Phú Thọ làm rõ việc tiếp tục sắp xếp xã, phường

Phú Thọ rà soát nhưng chưa sắp xếp ngay xã, phường

Phú Thọ đã tiến hành nghiên cứu, rà soát việc tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, song trước mắt chưa thực hiện điều chỉnh mà chờ hướng dẫn thống nhất từ Trung ương. Thông tin được ông Trần Văn Hòa, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Phú Thọ, cho biết tại họp báo thường kỳ do UBND tỉnh tổ chức sáng ngày 8/10.

Theo đó, Sở Nội vụ đã phối hợp với các sở, ngành và UBND các xã, phường nghiên cứu tình hình thực tế, xem xét những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành các đơn vị hành chính sau sắp xếp.

Việc rà soát được đặt theo hướng chỉ điều chỉnh ở mức thực sự cần thiết, phù hợp với chủ trương của Trung ương và điều kiện cụ thể của từng địa bàn.

Tỉnh Phú Thọ hiện nay được hình thành trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích và dân số của ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước đây. Sau sắp xếp, tỉnh có diện tích tự nhiên 9.361,38 km2, dân số 4.022.638 người.

Với địa bàn rộng, điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội giữa các khu vực có nhiều khác biệt, Phú Thọ xác định việc xem xét điều chỉnh đơn vị hành chính cấp xã, nếu có, phải được tính toán tổng thể.

Theo quan điểm UBND tỉnh, việc sắp xếp không được thực hiện theo cách cơ học và không tạo thêm những xáo trộn không cần thiết đối với tổ chức bộ máy cũng như đời sống người dân.

Các yếu tố cần được xem xét đồng thời gồm quy mô dân số, diện tích tự nhiên, đặc điểm địa lý, lịch sử, văn hóa, hệ thống giao thông, không gian phát triển, khả năng quản trị và chất lượng cung cấp dịch vụ công.

Sở Nội vụ cho biết thời điểm hiện nay Trung ương đang tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn liên quan việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo Kết luận số 76-KL/TW.

Bộ Nội vụ cũng được giao xây dựng hướng dẫn đối với những địa phương thực sự có nhu cầu tiếp tục điều chỉnh cấp xã, gắn với định hướng hình thành các đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân, tiêu biểu. Đồng thời, Bộ nghiên cứu hướng dẫn việc thành lập mô hình đơn vị hành chính đô thị cấp xã phù hợp thực tiễn từng địa phương.

Trong thời gian chờ hướng dẫn chính thức, Phú Thọ yêu cầu các cơ quan, đơn vị và chính quyền cơ sở tập trung vào hoạt động thường xuyên, không để các thông tin chưa chính thức về sắp xếp xã, phường ảnh hưởng đến quá trình vận hành bộ máy.

Khi có văn bản hướng dẫn của Trung ương và chỉ đạo cụ thể của tỉnh, Sở Nội vụ sẽ phối hợp các cơ quan liên quan và UBND xã, phường tham mưu phương án triển khai.

Chỉ xem xét điều chỉnh khi thực sự cần thiết

Định hướng của Phú Thọ phù hợp với chủ trương chung hiện nay là duy trì ổn định hệ thống đơn vị hành chính cấp xã sau đợt sắp xếp quy mô lớn, đồng thời tiếp tục đánh giá chất lượng vận hành của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo Bộ Nội vụ, Trung ương yêu cầu các tỉnh, thành phố rà soát kỹ những đơn vị hành chính cấp xã chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn hoặc xuất hiện bất hợp lý trong quá trình hoạt động.

Tuy nhiên, việc chưa đạt một số tiêu chí không đồng nghĩa đơn vị đó bắt buộc phải tiếp tục sáp nhập. Tại họp báo tháng 9, Bộ Nội vụ cho biết tinh thần chung là chỉ đề xuất điều chỉnh, sắp xếp khi “thực sự cần thiết”. Đến thời điểm đó, chưa có địa phương nào chính thức đề xuất tiếp tục sắp xếp xã, phường.

Trường hợp cần điều chỉnh, địa phương phải xây dựng phương án dựa trên các tiêu chí, nguyên tắc và trình tự do Trung ương quy định. Phương án phải bảo đảm tính khoa học, thận trọng, khả thi, có sự đồng thuận và hạn chế tối đa xáo trộn.

Đối với Phú Thọ, yêu cầu này càng được đặt ra rõ khi tỉnh mới sau hợp nhất có địa bàn trải rộng từ khu vực trung du, đô thị công nghiệp đến miền núi, với điều kiện dân cư, giao thông và khả năng tiếp cận dịch vụ công khác nhau.

Việc rà soát vì vậy không chỉ dựa trên diện tích hoặc số dân, mà còn phải đánh giá khả năng kết nối giữa các khu vực, dư địa phát triển, năng lực của bộ máy cấp xã và mức độ thuận tiện đối với người dân.

Một nội dung khác được Trung ương nhấn mạnh là trách nhiệm của địa phương đối với phương án đề xuất. Nếu thực sự cần điều chỉnh, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm về phương án của mình.

Đơn vị hành chính hình thành sau điều chỉnh cũng phải đáp ứng được mục tiêu đặt ra, từ nâng cao hiệu quả quản trị, mở rộng không gian phát triển đến cải thiện chất lượng phục vụ người dân.

Sau đợt sắp xếp năm 2025, Phú Thọ đã tổ chức lại hệ thống đơn vị hành chính cấp xã trên toàn địa bàn tỉnh mới. Nghị quyết số 1676/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xác lập hệ thống xã, phường sau khi hợp nhất ba tỉnh. Do đó, ở giai đoạn hiện nay, trọng tâm của địa phương vẫn là ổn định bộ máy và đánh giá hiệu quả hoạt động sau sắp xếp.