Thủ tướng yêu cầu sửa 12 dự án luật, tháo gỡ điểm nghẽn cho đầu tư, kinh doanh

Chiều 18/8, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8/2026, cho ý kiến đối với 12 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Khối lượng xây dựng pháp luật trong kỳ họp tới được đánh giá là rất lớn khi Chính phủ dự kiến trình Quốc hội khoảng 40 dự án luật, nghị quyết. Trong đó, nhiều nội dung tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh, đòi hỏi các bộ, ngành không chỉ bảo đảm tiến độ mà còn phải xử lý kỹ những vấn đề có thể phát sinh trong quá trình thực thi.

Theo Thủ tướng, yêu cầu đặt ra lúc này không chỉ là tháo gỡ những vướng mắc pháp lý hiện hữu mà còn phải ngăn những “điểm nghẽn” mới xuất hiện. Các quy định sửa đổi phải thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, có tính khả thi và phù hợp với thực tiễn vận hành của người dân, doanh nghiệp.

Điểm được nhấn mạnh là việc sửa luật phải đi cùng đổi mới phương thức quản lý, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số. Phân quyền chỉ thực sự tạo hiệu quả khi được gắn với nguồn lực, nhân lực và công cụ thực hiện, thay vì chuyển trách nhiệm nhưng vẫn giữ nguyên những nút thắt về thủ tục.

Cùng với đó, các bộ, ngành phải rà soát những quy định chồng chéo, mâu thuẫn hoặc có nguy cơ xung đột với pháp luật hiện hành. Việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh cũng phải được đặt ngay trong quá trình xây dựng luật, thay vì chờ đến giai đoạn triển khai mới xử lý.

Trong nhóm 12 dự án được Chính phủ xem xét, những nội dung liên quan đến thuế, chứng khoán, điện lực, bảo hiểm xã hội, kế toán, kiểm toán và y tế đều có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, dòng vốn và khả năng vận hành của doanh nghiệp.

Với Luật Chứng khoán, trọng tâm là tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư nhưng vẫn phải bảo đảm an toàn, minh bạch cho thị trường. Đây là yêu cầu có ý nghĩa trực tiếp với khả năng huy động vốn của doanh nghiệp và vai trò của thị trường chứng khoán trong cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Tương tự, việc sửa đổi các luật thuế được yêu cầu theo hướng rõ ràng, minh bạch, dễ áp dụng và đồng bộ với pháp luật liên quan. Những chính sách tác động trực tiếp đến nghĩa vụ tài chính của tổ chức, cá nhân cần được đánh giá đầy đủ để tránh tạo thêm chi phí tuân thủ hoặc những cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện.

Ở lĩnh vực điện lực, yêu cầu cũng được đặt vào những vấn đề có tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư như giải tỏa công suất, giá mua điện và đơn vị mua điện. Các quy định cần đồng bộ với mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và tiến độ các dự án điện theo quy hoạch, qua đó tạo nền tảng cho nhu cầu tăng trưởng cao của nền kinh tế.

Với Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập và Luật Bảo hiểm xã hội, yêu cầu chung là tháo gỡ những vướng mắc trong thực thi, tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi hơn cho các chủ thể liên quan. Riêng chính sách bảo hiểm xã hội cần tiếp tục mở rộng diện bao phủ nhưng phải bảo đảm tính ổn định, rõ ràng và khả thi đối với cả người lao động lẫn người sử dụng lao động.

Trong lĩnh vực y tế, việc rà soát pháp luật được đặt thêm dưới góc độ chi phí. Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu các quy định theo hướng cắt giảm chi phí trung gian, qua đó góp phần đưa thuốc và thiết bị y tế đến tay người bệnh với giá thành thấp hơn.

Một yêu cầu xuyên suốt khác là không để xảy ra khoảng trống pháp lý khi luật mới có hiệu lực. Các bộ, ngành phải xác định rõ thời điểm áp dụng, điều khoản chuyển tiếp và chủ động chuẩn bị văn bản hướng dẫn để chính sách có thể đi vào cuộc sống ngay sau khi được ban hành.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành trực tiếp chỉ đạo việc tiếp thu ý kiến của thành viên Chính phủ và Bộ Tư pháp, đồng thời rà soát toàn diện về tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ và khả thi trước khi trình Quốc hội.

Yêu cầu này cũng được đặt trong một đợt rà soát rộng hơn đối với hệ thống pháp luật, trong đó chủ động nhận diện các quy định mâu thuẫn, chồng chéo và bất cập, đặc biệt ở những lĩnh vực liên quan đến Luật Đất đai dự kiến tiếp tục được sửa đổi.

Khi khối lượng luật được sửa đổi ngày càng lớn và nhiều chính sách tác động trực tiếp đến hoạt động kinh tế, trọng tâm không còn nằm ở việc ban hành thêm quy định mà ở chất lượng của từng quy định. Thông điệp của Chính phủ là pháp luật phải tháo được điểm nghẽn cũ, không tạo điểm nghẽn mới và quan trọng hơn, phải đủ rõ để doanh nghiệp có thể triển khai ngay trong thực tế.