Minh bạch dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản trị và sản xuất

Trong 2 ngày 29 và 30/10, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức Chợ công nghệ và thiết bị (Techmart) chuyên ngành Công nghệ sản xuất thông minh và tự động hóa cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Sự kiện nhằm thúc đẩy kết nối cung – cầu công nghệ, giúp doanh nghiệp tiếp cận những giải pháp phù hợp với nhu cầu sản xuất, kinh doanh.

Theo ông Vương Đình Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại. Tuy nhiên, hiệu quả của các định hướng này cần được thể hiện thông qua khả năng ứng dụng vào thực tiễn.

Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, chuyển đổi sang mô hình nhà máy thông minh không nhất thiết phải bắt đầu bằng những khoản đầu tư lớn. Việc lựa chọn đúng công nghệ, đúng công đoạn và xây dựng lộ trình phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp từng bước nâng cao năng suất, hiệu quả hoạt động.

Truy xuất nguồn gốc, minh bạch dữ liệu sản phẩm

Tại Techmart, ông Võ Đình Chung, đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn Công nghệ Deep Pro, giới thiệu giải pháp DeepTrace về truy xuất nguồn gốc, nhận diện điện tử và định danh số sản phẩm, hàng hóa. Giải pháp hướng đến việc kết nối dữ liệu từ quá trình sản xuất đến khâu cung cấp thông tin cho người tiêu dùng.

Trong thực tế, dữ liệu về nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, lô hàng và chứng nhận sản phẩm có thể nằm ở nhiều bộ phận khác nhau. Nếu không được ghi nhận và kết nối đồng bộ, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn khi kiểm soát chất lượng, xác minh thông tin hoặc truy xuất nguồn gốc khi phát sinh sự cố.

Theo ông Võ Đình Chung, việc xây dựng hệ thống dữ liệu xuyên suốt giúp doanh nghiệp quản lý thông tin sản phẩm tập trung hơn, đồng thời tạo điều kiện để người tiêu dùng tiếp cận thông tin nguồn gốc thuận tiện. Khi dữ liệu được ghi nhận trong quá trình sản xuất, doanh nghiệp có thêm cơ sở để kiểm soát chất lượng, xác định vấn đề phát sinh và xử lý khi cần truy xuất hoặc thu hồi sản phẩm.

Giải pháp cũng đề cập đến định danh điện tử, hộ chiếu số sản phẩm và tem chống hàng giả nhiều lớp. Những công cụ này hướng đến tăng khả năng nhận diện, xác thực hàng hóa và minh bạch thông tin trên thị trường.

Từ góc độ quản trị, truy xuất nguồn gốc không chỉ là công cụ cung cấp thông tin cho khách hàng. Dữ liệu được chuẩn hóa còn giúp doanh nghiệp theo dõi quy trình, nâng cao khả năng kiểm soát nội bộ và hỗ trợ việc phối hợp giữa các bộ phận. Hiệu quả của hệ thống phụ thuộc vào tính chính xác, đầy đủ và thường xuyên cập nhật của dữ liệu đầu vào.

Ứng dụng AI, chuyển dữ liệu thành quyết định

Cùng với truy xuất nguồn gốc, ứng dụng AI trong quản lý nhà máy thông minh là hướng tiếp cận được PGS.TS. Trương Quang Vinh, Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM, chia sẻ.

Theo PGS.TS. Trương Quang Vinh, thách thức của nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ là dữ liệu còn phân tán tại máy móc, cảm biến, camera và bảng tính; hoạt động giám sát vẫn phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công. Do đó, doanh nghiệp cần khai thác dữ liệu hiện có để phát hiện bất thường, hỗ trợ dự báo và đưa ra quyết định kịp thời, thay vì chỉ xử lý khi sự cố đã xảy ra.

Với công nghệ thị giác máy tính, hệ thống có thể hỗ trợ nhận diện việc sử dụng trang bị bảo hộ, phát hiện người đi vào khu vực nguy hiểm và kiểm tra lỗi bề mặt sản phẩm. Trong khi đó, dữ liệu từ các thiết bị kết nối IoT có thể phục vụ theo dõi trạng thái máy móc và mức tiêu thụ năng lượng.

Một hướng ứng dụng khác là bảo trì dự đoán, sử dụng dữ liệu vận hành để ước tính nguy cơ thiết bị gặp sự cố, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch bảo dưỡng. AI cũng có thể phân tích dữ liệu cảm biến để nhận diện một số dạng lỗi động cơ như mất cân bằng, lệch trục hoặc hư hỏng ổ bi.

PGS.TS. Trương Quang Vinh nhấn mạnh hướng triển khai phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ là bắt đầu từ một vấn đề cụ thể, tận dụng dữ liệu sẵn có, kết nối và chuẩn hóa dữ liệu, sau đó lựa chọn giải pháp AI để thử nghiệm. Doanh nghiệp cần đo lường kết quả trước và sau ứng dụng, chỉ mở rộng khi hiệu quả được chứng minh.

Cách tiếp cận này giúp hạn chế đầu tư dàn trải, đồng thời đặt công nghệ vào đúng vai trò hỗ trợ người quản lý ra quyết định. AI không thay thế hoàn toàn con người mà cung cấp thêm thông tin để nhận diện vấn đề, dự báo rủi ro và cải thiện quy trình sản xuất.

Thông qua sự kiện, hoạt động kết nối cung – cầu công nghệ tạo cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp gắn với nhu cầu thực tế. Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, chuyển đổi số không nhất thiết bắt đầu từ hệ thống quy mô lớn, mà có thể khởi đầu bằng một bài toán cụ thể, với mục tiêu rõ ràng và hiệu quả có thể đo lường.