Thủ tướng yêu cầu tăng tốc giải ngân vốn khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 29/CT-TTg ngày 16/7 về đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026.

Theo Chỉ thị, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, đặc biệt là người đứng đầu, phải xác định việc triển khai nhiệm vụ và giải ngân vốn cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách của năm 2026. Việc đẩy nhanh giải ngân phải đi đôi với nâng cao chất lượng, hiệu quả sử dụng vốn, đồng thời phòng chống lãng phí, tiêu cực.

Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành theo thẩm quyền các cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho phát triển lĩnh vực này. Nhiệm vụ phải hoàn thành trong quý IV/2026.

Cùng với đó, Bộ Tài chính và Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục rà soát các quy định về ngân sách, đầu tư công và cơ chế tài chính liên quan, nhất là quy định về phân bổ, thanh toán, quyết toán kinh phí; đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát, bảo đảm vừa tạo thuận lợi cho triển khai nhiệm vụ, vừa kiểm soát chặt chẽ, công khai, minh bạch, phòng chống thất thoát, lãng phí và tiêu cực. Công việc này cũng phải hoàn thành trong quý IV/2026.

Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ, dự án khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được giao năm 2026; phân loại thành ba nhóm gồm: đủ điều kiện triển khai, giải ngân; còn vướng mắc cần tháo gỡ; và không còn khả năng thực hiện hoặc không bảo đảm tiến độ. Việc rà soát đặc biệt tập trung vào các nhiệm vụ về cơ sở dữ liệu, nền tảng số dùng chung và các nhiệm vụ được bố trí vốn từ nguồn tăng thu năm 2024 đã chuyển sang năm 2026, bảo đảm hoàn thành đồng bộ trong năm nay.

Thủ tướng cũng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo khắc phục ngay những hạn chế trong tổ chức thực hiện, hướng dẫn triển khai và giải ngân kinh phí khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở cấp xã, phường; chịu trách nhiệm về việc sử dụng kinh phí đúng mục tiêu, đúng kế hoạch, tránh trùng lặp và lãng phí. Nội dung này phải hoàn thành ngay trong tháng 7/2026.

Căn cứ tình hình thực tế, các địa phương phải rà soát, đánh giá năng lực đầu tư, mua sắm và thuê dịch vụ công nghệ số phục vụ chuyển đổi số ở tuyến cơ sở để thực hiện phân cấp phù hợp với quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Đồng thời, tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn cho cấp xã; chủ động quyết định việc mua sắm, thuê dịch vụ công nghệ số ở cấp tỉnh đối với các nhiệm vụ phức tạp hoặc có tính dùng chung nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ từ trung ương đến địa phương.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, đánh giá nhu cầu vốn cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của giai đoạn 2025-2026 để phân bổ cho các lĩnh vực trọng điểm theo đúng kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương và Chính phủ. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong tháng 7/2026.

Chỉ thị nhấn mạnh việc phân bổ và sử dụng vốn phải bảo đảm nguyên tắc tập trung, trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên các nhiệm vụ, dự án có tính chiến lược, tạo hiệu ứng lan tỏa lớn, tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và hiệu quả quản trị nhà nước.

Đối với lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Chính phủ ưu tiên bố trí nguồn lực cho các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg; các nhiệm vụ tạo ra sản phẩm có tiềm năng, lợi thế của địa phương và có khả năng tạo giá trị ngay; đồng thời đầu tư nâng cấp các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia nhằm phục vụ mục tiêu nghiên cứu, làm chủ công nghệ chiến lược.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, nguồn vốn sẽ được ưu tiên cho việc xây dựng và hoàn thiện hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu lớn, nền tảng số dùng chung và các dự án chuyển đổi số phục vụ hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.