Lạm phát Mỹ bất ngờ hạ nhiệt, Fed chưa phát tín hiệu đổi hướng chính sách

Phát biểu trước Ủy ban Dịch vụ Tài chính của Hạ viện Mỹ ngày 14/7, ông Kevin Warsh Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), cho rằng Fed cần một "sự thay đổi chế độ" nhằm giảm bớt gánh nặng mà lạm phát đã gây ra cho các hộ gia đình và doanh nghiệp trong nhiều năm qua. Theo ông, mục tiêu lớn nhất của Fed là xây dựng một chính sách tiền tệ đủ chính xác để đưa giai đoạn lạm phát cao kéo dài trở thành quá khứ.

Đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Fed chưa đầy hai tháng, ông Warsh đã thành lập 5 tổ công tác để rà soát toàn bộ hoạt động của ngân hàng trung ương, từ truyền thông, công nghệ, bảng cân đối kế toán đến hệ thống dữ liệu kinh tế và phương pháp đánh giá lạm phát. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho một cách tiếp cận mới trong điều hành chính sách.

Người đứng đầu Fed cũng thẳng thắn chỉ trích khuôn khổ "mục tiêu lạm phát trung bình linh hoạt" được áp dụng từ năm 2020. Theo ông, việc chấp nhận để lạm phát vượt mục tiêu 2% trong một thời gian nhằm hỗ trợ thị trường lao động đã góp phần khiến áp lực giá cả kéo dài hơn dự kiến, làm suy giảm sức mua của người dân và gia tăng chi phí đối với doanh nghiệp.

Song song với thông điệp cứng rắn về lạm phát, ông Warsh vẫn bày tỏ sự lạc quan đối với nền kinh tế Mỹ. Ông cho rằng làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tạo ra bước nhảy vọt về năng suất lao động, qua đó góp phần giảm áp lực lạm phát trong dài hạn, dù nhận định này vẫn còn gây nhiều tranh luận trong giới kinh tế.

Thông điệp của Chủ tịch Fed được đưa ra trong bối cảnh dữ liệu mới từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy áp lực giá đang giảm nhanh hơn kỳ vọng. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 4,2% của tháng 5 và thấp hơn dự báo 3,8% của giới phân tích. So với tháng trước, CPI giảm 0,4%, trái ngược kỳ vọng tăng 0,2%.

Lạm phát lõi - thước đo loại trừ giá thực phẩm và năng lượng - cũng phát đi tín hiệu tích cực khi đi ngang so với tháng trước, sau mức tăng 0,2% của tháng 5. Tính theo năm, CPI lõi tăng 2,6%, giảm từ mức 2,9% của tháng trước và tiến gần hơn mục tiêu ổn định giá của Fed.

Ngay sau khi số liệu được công bố, kỳ vọng của thị trường đối với lộ trình lãi suất đã thay đổi đáng kể. Theo công cụ FedWatch của CME, nhà đầu tư gần như không còn đặt cược vào khả năng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp ngày 28-29/7. Xác suất tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9 cũng giảm xuống khoảng 60%, từ mức trên 90% trước khi báo cáo CPI được công bố.

Dù vậy, nhiều quan chức Fed vẫn tỏ ra thận trọng. Thống đốc Christopher Waller cho rằng nếu lạm phát lõi duy trì ở mức cao, Fed có thể vẫn phải nâng lãi suất trong ngắn hạn và cần thêm vài tháng dữ liệu tích cực trước khi có thể yên tâm về xu hướng giảm bền vững của giá cả.

Cùng quan điểm này, Capital Economics nhận định thị trường có thể đang đánh giá thấp khả năng Fed tiếp tục thắt chặt. Theo tổ chức này, làn sóng đầu tư AI cùng sự cải thiện của nhu cầu tiêu dùng nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ lạm phát lõi ở mức cao hơn mục tiêu, khiến câu hỏi không còn là Fed có tăng lãi suất hay không, mà là thời điểm nào sẽ hành động.