Chứng khoán Việt Nam lập kỳ tích tại ASEAN, vượt Singapore về vốn hóa IPO

Việt Nam lần đầu vươn lên dẫn đầu Đông Nam Á về vốn hóa thị trường IPO trong nửa đầu năm 2026 với 6,92 tỷ USD, vượt Singapore ở quy mô niêm yết mới. Kết quả này cho thấy chất lượng các thương vụ đang cải thiện rõ rệt, trong bối cảnh thị trường vốn khu vực bước vào chu kỳ ưu tiên những đợt IPO quy mô lớn thay vì chạy theo số lượng.

Sau một năm gần như "đóng băng", thị trường IPO Việt Nam đã ghi nhận sự trở lại mạnh mẽ. Báo cáo Southeast Asia Mid-Year IPO Snapshot 2026 của Deloitte cho thấy Việt Nam có 4 thương vụ IPO trong 6 tháng đầu năm, so với mức 0 thương vụ cùng kỳ năm 2025. Tổng vốn hóa của các doanh nghiệp lên sàn đạt 6,92 tỷ USD, cao nhất ASEAN.

Con số này giúp Việt Nam vượt Singapore về quy mô vốn hóa IPO, dù đảo quốc sư tử vẫn dẫn đầu khu vực về số lượng thương vụ và khả năng huy động vốn. Theo Deloitte, Singapore thực hiện 5 thương vụ IPO với tổng giá trị huy động khoảng 868 triệu USD, chiếm 28% lượng vốn huy động của toàn khu vực.

Điểm khác biệt nằm ở quy mô doanh nghiệp lên sàn. Trong ba thương vụ IPO có vốn hóa vượt 500 triệu USD của Đông Nam Á trong nửa đầu năm, Việt Nam đóng góp một đại diện là Dien May Xanh Investment Joint Stock, bên cạnh UI Boustead REIT của Singapore và Sunway Healthcare Holdings Bhd của Malaysia. Ba thương vụ này có tổng vốn hóa thị trường khoảng 8,93 tỷ USD, phản ánh xu hướng dòng tiền đang tập trung vào các doanh nghiệp quy mô lớn thay vì các đợt phát hành nhỏ lẻ.

Không chỉ riêng Việt Nam, bức tranh IPO của Đông Nam Á cũng đang cải thiện đáng kể. Deloitte thống kê khu vực ghi nhận 47 thương vụ IPO trong nửa đầu năm 2026, giảm 11% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tổng vốn huy động tăng lên hơn 3,07 tỷ USD, tăng 117%, trong khi tổng vốn hóa thị trường đạt 15,07 tỷ USD, tăng 96%.

Đáng chú ý, quy mô bình quân mỗi thương vụ IPO đã tăng từ khoảng 26 triệu USD lên 65 triệu USD, tương đương gấp 2,4 lần cùng kỳ. Điều này cho thấy thị trường đang chuyển từ giai đoạn ưu tiên số lượng sang lựa chọn các doanh nghiệp có chất lượng và quy mô lớn hơn.

Thực tế, đà phục hồi của Việt Nam đã xuất hiện từ năm 2025. Theo Deloitte, hai thương vụ IPO của Techcom Securities với giá trị huy động khoảng 525 triệu USD và VPBank Securities khoảng 484 triệu USD từng đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường nổi bật nhất khu vực về giá trị huy động vốn. Dù thanh khoản giao dịch khi đó chưa thực sự bứt phá, Việt Nam vẫn nằm trong nhóm ba thị trường dẫn đầu ASEAN về quy mô IPO.

Ông Trịnh Bùi, Đối tác phụ trách Dịch vụ Thị trường vốn của Deloitte Việt Nam, nhận định thị trường IPO trong nước đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới khi ngày càng xuất hiện nhiều doanh nghiệp chất lượng trong các lĩnh vực tài chính, bất động sản, bán lẻ, nông nghiệp và công nghệ. Theo ông, nền tảng vĩ mô ổn định, chính sách tiền tệ theo hướng hỗ trợ tăng trưởng cùng cơ chế tỷ giá linh hoạt đang tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động huy động vốn trên thị trường.

Một động lực khác được Deloitte đánh giá cao là triển vọng Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ tháng 9/2026. Nếu diễn ra đúng lộ trình, việc nâng hạng không chỉ mở rộng khả năng tiếp cận của dòng vốn quốc tế mà còn tạo thêm động lực để các doanh nghiệp lớn đẩy nhanh kế hoạch niêm yết, qua đó nâng chất lượng hàng hóa trên thị trường chứng khoán.

Dù vậy, quy mô IPO không đồng nghĩa với việc thị trường đã bước vào giai đoạn bùng nổ bền vững. Khả năng duy trì làn sóng niêm yết mới sẽ còn phụ thuộc vào diễn biến của dòng vốn ngoại sau nâng hạng, môi trường lãi suất toàn cầu cũng như tiến độ cải cách hạ tầng và khung pháp lý của thị trường vốn. Nếu các yếu tố này tiếp tục được cải thiện, chu kỳ IPO hiện nay có thể kéo dài và trở thành động lực mới cho chứng khoán Việt Nam trong những năm tới.