Sân bay gần 200.000 tỷ đồng mở trục phát triển mới phía Đông Hà Nội

Từ sân bay đến trung tâm hàng không - logistics

Ngày 11/12/2025, Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với tổng vốn khoảng 196.370 tỷ đồng, triển khai trên địa bàn các địa phương Gia Bình, Lương Tài, Nhân Thắng và Lâm Thao của Bắc Ninh. Sân bay được thiết kế cấp 4F, công suất khoảng 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa/năm vào năm 2030, đến năm 2050 lần lượt nâng lên 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa.

Theo cập nhật của tỉnh Bắc Ninh, nhiều hạng mục sân bay đang được triển khai và dự án đặt mục tiêu đưa giai đoạn đầu vào khai thác từ tháng 3/2027.

Quy mô vận tải hàng hóa là một trong những yếu tố khiến vai trò của sân bay Gia Bình. Bắc Ninh và khu vực phía Đông, Đông Bắc Hà Nội hiện tập trung nhiều khu công nghiệp, chuỗi sản xuất điện tử, linh kiện và công nghệ tham gia sâu vào mạng lưới cung ứng quốc tế. Với nhóm hàng có giá trị lớn và yêu cầu thời gian vận chuyển ngắn, năng lực hàng hóa hàng không có thể bổ sung thêm lựa chọn bên cạnh đường bộ và cảng biển.

Trong điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc ban hành tháng 7/2026, Bộ Xây dựng định hướng phát triển trung tâm logistics hàng không tại các cảng có nhu cầu vận tải hàng hóa từ 250.000 tấn/năm trở lên và đáp ứng điều kiện về kho vận, kết nối đa phương thức.

Gia Bình đồng thời nằm trong nhóm sân bay lớn được ưu tiên phát triển trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay, cùng Nội Bài, Vân Đồn, Chu Lai, Tân Sơn Nhất và Long Thành.

Ở góc độ nhà đầu tư, Công ty CP Hạ tầng Hàng không Masterise (MAI) đang định hướng Gia Bình theo mô hình trung tâm kinh tế hàng không thế hệ mới, kết hợp vận tải hành khách, hàng hóa, logistics, thương mại và dịch vụ kỹ thuật.

Tại Routes World 2026 tổ chức ở Frankfurt, dự án đã làm việc với các hãng hàng không và đối tác quốc tế để tìm kiếm cơ hội phát triển mạng bay, vận chuyển hành khách và hàng hóa. Đại diện dự án cho biết mục tiêu dài hạn là phát triển mạng bay song song với hệ sinh thái logistics, thương mại và dịch vụ quanh sân bay.

Yếu tố đáng chú ý hơn nằm ở vị trí của Gia Bình trong tam giác Hà Nội - Bắc Ninh - Hải Phòng. Hà Nội cung cấp thị trường tiêu dùng, dịch vụ và các chức năng trung tâm lớn, Bắc Ninh có nền tảng công nghiệp, trong khi Hải Phòng, Quảng Ninh sở hữu hệ thống cảng biển, logistics và các cửa ngõ giao thương quốc tế.

Hơn 40 km đường lớn và phương án đường sắt nối thẳng Hà Nội

Hệ thống giao thông đang được triển khai quanh sân bay cho thấy quy mô không gian phát triển có thể vượt xa ranh giới gần 2.000 ha của bản thân dự án. Tại Hà Nội, tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô đã khởi công từ tháng 12/2025, dài khoảng 13,55 km, tổng mức đầu tư hơn 32.970 tỷ đồng.

Trong đó, khoảng 7 km được xây mới với mặt cắt rộng 120 m; 6,55 km còn lại đi trùng cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên/Vành đai 3 và được đầu tư mở rộng. Hai nhánh kết nối trực tiếp tới đường dẫn cầu Tứ Liên cũng được xây dựng nhằm rút ngắn hành trình giữa sân bay và khu vực trung tâm Hà Nội.

Ở phía Bắc Ninh, tuyến kết nối dài hơn 27,7 km, mặt cắt dự kiến 120 m, tuyến chính quy mô 10 làn xe, đi qua 8 xã, phường. Tổng mức đầu tư của các phương án cập nhật ở mức hàng chục nghìn tỷ đồng, khoảng 48.000-50.000 tỷ đồng.

Như vậy, riêng trục đường bộ nối sân bay về phía Hà Nội đã có chiều dài hơn 40 km và quy mô đầu tư rất lớn.

Nhưng đường bộ chưa phải cấu phần cuối cùng. Tại cuộc họp ngày 29/10, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Xây dựng rà soát tổng thể mạng lưới kết nối Gia Bình với Hà Nội, Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, Hải Phòng và Quảng Ninh, bao gồm đường bộ, đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia và đường sắt liên vùng.

Hà Nội hiện nghiên cứu kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 8 về phía Bắc Ninh và sân bay Gia Bình. Đồng thời, thành phố tiếp tục nghiên cứu phương án kết nối trực tiếp hơn giữa sân bay với trung tâm Thủ đô, tránh hành khách phải chuyển nhiều tuyến.

Quy hoạch sân bay đã dành vị trí cho ga đường sắt. Cùng với đó là đề xuất nghiên cứu ga trung tâm gắn với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng - TOD, kết hợp thương mại, dịch vụ và các chức năng đô thị xung quanh.

Dù vậy, nếu đường sắt và đường bộ cùng được hoàn thiện, trục Gia Bình - Hà Nội có thể không đơn thuần đóng vai trò đưa khách từ sân bay vào trung tâm. Các ga, nút giao và tuyến kết nối còn tạo thêm những vị trí có khả năng tập trung đô thị, thương mại, logistics và dịch vụ.

Ở phạm vi rộng hơn, việc kết nối về Vành đai 4, Hải Phòng và Quảng Ninh sẽ đặt sân bay vào cùng mạng lưới với các khu công nghiệp Bắc Ninh và hệ thống cảng biển phía Đông, một hành lang vận tải đa phương thức hàng không - đường bộ - đường sắt - cảng biển bắt đầu hiện rõ trong quy hoạch.

Với một sân bay gần 200.000 tỷ đồng ở một đầu, Hà Nội ở phía Tây và các trung tâm công nghiệp - cảng biển Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh ở phía Đông, khung hạ tầng cho một không gian phát triển mới đang từng bước được thiết lập.