Đồng Nai: Vùng đất chuẩn bị sáp nhập được gắn với 2 "trục lớn" từ sân bay Long Thành

Cát Tiên được đặt vào mạng lưới du lịch mới của Đồng Nai

Không chỉ là điểm đến sinh thái độc lập, Vườn quốc gia Cát Tiên được TP. Đồng Nai định hướng trở thành một mắt xích trong chuỗi sản phẩm du lịch nối từ Cảng hàng không quốc tế Long Thành tới hồ Trị An, hệ thống rừng đặc dụng và các điểm đến phía Bắc.

Cát Tiên nằm ở vùng chuyển tiếp từ cao nguyên cực Nam Trung Bộ xuống đồng bằng Nam Bộ, sở hữu hệ thống địa hình đan xen núi, sông, bàu, đầm và nhiều kiểu sinh cảnh rừng đặc trưng.

Khu vực ghi nhận hơn 1.700 loài động vật và trên 1.600 loài thực vật. Nhiều loài động vật quý hiếm còn sinh sống trong tự nhiên như bò tót, voi, chà vá chân đen, vượn đen má vàng, cu li nhỏ, nai, heo rừng cùng nhiều loài chim quý.

Nguồn tài nguyên này tạo nền tảng cho các sản phẩm du lịch quan sát động vật hoang dã, khám phá rừng, nghiên cứu thiên nhiên và trải nghiệm sinh thái.

Trong định hướng phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mạnh, Đồng Nai xác định 5 trục phát triển chính. Đáng chú ý, Vườn quốc gia Cát Tiên xuất hiện trong hai trục.

Trục thứ nhất kết nối Cảng hàng không quốc tế Long Thành - Vườn quốc gia Cát Tiên - rừng phòng hộ Tân Phú. Không gian này được định hướng phát triển các sản phẩm khám phá thiên nhiên gắn với hệ sinh thái rừng, sông, hồ, suối khoáng và cảnh quan đặc trưng.

Do nhiều khu vực nằm trong hoặc liền kề vùng rừng được bảo vệ nghiêm ngặt, định hướng khai thác tập trung vào du lịch bền vững, tăng trưởng xanh và hạn chế tác động đến hệ sinh thái.

Trục thứ hai là Cảng hàng không quốc tế Long Thành - Vườn quốc gia Cát Tiên - Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, kết nối qua tuyến đường Mã Đà để hình thành tuyến du lịch mang tên “Hành trình di sản xanh”.

Từ đây, mạng lưới có thể tiếp tục nối với hồ Trị An và các điểm đến phía Bắc như Vườn quốc gia Bù Gia Mập, Bà Rá - Thác Mơ, sóc Bom Bo hay Căn cứ Tà Thiết. Cách tổ chức này đưa Cát Tiên từ một điểm đến riêng lẻ thành điểm trung chuyển trong chuỗi du lịch thiên nhiên có phạm vi liên vùng.

Khi sân bay Long Thành đi vào khai thác, nguồn khách từ các thị trường trong nước và quốc tế cũng có thêm cửa ngõ tiếp cận trực tiếp với chuỗi điểm đến phía Bắc Đồng Nai.

Định hướng phát triển du lịch tại Cát Tiên đã được cụ thể thêm bằng Đề án Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí Vườn quốc gia Cát Tiên giai đoạn 2025-2030.

Đề án hướng tới khai thác hợp lý giá trị thiên nhiên, văn hóa và lịch sử, đồng thời tạo sinh kế cho người dân vùng đệm, người làm nghề rừng và cộng đồng dân tộc thiểu số.

Một mục tiêu khác là huy động nguồn lực xã hội phát triển dịch vụ du lịch, từ đó tạo thêm nguồn thu để tái đầu tư cho bảo tồn rừng và đa dạng sinh học.

Tuy nhiên, việc mở rộng hoạt động du lịch cũng đi kèm yêu cầu kiểm soát tác động tới môi trường và văn hóa bản địa. Vì vậy, các sản phẩm mới được định hướng theo hướng trải nghiệm thiên nhiên, quy mô phù hợp và đặt bảo tồn hệ sinh thái lên trước khai thác thương mại.

Hơn 272 km2 dự kiến chuyển từ Lâm Đồng về Đồng Nai

Song song với việc định vị lại vai trò du lịch, phạm vi quản lý Vườn quốc gia Cát Tiên cũng đang có thay đổi đáng kể. Ngày 27/10/2026, Chính phủ quyết định chuyển nguyên trạng Vườn quốc gia Cát Tiên từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường về Đồng Nai quản lý. Việc chuyển giao bao gồm tổ chức bộ máy, nhân sự, tài nguyên rừng, đất đai, tài sản, tài chính và các quyền, nghĩa vụ liên quan.

Trong thời gian địa giới hành chính chưa được điều chỉnh, Đồng Nai phối hợp với tỉnh Lâm Đồng để quản lý thống nhất toàn bộ diện tích và ranh giới Vườn quốc gia, kể cả phần hiện nằm trên địa bàn Lâm Đồng.

Theo phương án đang được triển khai, khoảng 272,603 km2, tương đương hơn 27.260 ha thuộc Vườn quốc gia Cát Tiên tại Lâm Đồng, được đề xuất điều chỉnh về Đồng Nai.

Phần diện tích này hiện nằm trên địa bàn các xã Cát Tiên 2, Cát Tiên 3, Bảo Lâm 5, Đạ Tẻh và Đạ Tẻh 3. Phương án chỉ điều chỉnh phạm vi thuộc Vườn quốc gia, không chuyển toàn bộ địa bàn các xã.

Nếu được cấp có thẩm quyền thông qua, phần diện tích trên sẽ được nhập vào xã Phước Sơn. Diện tích xã này dự kiến tăng từ khoảng 386,56 km2 lên 659,163 km2, trong khi dân số không thay đổi. Tổng diện tích Đồng Nai theo đó tăng lên khoảng 13.009,8 km2. Số đơn vị hành chính cấp xã và quy mô dân số của hai địa phương không thay đổi.

Nếu phương án hoàn tất, phạm vi hành chính và phạm vi quản lý Vườn quốc gia sẽ được thống nhất hơn. Đây cũng là cơ sở để Đồng Nai tổ chức đồng bộ công tác bảo tồn, quản lý tài nguyên và phát triển các tuyến du lịch đang được định hình quanh Cát Tiên.

Với hai trục đều kết nối sân bay Long Thành, Vườn quốc gia Cát Tiên đang được đặt trong một không gian du lịch rộng hơn, từ hàng không quốc tế tới rừng, hồ và hệ thống điểm đến sinh thái phía Bắc Đồng Nai.