Kinh tế Mỹ đang gửi tín hiệu gì tới Fed?

Theo số liệu vừa được Cục Phân tích Kinh tế Mỹ công bố, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát được Fed đặc biệt theo dõi - tăng 3,8% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 3,5% của tháng trước và là mức tăng mạnh nhất kể từ giữa năm 2023. Đáng chú ý hơn, PCE lõi - chỉ số loại trừ giá thực phẩm và năng lượng - cũng tăng lên 3,3%, đánh dấu tháng tăng tốc thứ hai liên tiếp.

Điều này cho thấy áp lực giá cả không còn chỉ đến từ các yếu tố biến động ngắn hạn mà đang lan rộng hơn trong nền kinh tế. Diễn biến trên xuất hiện trong bối cảnh triển vọng tăng trưởng kinh tế Mỹ đang suy yếu. Dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 vừa bị điều chỉnh giảm từ 2% xuống còn 1,6%, phản ánh đà phục hồi chậm hơn kỳ vọng.

Sự kết hợp giữa lạm phát cao và tăng trưởng thấp khiến ngày càng nhiều chuyên gia nhắc đến nguy cơ lạm phát đình trệ - trạng thái kinh tế khó xử nhất đối với một ngân hàng trung ương. Thông thường, khi kinh tế giảm tốc, Fed có thể cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng. Ngược lại, khi lạm phát tăng cao, Fed sẽ nâng lãi suất nhằm kiềm chế nhu cầu và hạ nhiệt giá cả.

Nhưng khi hai vấn đề xuất hiện cùng lúc, dư địa chính sách gần như bị thu hẹp đáng kể. Theo ông Peter Cardillo, chuyên gia kinh tế trưởng của Spartan Capital Securities, các dữ liệu mới cho thấy nền kinh tế Mỹ đang phát đi tín hiệu của một giai đoạn tăng trưởng trì trệ đi kèm áp lực lạm phát kéo dài.

Điều đó đồng nghĩa khả năng Fed tiếp tục duy trì lãi suất cao, thậm chí cân nhắc nâng lãi suất, đang trở nên thực tế hơn so với các kỳ vọng cắt giảm lãi suất trước đây. Quan điểm này cũng đang được phản ánh trong phát biểu của nhiều quan chức Fed.

Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem cho biết ông ngày càng lo ngại về rủi ro lạm phát hơn là những dấu hiệu suy yếu của thị trường lao động. Theo ông, nếu lạm phát không giảm trong một đến hai quý tới, Fed có thể phải xem xét các bước đi cứng rắn hơn.

Tương tự, Chủ tịch Fed New York John Williams dự báo lạm phát sẽ còn duy trì ở mức cao trong những tháng tới do tác động từ thuế nhập khẩu mới và những cú sốc năng lượng liên quan đến căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Dù ông Williams cho rằng áp lực giá cả có thể hạ nhiệt khi các yếu tố này suy yếu dần, nhưng điều đó chưa đủ để thay đổi quan điểm hiện tại của Fed. Theo ông, chính sách tiền tệ vẫn đang ở trạng thái phù hợp và chưa cần điều chỉnh ngay lập tức.

Đối với thị trường tài chính, thông điệp này mang ý nghĩa quan trọng. Chỉ vài tháng trước, nhà đầu tư còn đặt cược vào khả năng Fed sớm quay lại chu kỳ cắt giảm lãi suất. Hiện nay, kỳ vọng đó đang được điều chỉnh đáng kể. Một số tổ chức phân tích thậm chí bắt đầu tính đến kịch bản Fed có thể phải nâng lãi suất thêm một lần nữa nếu lạm phát tiếp tục đi sai hướng.

Điều khiến giới đầu tư lo ngại không chỉ là mức lãi suất cao hơn, mà là nguy cơ Fed phải duy trì chính sách thắt chặt trong thời gian dài hơn dự kiến. Điều đó có thể tạo áp lực lên thị trường chứng khoán, bất động sản và chi phí vay vốn của doanh nghiệp.

Sau hơn hai năm chống lạm phát, Fed từng tiến rất gần tới mục tiêu đưa tốc độ tăng giá trở về mức 2%. Tuy nhiên, các dữ liệu mới cho thấy chặng đường cuối cùng có thể khó khăn hơn nhiều so với kỳ vọng.

Trong lúc tăng trưởng kinh tế chậm lại và lạm phát chưa chịu hạ nhiệt, Fed đang đứng trước bài toán khó nhất kể từ sau đại dịch: tiếp tục chống lạm phát hay ưu tiên bảo vệ tăng trưởng. Và hiện tại, cán cân dường như vẫn đang nghiêng về phía cuộc chiến với giá cả.