. VIAGS - đơn vị thành viên của Vietnam Airlines - đã khởi công trung tâm sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị và dịch vụ mặt đất tại Long Thành với năng lực phục vụ khoảng 12,5 triệu hành khách và 600.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Đây là mắt xích quan trọng trong chiến lược hoàn thiện hệ sinh thái khai thác của hãng.

CTCP Phục vụ Mặt đất Sài Gòn (SAGS) cũng đầu tư khoảng 31 triệu USD để xây dựng cơ sở phục vụ mặt đất tại Long Thành. Cùng với các dự án logistics, kho nhiên liệu, suất ăn hàng không và bảo dưỡng tàu bay thuộc Dự án thành phần 4, sân bay mới đang dần hình thành chuỗi dịch vụ hỗ trợ hoàn chỉnh thay vì chỉ là một điểm cất hạ cánh.

Điểm đáng chú ý là chu kỳ đầu tư lần này không còn xoay quanh việc tăng số lượng máy bay như trước. Khi Long Thành đi vào vận hành, lợi thế cạnh tranh của các hãng sẽ ngày càng phụ thuộc vào năng lực khai thác tổng thể, từ bảo dưỡng kỹ thuật, logistics, vận tải hàng hóa đến khả năng kết nối mạng bay quốc tế. Với quy mô hạ tầng mới, Long Thành được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng tiếp theo của ngành hàng không Việt Nam và mở ra cơ hội để các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực.