Dự án đường sắt 147.000 tỷ đồng, Hà Nội - Hạ Long chỉ 23 phút: "Cú hích" mới cho thị trường du lịch

Hơn 147.000 tỷ đồng đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng

Hạ tầng giao thông khu vực phía Bắc đang đứng trước bước chuyển đáng chú ý khi dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được triển khai với quy mô đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng. Không chỉ tạo thêm phương thức vận tải hành khách, công trình còn được kỳ vọng tăng cường kết nối giữa các trung tâm kinh tế, công nghiệp và du lịch lớn.

Dự án do Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed, thuộc hệ sinh thái Vingroup, làm chủ đầu tư, đã khởi công ngày 12/4/2026 tại Quảng Ninh. Theo kế hoạch, tuyến sẽ hoàn thành vào năm 2028.

Với chiều dài khoảng 120,2 km, tuyến đi qua bốn địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Điểm đầu đặt tại ga Cổ Loa, điểm cuối thuộc khu vực Tuần Châu, với năm nhà ga gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long.

Tuyến được thiết kế đường đôi, khổ ray tiêu chuẩn 1.435 mm, điện khí hóa toàn bộ. Tốc độ thiết kế tối đa đạt 350 km/h, riêng đoạn qua Hà Nội giới hạn ở mức 120 km/h.

Một điểm đáng chú ý là phần lớn tuyến đường được xây dựng trên cao. Trong tổng chiều dài khoảng 120 km, có tới 116 km cầu cạn và cầu vượt, trong khi đoạn đi trên nền đất chỉ khoảng 4 km. Công trình còn bao gồm chín cầu vượt sông, đáp ứng yêu cầu kết nối qua nhiều khu vực địa hình khác nhau.

Tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng. Riêng đoạn qua Quảng Ninh dài khoảng 39 km, có quy mô vốn khoảng 48.100 tỷ đồng. Địa phương dự kiến thu hồi hơn 156 ha đất, ảnh hưởng tới trên 1.700 hộ dân và 18 tổ chức.

Với quy mô này, dự án được kỳ vọng trở thành một trong những công trình hạ tầng giao thông quan trọng của khu vực kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Hà Nội - Hạ Long còn 23 phút, thị trường du lịch hưởng lợi ra sao?

Điểm tạo nên sức hút lớn nhất của tuyến đường sắt là khả năng thay đổi đáng kể thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh.

Hiện nay, hành trình bằng đường bộ thường mất khoảng 2-2,5 giờ. Khi tuyến đường sắt đi vào khai thác, thời gian di chuyển theo phương án dự án dự kiến rút xuống còn khoảng 23 phút.

Nếu đạt được mục tiêu này, việc đi lại giữa hai địa phương sẽ thuận tiện hơn, đặc biệt đối với nhóm khách du lịch ngắn ngày, khách công tác và người có nhu cầu di chuyển thường xuyên.

Tác động đáng chú ý có thể xuấtt hiện tại thị trường du lịch Quảng Ninh, nơi đang duy trì quy mô đón khách lớn. Trong chín tháng đầu năm 2026, địa phương đón khoảng 18,8 triệu lượt khách, trong đó có 4,21 triệu lượt khách quốc tế. Tổng thu từ du lịch ước đạt 56.400 tỷ đồng.

Khi thời gian di chuyển được rút ngắn, các sản phẩm du lịch trong ngày hoặc kết hợp nhiều điểm đến có thêm điều kiện phát triển. Du khách có thể tiếp cận Hạ Long thuận tiện hơn đồng thời mở rộng hành trình tới các địa điểm du lịch, nghỉ dưỡng và dịch vụ trong khu vực.

Không chỉ Hạ Long, tuyến còn bố trí nhà ga tại Yên Tử, tạo thêm lựa chọn giao thông cho du khách đến khu di sản văn hóa, tâm linh nổi tiếng của Quảng Ninh.

Ở góc độ thị trường, hạ tầng vận tải tốc độ cao có thể góp phần mở rộng phạm vi phục vụ của các cơ sở lưu trú, nhà hàng, điểm vui chơi và doanh nghiệp dịch vụ. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi thực tế còn phụ thuộc vào giá vé, khả năng kết nối từ nhà ga tới điểm đến và nhu cầu đi lại của hành khách.

Theo dự báo của dự án, tuyến có thể phục vụ hơn 2 triệu lượt khách mỗi năm vào năm 2028 và vượt 15 triệu lượt vào năm 2050.

Động lực liên kết vùng và bài toán khai thác sau đầu tư

Bên cạnh du lịch, tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh còn được kỳ vọng tăng cường liên kết giữa các địa phương có hoạt động kinh tế, công nghiệp và dịch vụ phát triển.

Việc kết nối Hà Nội với Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đi lại của người lao động, chuyên gia, nhà đầu tư và khách hàng doanh nghiệp.

Đặc biệt, khả năng rút ngắn thời gian di chuyển sẽ góp phần mở rộng lựa chọn địa điểm làm việc, kinh doanh và sử dụng dịch vụ giữa các trung tâm đô thị, công nghiệp trong khu vực.

Theo phương án khai thác dự kiến, tuyến sử dụng 16 đoàn tàu, bao gồm cả tàu dự phòng. Mỗi đoàn gồm 7-8 toa, sức chứa trên 600 hành khách.

Thời gian hoạt động từ 6 giờ đến 24 giờ hằng ngày, trong khi khoảng thời gian còn lại dành cho bảo trì, bảo dưỡng. Giai đoạn đầu, dự kiến từ năm 2028, tần suất khai thác khoảng 60 phút/chuyến, sau đó có thể rút xuống 30 phút, 20 phút hoặc 15 phút tùy nhu cầu. Vào giờ cao điểm, khoảng cách giữa các chuyến có thể đạt 12 phút.

Tuy nhiên, với tổng vốn đầu tư lớn, hiệu quả kinh tế của tuyến đường sắt không chỉ được đo bằng tốc độ hay số lượng hành khách. Khả năng thu hút người sử dụng thường xuyên, tổ chức vận hành hợp lý và kết nối đồng bộ với các phương thức giao thông khác sẽ là những yếu tố quan trọng.

Ngoài ra, tiến độ giải phóng mặt bằng, thi công và hoàn thiện hệ thống kỹ thuật cũng có vai trò quyết định đối với mục tiêu đưa công trình vào khai thác năm 2028.

Nếu được triển khai đúng kế hoạch và vận hành hiệu quả, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh không chỉ rút ngắn khoảng cách giữa hai trung tâm du lịch, kinh tế lớn mà còn có thể tạo thêm động lực phát triển cho thị trường dịch vụ, thương mại và đầu tư tại khu vực phía Bắc.