Kinh tế trưởng VinaCapital: Việt Nam có triển vọng tốt hơn nhiều so với đánh giá của thị trường

Chia sẻ tại sự kiện FDI Forum, ông Michael Kokalari, Chuyên gia Kinh tế trưởng tại VinaCapital, nhận định thị trường đang có cái nhìn thận trọng hơn so với triển vọng phát triển thực tế của Việt Nam. Theo ông, nền kinh tế trong nước có nhiều lợi thế để duy trì đà tăng trưởng, đặc biệt nhờ khả năng thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Một trong những yếu tố quan trọng là sự thay đổi trong cấu trúc kinh tế toàn cầu. Theo ông Kokalari, thế giới đang có xu hướng phân mảnh thành các khối kinh tế riêng biệt. Trong bối cảnh này, Việt Nam có lợi thế nhờ chính sách ngoại giao linh hoạt, duy trì quan hệ thương mại với nhiều nền kinh tế lớn và có khả năng trở thành đối tác thương mại đáng tin cậy.

Chuyên gia VinaCapital cho rằng những sản phẩm có độ phức tạp trung bình như tủ lạnh, máy điều hòa, cánh máy bay và linh kiện khó có thể chuyển toàn bộ hoạt động sản xuất về Mỹ hoặc châu Âu do chi phí cao. Đây là dư địa để Việt Nam phát triển vai trò trung tâm sản xuất và lắp ráp.

Ông Kokalari nhận định xu hướng phi toàn cầu hóa và tái cấu trúc chuỗi cung ứng sẽ tiếp tục hỗ trợ dòng vốn FDI vào Việt Nam trong hơn 10 năm tới.

Bên cạnh lợi thế từ dịch chuyển sản xuất, quá trình nội địa hóa tại Việt Nam cũng đang có những điểm tương đồng với mô hình phát triển của Singapore vào đầu những năm 1980.

Theo ông Kokalari, các tập đoàn đa quốc gia hiện không chỉ tìm kiếm nguồn lao động có chi phí cạnh tranh mà còn trực tiếp đầu tư nâng cao năng lực cho các nhà cung cấp trong nước nhằm phục vụ hoạt động sản xuất của chính họ.

Một ví dụ được chuyên gia đề cập là Apple. Tập đoàn này đã cử các kỹ sư có chuyên môn cao để thiết lập dây chuyền sản xuất tai nghe tại cả Trung Quốc và Việt Nam, thay vì hoàn thiện toàn bộ quy trình tại Trung Quốc rồi mới chuyển giao sang thị trường khác như trước đây.

Sự tham gia trực tiếp của các tập đoàn nước ngoài vào quá trình phát triển nhà cung cấp nội địa là một phần trong quá trình nâng cấp chuỗi cung ứng tại Việt Nam.

Cùng với công nghiệp hóa, nhu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng cũng được đặt ra ở quy mô lớn. Theo ông Kokalari, Việt Nam đang hướng tới nâng mức chi tiêu cho hạ tầng từ 6% lên 10% GDP, với tổng vốn đầu tư có thể đạt 1.500 tỷ USD.

Để đáp ứng nhu cầu vốn này, Việt Nam cần huy động thêm các nguồn lực, trong đó có dòng vốn gián tiếp thông qua thị trường trái phiếu quốc tế. Chuyên gia VinaCapital dự báo dòng vốn nước ngoài đổ vào thị trường trong 5 năm tới có thể tạo động lực cho một chu kỳ tăng trưởng kinh tế.

Ngoài nhu cầu vốn, chi phí logistics cũng là vấn đề được ông Kokalari đề cập. Hiện chi phí logistics của Việt Nam tương đương khoảng 17% GDP. Theo vị chuyên gia, đây là yếu tố cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, hỗ trợ biên lợi nhuận và tăng trưởng kinh tế.

Một động lực khác được chuyên gia VinaCapital nhấn mạnh là chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM).

Theo ông Kokalari, lực lượng lao động trẻ của Việt Nam có năng lực tốt, thể hiện qua thành tích tại các kỳ thi Olympic Toán học quốc tế. Tuy nhiên, để tiến lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị và tránh bẫy thu nhập thấp, hệ thống giáo dục đại học cần tập trung nguồn lực đầu tư cho các ngành kỹ thuật, thay vì phân tán vào những ngành nghề đang trở thành xu hướng.

Vị chuyên gia cho rằng Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực và đây sẽ là một trong những yếu tố hỗ trợ năng lực phát triển của nền kinh tế trong thập kỷ tới.