TS. Cấn Văn Lực dự báo GDP Việt Nam năm 2026 có thể tăng 9,7%

Tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam (Vietnam Investment Forum) 2027 do VietnamBiz tổ chức ngày 12/11, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia, đưa ra dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 có thể đạt 9,5-9,7%.

Theo ông Lực, Việt Nam đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới với những tín hiệu tích cực từ cả phía cung, phía cầu và các động lực tăng trưởng mới.

"Hôm qua tôi tham gia trao đổi với các doanh nghiệp bất động sản, hôm nay gặp gỡ các nhà đầu tư chứng khoán và có thể thấy khá rõ điều này", ông Lực chia sẻ.

Triển vọng của kinh tế Việt Nam được đánh giá tích cực hơn so với xu hướng chung của thế giới. Trong khi kinh tế toàn cầu năm 2026 dự kiến tăng trưởng khoảng 3%, thấp hơn mức 3,4-3,5% của năm trước, GDP Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục duy trì đà tăng cao.

Năm 2025, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8%. Tuy nhiên, theo chuyên gia BIDV, việc đạt mức tăng trưởng hai con số ngay trong năm đầu tiên của giai đoạn mới vẫn là mục tiêu khó khăn, bởi nhiều động lực tăng trưởng mới đang trong quá trình chuẩn bị và cần thời gian để phát huy hiệu quả.

Đầu tư toàn xã hội tăng 15%, xuất khẩu điện tử tăng 71%

Phân tích các động lực tăng trưởng, ông Cấn Văn Lực cho rằng cần xem xét đồng thời diễn biến ở cả phía cung và phía cầu.

Ở phía cung, khu vực nông nghiệp cần duy trì mức tăng trưởng khoảng 4-4,5%. Trong 9 tháng đầu năm 2026, khu vực này tăng 4,2%.

Đối với công nghiệp và xây dựng, mức tăng trưởng cần đạt trên 10%. Thực tế, khu vực này đã tăng 10,2% trong 9 tháng đầu năm, cơ bản đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Trong khi đó, khu vực dịch vụ tăng khoảng 9,3-9,4%, thấp hơn mức trên 10% cần thiết để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao.

Ở phía cầu, hoạt động ngoại thương ghi nhận những diễn biến đáng chú ý. Theo ông Lực, nhập siêu hàng hóa của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm khoảng 19 tỷ USD, nhưng đến hết tháng 10 đã giảm xuống còn khoảng 12 tỷ USD. Nếu tính thêm nhập siêu dịch vụ khoảng 8 tỷ USD, tổng mức nhập siêu của nền kinh tế vào khoảng 20 tỷ USD.

Dù vậy, chuyên gia BIDV cho rằng nhập siêu hàng hóa năm nay xuất phát từ một số nguyên nhân đặc thù và chưa phải vấn đề quá đáng lo ngại.

Thứ nhất, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu trên thế giới đang thúc đẩy nhu cầu xuất nhập khẩu thiết bị công nghệ cao. Trong 10 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu điện tử của Việt Nam tăng tới 71%.

Thứ hai, trước những rủi ro về nguồn cung, nhiều doanh nghiệp chủ động nhập khẩu và tích trữ hàng hóa. Đến thời điểm hiện tại, lượng hàng tồn kho được đưa vào sử dụng nhiều hơn, góp phần khiến nhập siêu giảm dần.

Thứ ba, giá hàng hóa, đặc biệt là năng lượng, tăng mạnh. Theo ước tính của ông Lực, nhập siêu xăng dầu năm 2026 có thể lên tới 10 tỷ USD, so với khoảng 7 tỷ USD của năm trước.

Một vấn đề được chuyên gia BIDV lưu ý là năng lực của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế. Hiện khu vực FDI chiếm khoảng 80% kim ngạch xuất khẩu và 73% kim ngạch nhập khẩu. Trong khi doanh nghiệp FDI có xu hướng xuất siêu, khu vực doanh nghiệp trong nước lại thường xuyên nhập siêu.

Theo ông Lực, cần phát triển đồng đều cả ba khu vực kinh tế gồm kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.

Về đầu tư, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 9 tháng đầu năm tăng khoảng 15%. Trong đó, đầu tư nhà nước tăng 17,5%, đầu tư FDI tăng 14,5% và đầu tư tư nhân tăng 14%.

Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, tổng vốn đầu tư cần tăng khoảng 15%. Như vậy, tốc độ tăng trong 9 tháng đầu năm đã cơ bản đạt ngưỡng dự tính.

Đối với tiêu dùng, ông Lực nhấn mạnh đây là động lực quan trọng khi đóng góp khoảng 60-62% vào tăng trưởng GDP Việt Nam. Trong 9 tháng đầu năm, tiêu dùng cuối cùng tăng khoảng 8,3-8,4%, tích cực hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Tuy nhiên, để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng đề ra, mức tăng cần đạt khoảng 9-9,5%.

Ngoài các động lực truyền thống, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, liên kết vùng và cải cách thể chế kinh tế được kỳ vọng đóng góp ngày càng lớn. Theo ông Lực, các lĩnh vực này đang được triển khai quyết liệt nhưng cần thêm thời gian để phát huy hiệu quả.

Với đà triển khai hiện nay, chuyên gia BIDV dự báo GDP năm 2027 có thể tăng khoảng 10%, dù đây vẫn là mục tiêu đòi hỏi nhiều điều kiện hỗ trợ.

Lạm phát, thanh khoản và bất động sản là những rủi ro cần theo dõi

Bên cạnh triển vọng tăng trưởng tích cực, TS. Cấn Văn Lực chỉ ra bốn nhóm rủi ro lớn đối với kinh tế Việt Nam.

Thứ nhất là áp lực lạm phát. Theo dự báo của ông, lạm phát Việt Nam năm 2026 có thể ở mức 4,5-4,7%, trong khi năm 2027 dự kiến khoảng 4,5%.

Thứ hai là thanh khoản của hệ thống tài chính. Chuyên gia BIDV nhận định áp lực thanh khoản hiện lớn hơn, việc huy động và xoay vòng nguồn vốn giữa các khu vực trở nên khó khăn hơn, đòi hỏi công tác điều hành và kiểm soát chặt chẽ.

Thứ ba là những rủi ro trên thị trường bất động sản. Theo ông Lực, thị trường đang phục hồi chậm, thậm chí còn đối mặt với xu hướng suy giảm. Tuy nhiên, quá trình sàng lọc và lành mạnh hóa được kỳ vọng giúp thị trường có chuyển biến tích cực hơn trong năm tới.

Cuối cùng là những bất định từ môi trường quốc tế, có thể tác động đến hoạt động thương mại, đầu tư và triển vọng kinh tế trong nước.

Cũng tại diễn đàn, ông Nguyễn Việt Anh, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Chiến lược và Quản trị Ngân hàng TPBank, cho rằng có nhiều dấu hiệu cho thấy Việt Nam đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để xác định xu hướng này có bền vững hay không, cần xem xét mức độ mở rộng sản xuất kinh doanh, khả năng cải thiện lợi nhuận và dòng tiền, năng suất lao động, thu nhập hộ gia đình cũng như sự ổn định của hệ thống tài chính.

Từ góc nhìn ngân hàng, ông Việt Anh cho biết khoảng 70% dư nợ tín dụng đang phục vụ lĩnh vực thương mại và dịch vụ, hơn 20% dành cho hoạt động đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh, phần còn lại phục vụ tiêu dùng.

Theo ông, điều này cho thấy tín dụng hiện vẫn tập trung chủ yếu vào hoạt động thương mại, trong khi đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh chưa trở thành xu hướng phổ biến trên diện rộng.

Trong năm 2026, đầu tư công và khu vực FDI tiếp tục là những động lực quan trọng, còn khu vực doanh nghiệp tư nhân nhỏ và vừa chưa ghi nhận sự khởi sắc rõ nét.

Ông Việt Anh cũng đề cập những thay đổi về tổ chức bộ máy, cải cách thủ tục hành chính, quản lý thuế và kiểm soát dòng tiền. Việc đẩy mạnh hóa đơn, chứng từ điện tử và minh bạch hóa dòng tiền giúp ngân hàng có thêm cơ sở đánh giá hoạt động của doanh nghiệp, từ đó hỗ trợ quá trình cung cấp vốn.

Theo lãnh đạo TPBank, năm 2026 mới là giai đoạn tạo tiền đề, còn năm 2027 sẽ là thời điểm kiểm chứng liệu nền kinh tế có thực sự bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới hay không. Mức độ lan tỏa của tăng trưởng cần được thể hiện rõ hơn qua năng suất lao động, hiệu quả kinh doanh và thu nhập của người dân.