Ngành dầu khí toàn cầu dự kiến chi 7,5 tỷ USD cho AI, FPT đang tham gia cuộc chơi ra sao?
Để giải những bài toán khó của ngành dầu khí, FPT đang đưa AI vào những khâu vận hành lõi, từ trám xi măng giếng khoan đến giám sát an toàn công trường giúp tiết kiệm thời gian, tối ưu chi phí vận hành.
Bài toán trăm triệu USD dưới lòng giếng khoan
Trong quá trình thi công giếng dầu, trám xi măng là công đoạn quyết định độ kín và tính ổn định lâu dài của giếng. Chỉ một sai lệch nhỏ trong quá trình thiết kế hoặc dự báo thời gian đông kết cũng có thể dẫn tới rò rỉ, phát sinh chi phí khắc phục lớn hoặc làm giảm hiệu suất khai thác.
Để kiểm soát rủi ro này, một tập đoàn dịch vụ dầu khí có văn phòng tại hơn 90 quốc gia từng phải tiến hành tới 17.000 thí nghiệm mỗi tháng. Tập đoàn đã thử tự xây dựng mô hình AI từ hơn 2,2 triệu kết quả thử nghiệm tích lũy qua nhiều năm, nhưng độ chính xác chỉ đạt khoảng 60%, chưa đủ cho một ngành mà sai lệch nhỏ có thể gây tổn thất lớn.
Khi nhận được đề bài này, đội ngũ kỹ sư của FPT đã tư duy theo một hướng mới - bắt đầu từ dữ liệu thay vì thuật toán. Từ 45 triệu bản ghi thô, nhóm đã dành ba tháng làm sạch, chuẩn hóa và tái cấu trúc để có khoảng 9 triệu bản ghi chất lượng cao. Từ đó, một mô hình AI có khả năng dự đoán thời điểm xi măng bắt đầu đông cứng và đạt độ bền cần thiết đã ra đời. Đặc biệt, mô hình có độ chính xác tăng dần nhờ liên tục học từ kết quả thí nghiệm thực tế. Theo thông tin từ dự án, với mô hình mới, độ chính xác dự đoán được nâng từ khoảng 60% lên 79%, trong khi thời gian xử lý mỗi lần dự đoán chỉ còn trung bình 1,6 giây.
Quan trọng hơn, hệ thống giúp sàng lọc trước những công thức có xác suất thành công thấp, từ đó giảm đáng kể số lượng thử nghiệm vật lý cần thực hiện. Không chỉ kiểm tra công thức do kỹ sư đưa ra, AI còn được giao nhiệm vụ tự đề xuất công thức vật liệu phù hợp với điều kiện giếng và ngân sách. Việc sàng lọc hàng chục nghìn tổ hợp vật liệu để chọn ra phương án đáng thử nghiệm, vốn mất vài ngày đến vài tuần, nay chỉ còn vài phút.
Từ tối ưu giếng khoan đến quản trị an toàn
Nếu bài toán trám xi măng giếng khoan cho thấy AI có thể hỗ trợ các quyết định kỹ thuật phức tạp, một dự án khác trong ngành dầu khí lại đặt công nghệ vào một nhiệm vụ có ý nghĩa trực tiếp đối với an toàn con người: nhận diện nguy cơ ngay tại công trường.
Với các hoạt động dầu khí, rủi ro không chỉ xuất hiện trong những công đoạn kỹ thuật chuyên sâu. Một hành vi không tuân thủ quy trình, một bước cấp phép bị bỏ sót hoặc một nguy cơ không được phát hiện kịp thời đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Trong khi đó, dữ liệu về sức khỏe, an toàn, an ninh và môi trường (HSSE) tại nhiều doanh nghiệp vẫn phân tán, quy trình cấp phép làm việc còn phụ thuộc vào giấy tờ và khả năng giám sát theo thời gian thực chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản trị.
