Đề xuất sửa Luật Nhà ở: Bổ sung nhà ở thương mại giá phù hợp, phát triển mạnh nhà cho thuê
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) được Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 29/7 đề xuất nhiều chính sách mới nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn của thị trường.
Đáng chú ý, dự luật bổ sung chương riêng về nhà ở cho thuê, phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, đồng thời đẩy mạnh phân cấp và cắt giảm thủ tục hành chính.
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết việc sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế về phát triển nhà ở, đáp ứng mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở, đồng thời xử lý những bất cập phát sinh trong quá trình thực thi.
Dự thảo luật gồm 13 chương, 145 điều, giảm 53 điều so với luật hiện hành. Theo định hướng mới, hệ thống nhà ở sẽ được phân thành 4 loại hình gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách, với cơ chế quản lý và chính sách riêng cho từng nhóm.
Một điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên dự luật dành riêng một chương quy định về phát triển nhà ở cho thuê. Nội dung bao gồm đối tượng thuê, hình thức đầu tư bằng nguồn vốn nhà nước và ngoài nhà nước, điều kiện phát triển dự án, chính sách ưu đãi cho chủ đầu tư, cơ chế xác định giá thuê và công tác quản lý vận hành.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung loại hình nhà ở thương mại giá phù hợp nhằm mở rộng cơ hội sở hữu nhà cho người dân, đi kèm các quy định về đối tượng được mua và chính sách hỗ trợ.
Đối với nhà ở xã hội, dự luật luật hóa nhiều nội dung từ Nghị quyết 201/2025/QH15, đồng thời bổ sung cơ chế hợp đồng BT trong cải tạo, xây dựng lại chung cư để huy động thêm nguồn lực.Trong lĩnh vực quản lý chung cư, dự thảo cho phép thuê đơn vị quản lý chuyên nghiệp thực hiện một số nhiệm vụ của ban quản trị nhằm nâng cao hiệu quả vận hành.
Ngoài ra, dự luật cũng sửa đổi các quy định về sở hữu nhà ở, phát triển nhà tái định cư, tài chính nhà ở và giao dịch nhà ở để bảo đảm thống nhất với các luật mới. Đồng thời, bãi bỏ 7 hành vi bị nghiêm cấm không còn phù hợp hoặc trùng lặp với quy định hiện hành, cũng như bỏ quy định về quyền sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng, dự thảo tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính khi phân cấp 20 trong tổng số 21 thủ tục về nhà ở cho chính quyền địa phương giải quyết. Đồng thời, khoảng 75% điều kiện kinh doanh được đề xuất cắt giảm hoặc đơn giản hóa nhằm rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục đầu tư.
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết cơ quan thẩm tra cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Nhà ở, song đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất với các luật liên quan và đánh giá đầy đủ hiệu quả các chính sách thí điểm trước khi luật hóa.
Đối với các nội dung mới, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu kỹ các quy định liên quan đến quyền sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài, sở hữu chung cư có thời hạn, nhà có mục đích lưu trú và chính sách nhà ở dành cho cán bộ thuộc ngành kiểm sát, tòa án.
Riêng với loại hình nhà ở thương mại giá phù hợp, cơ quan thẩm tra cho rằng cần xác định rõ tiêu chí thế nào là "giá phù hợp", đồng thời phân biệt rành mạch với nhà ở xã hội và nhà ở thương mại thông thường để bảo đảm minh bạch khi triển khai.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý nhà ở cho thuê, làm rõ khái niệm nhà ở chính sách, tăng cường kiểm soát hoạt động của ban quản trị chung cư và có giải pháp ngăn ngừa đầu cơ đối với các loại hình nhà ở được hưởng ưu đãi.
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với mục tiêu và các định hướng lớn của dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).
Tuy nhiên, Chính phủ được đề nghị tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, rà soát để bảo đảm tính đồng bộ với Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật liên quan; đồng thời tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và thị trường nhà ở theo hướng an toàn, lành mạnh, bền vững.
Đối với những chính sách hoàn toàn mới, đặc biệt là các nội dung liên quan đến quyền sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài hay sở hữu chung cư có thời hạn, Chính phủ cần đánh giá đầy đủ tác động, nguồn lực thực hiện và tính khả thi trước khi trình Quốc hội xem xét
Nguyễn An
