Bộ Xây dựng yêu cầu “mổ xẻ” toàn diện hiệu quả đầu tư sân bay Long Thành

Theo Thông báo số 420/VPTW về buổi làm việc ngày 13/11/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh Cảng hàng không quốc tế Long Thành không chỉ là một dự án hạ tầng hàng không mà phải trở thành động lực chiến lược cho phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Bộ Xây dựng yêu cầu tính toán lại thời gian hoàn vốn dự án Long Thành.

Dự án được định hướng xây dựng theo tiêu chí hiện đại, bền vững, thông minh và có năng lực cạnh tranh quốc tế. Bộ tiêu chí cạnh tranh tập trung vào ba trụ cột gồm chất lượng dịch vụ và trải nghiệm hành khách; năng suất, hiệu quả khai thác; mức độ kết nối và khả năng trung chuyển trong mạng hàng không khu vực.

Bộ Xây dựng đã có văn bản gửi Cục Hàng không Việt Nam, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Tổng công ty Hàng không Việt Nam cùng các đơn vị liên quan để triển khai kết luận nêu trên.

Theo đó, Cục Hàng không Việt Nam chủ trì xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh quốc tế của Long Thành trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm các trung tâm trung chuyển trong khu vực. Lộ trình thực hiện phải xác định rõ các chỉ tiêu cụ thể nhằm bảo đảm khả năng cạnh tranh ngay từ giai đoạn đầu vận hành.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng giao ACV rà soát, đánh giá hiệu quả đầu tư theo từng giai đoạn, bao gồm hiệu quả kinh tế, hiệu quả tài chính, thời gian hoàn vốn và mức độ đóng góp vào tăng trưởng GDP cũng như phát triển kinh tế - xã hội. Việc “mổ xẻ” này nhằm bảo đảm dự án có quy mô hơn 16 tỷ USD phát huy hiệu quả tương xứng với nguồn lực đã bố trí.

ACV đồng thời phải khẩn trương lập Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Long Thành thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó chú trọng bố trí hợp lý các nhà ga, bổ sung kết nối đường sắt đô thị và phát triển đồng bộ hệ sinh thái dịch vụ hàng không, phi hàng không.

Cơ quan quản lý ngành hàng không cũng được giao nghiên cứu mô hình “đô thị sân bay”, tham khảo kinh nghiệm quốc tế để làm cơ sở phối hợp với địa phương trong công tác quy hoạch khu vực lân cận.

Bên cạnh đó, Cục Hàng không Việt Nam phải đề xuất chính sách thu hút các hãng hàng không quốc tế, xây dựng cơ chế giá, phí và lệ phí bảo đảm tính cạnh tranh so với các sân bay trong khu vực, đồng thời xử lý kiến nghị về ưu tiên hạ tầng và phân bổ slot bay.

Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư năm 2015, quy hoạch trên diện tích gần 5.000 ha tại Đồng Nai và chia làm ba giai đoạn.

Giai đoạn 1 (2021–2026) có tổng vốn hơn 109.000 tỷ đồng, công suất 25 triệu hành khách/năm; dự kiến chính thức khai thác từ tháng 6/2026. Giai đoạn 2 (2030–2035) nâng công suất lên 50 triệu khách/năm. Giai đoạn 3 (2035–2045) hoàn thiện toàn bộ dự án, đạt công suất 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Theo định hướng, Long Thành sẽ khai thác song song với Sân bay Tân Sơn Nhất theo mô hình “cặp cảng quốc tế”, trong đó Long Thành đảm nhận phần lớn chuyến bay quốc tế. Việc đánh giá toàn diện hiệu quả đầu tư được xem là bước cần thiết để bảo đảm dự án trọng điểm quốc gia này vận hành đúng kỳ vọng và tạo tác động lan tỏa dài hạn.