Một doanh nghiệp dầu khí ở châu Á – khách hàng hơn một thập kỷ gắn bó của FPT, cũng đang gặp phải vấn đề như vậy. Sau quá trình đánh giá hơn 30 chương trình chuyển đổi số tiềm năng, FPT và doanh nghiệp này lựa chọn bốn giải pháp ưu tiên triển khai. Trong đó, hệ thống Vision AI được sử dụng để phân tích hình ảnh từ camera hiện trường, nhận diện các hành vi vi phạm quy định an toàn và gửi cảnh báo cho cán bộ phụ trách. Theo ước tính, hệ thống giúp tránh 15 sự cố nghiêm trọng có thể gây tử vong và 110 sự cố gây thương tích, qua đó doanh nghiệp tránh được khoảng 2,54 triệu USD thiệt hại.
Bên cạnh đó, nền tảng phân tích dữ liệu giúp dự báo rủi ro theo loại công việc, giai đoạn triển khai và địa điểm hoạt động nhằm hỗ trợ phòng ngừa sự cố từ sớm. Các giải pháp số hóa quy trình cấp phép làm việc cũng giúp rút ngắn 60-80% thời gian xử lý và giảm từ 20-30% chi phí vận hành liên quan.
Một thị trường đang tăng tốc
Theo báo cáo của The Business Research Company, thị trường AI trong ngành dầu khí toàn cầu dự kiến đạt 4,55 tỷ USD trong năm 2026 và tăng lên 7,51 tỷ USD vào năm 2030. Trong khi đó, Mordor Intelligence dự báo quy mô thị trường có thể tăng từ 4,28 tỷ USD năm 2026 lên khoảng 7,91 tỷ USD vào năm 2031, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép xấp xỉ 13% mỗi năm.
Áp lực nâng cao hiệu quả đang trở thành động lực lớn nhất thúc đẩy xu hướng này. Những tập đoàn năng lượng hàng đầu đã bắt đầu đặt ra các mục tiêu tài chính gắn trực tiếp với AI. Chẳng hạn, ExxonMobil cho biết công nghệ này là một trong những công cụ hỗ trợ mục tiêu cắt giảm 15 tỷ USD chi phí vận hành đến năm 2027.
AI đang đóng góp rõ nét hơn vào tăng trưởng của FPT
Đối với các doanh nghiệp công nghệ, giá trị lớn nhất không nằm ở những ứng dụng AI mang tính phổ thông mà ở khả năng giải quyết các bài toán chuyên ngành có độ phức tạp cao. Các dự án trong lĩnh vực dầu khí cho thấy FPT đang tham gia vào nhóm bài toán có giá trị gia tăng lớn nhất của AI công nghiệp, bao gồm tối ưu thiết kế kỹ thuật, vận hành tài sản, quản trị an toàn và hỗ trợ ra quyết định trong môi trường có chi phí thử nghiệm đắt đỏ.
Từ hơn 15 năm kinh nghiệm triển khai cho các doanh nghiệp năng lượng toàn cầu, với hơn 500 dự án và 1.300 kỹ sư chuyên ngành, FPT đã phát triển Flezi Nergy, bộ giải pháp AI chuyên ngành hỗ trợ tối ưu khai thác và khoan, bảo trì dự báo, quản lý tài sản thông minh, dự báo nhu cầu năng lượng và cảnh báo sự cố an toàn, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả, độ tin cậy và an toàn trong vận hành năng lượng.
Kết thúc 9 tháng năm 2026, FPT ghi nhận doanh thu 40.023 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 8.770 tỷ đồng, tăng lần lượt 12,4% và 17% so với cùng kỳ. Doanh thu dịch vụ AI/Data Analytics đạt 2.915 tỷ đồng, tăng 55%. Theo FPT, mảng này chiếm khoảng 10% doanh thu dịch vụ CNTT từ thị trường nước ngoài. Năm 2025, tỷ trọng tương ứng vào khoảng 7%. AI đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng rõ nét nhất trong hoạt động công nghệ của FPT. Trong bối cảnh ngân sách AI của ngành dầu khí toàn cầu tiếp tục mở rộng, khả năng chuyển hóa kinh nghiệm từ các dự án chuyên ngành thành doanh thu quy mô lớn sẽ là chỉ số đáng chú ý đối với nhà đầu tư trong những năm tới.
Vuong Anh
