FPT chính thức tham gia thị trường trung gian dữ liệu, đón sóng kinh tế AI

FPT vừa được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ trung gian dữ liệu, mở rộng hệ sinh thái công nghệ sang một lĩnh vực được xem là mắt xích quan trọng của nền kinh tế số và AI. Đây cũng là bước đi đón đầu nhu cầu khai thác dữ liệu khi thị trường dữ liệu Việt Nam bắt đầu hình thành với hành lang pháp lý rõ hơn.

Kinh tế số Việt Nam đang ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu. Theo Cục Thống kê, kinh tế số chiếm 14,02% GDP năm 2025, tăng từ 12,87% năm 2021. Từ mua sắm trực tuyến, thanh toán, gọi xe đến y tế và giáo dục, mỗi hoạt động đều tạo ra lượng dữ liệu ngày càng lớn.

Tuy nhiên, dữ liệu hiện vẫn phân tán giữa nhiều tổ chức, thiếu chuẩn chung và chưa có cơ chế chia sẻ đồng bộ. Bài toán không chỉ nằm ở việc có dữ liệu mà còn là làm thế nào để dữ liệu được xác thực, làm sạch, định giá và lưu thông hợp pháp mà không xâm phạm quyền riêng tư.

Khung pháp lý mới đang tạo nền tảng để giải quyết khoảng trống này. Ngày 18/7/2026, Thủ tướng ký Quyết định 1308/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược dữ liệu quốc gia giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó xác định dữ liệu là tài nguyên chiến lược và một dạng tư liệu sản xuất mới của nền kinh tế.

Chiến lược đặt mục tiêu hình thành 5 sàn giao dịch dữ liệu, đưa dữ liệu từng bước trở thành một loại hàng hóa có thể được định giá và giao dịch minh bạch. Khi đó, nhu cầu về những đơn vị đứng giữa để kiểm soát chất lượng, quyền truy cập, tính hợp pháp và an toàn dữ liệu sẽ trở nên rõ nét hơn.

Trong bối cảnh đó, ngày 15/7/2026, Trung tâm Dữ liệu quốc gia thuộc Bộ Công an đã trao Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ trung gian dữ liệu cho FPT. Tập đoàn sẽ đóng vai trò trung gian giữa bên có dữ liệu và bên có nhu cầu sử dụng dữ liệu, với các chức năng như thẩm định, làm sạch, định giá, ẩn danh hóa và giám sát tuân thủ.

Đây không phải lĩnh vực có thể tham gia chỉ bằng lợi thế công nghệ. Dịch vụ trung gian dữ liệu là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, yêu cầu doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn về nhân lực chuyên trách, hạ tầng kỹ thuật an toàn, phương án vận hành và năng lực tài chính. Toàn bộ hoạt động phải có khả năng ghi nhận, lưu vết và truy xuất, đồng thời tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Với FPT, doanh nghiệp cho biết sẽ xây dựng mô hình bảo vệ dữ liệu theo ba lớp. Lớp đầu tiên là thẩm định nguồn gốc và chất lượng để bảo đảm dữ liệu được sử dụng có cơ sở pháp lý và đạt yêu cầu. Lớp thứ hai là quản trị đồng thuận, trong đó việc giao dịch phải dựa trên sự đồng ý rõ ràng của chủ thể dữ liệu. Lớp thứ ba là quản trị dữ liệu ủy thác, bảo đảm dữ liệu được mã hóa, lưu trữ và sử dụng đúng mục đích, không vượt quá phạm vi cho phép.

Điểm đáng chú ý là FPT bước vào thị trường này đúng thời điểm AI đang làm thay đổi mạnh nhu cầu đối với dữ liệu. Các mô hình AI càng phát triển, nhu cầu về dữ liệu có chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng và có thể sử dụng hợp pháp càng lớn. Khi dữ liệu trở thành đầu vào quan trọng của AI, hạ tầng phục vụ việc lưu thông và quản trị dữ liệu cũng có thể trở thành một lớp giá trị mới trong chuỗi công nghệ.

Theo Gartner, chi tiêu cho dịch vụ AI được dự báo đạt 1.260 tỷ USD vào năm 2030, trong tổng mức 2.600 tỷ USD chi cho dịch vụ CNTT toàn cầu. FPT cũng đang phát triển hệ sinh thái AI Factory và khung AI-Native CASAN, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực tư vấn pháp lý, nhân lực, AI và HPC.

Vì vậy, việc tham gia trung gian dữ liệu có thể được nhìn nhận như một bước mở rộng từ năng lực cung cấp giải pháp công nghệ sang xây dựng hạ tầng cho nền kinh tế dữ liệu. Nếu thị trường giao dịch dữ liệu được hình thành theo đúng định hướng, các doanh nghiệp không chỉ cần công cụ khai thác dữ liệu mà còn cần một hệ thống bảo đảm dữ liệu được trao đổi đúng quyền, đúng mục đích và có thể kiểm chứng.

Với FPT, lợi thế không chỉ nằm ở quy mô công nghệ mà còn ở khả năng kết nối dữ liệu với AI, điện toán hiệu năng cao và các dịch vụ số. Khi dữ liệu ngày càng trở thành đầu vào cốt lõi của AI, việc xây dựng một thị trường dữ liệu minh bạch và an toàn sẽ quyết định khả năng biến nguồn tài nguyên này thành giá trị kinh tế thực tế.

Thị trường trung gian dữ liệu vì thế không đơn thuần là một mảng kinh doanh mới của FPT. Đây có thể là một mắt xích quan trọng trong quá trình hình thành hạ tầng của kinh tế AI, nơi giá trị không chỉ nằm ở việc sở hữu dữ liệu mà còn ở khả năng khiến dữ liệu được lưu thông an toàn, hợp pháp và tạo ra giá trị.