[MoneyF Opinion] 1 USD xây mô hình, 1,7 USD ứng dụng AI: Cơ hội mới cho ngành dịch vụ CNTT

Báo cáo mới nhất của Menlo Ventures cho thấy, cứ mỗi 1 USD chi cho việc xây dựng mô hình AI, doanh nghiệp chi tới 1,7 USD để đưa công nghệ này vào vận hành. Tương quan này cho thấy quy mô chi tiêu cho ứng dụng AI đã vượt xa khâu phát triển mô hình, mở ra dư địa tăng trưởng cho những doanh nghiệp có năng lực triển khai và tích hợp công nghệ.

Theo báo cáo The State of Enterprise AI 2026 của Menlo Ventures, chi tiêu của doanh nghiệp cho việc triển khai AI đạt tốc độ quy năm khoảng 176,8 tỷ USD tính đến tháng 9/2026, tăng 5,4 lần so với mức 33 tỷ USD của năm trước. Trong khi đó, tổng chi cho hoạt động phát triển mô hình AI, bao gồm năng lực tính toán phục vụ huấn luyện và dữ liệu đào tạo, ước đạt 102,5 tỷ USD.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô chi tiêu, mà còn ở tương quan giữa hai khoản đầu tư này. Theo ước tính của Menlo Ventures, cứ mỗi 1 USD được chi để xây dựng mô hình AI, thị trường ghi nhận khoảng 1,7 USD chi tiêu cho việc triển khai và sử dụng AI trong doanh nghiệp.

Dòng tiền mở rộng, cơ hội cho doanh nghiệp triển khai

Một trong những tín hiệu đáng chú ý nhất từ khảo sát của Menlo Ventures là cách doanh nghiệp hình thành ngân sách AI.

Có tới 55% mức tăng chi tiêu AI trong năm 2026 đến từ các khoản ngân sách hoàn toàn mới, trong khi chỉ 22% được chuyển dịch từ ngân sách phần mềm hiện hữu. Theo Menlo Ventures, điều này cho thấy AI không đơn thuần giành lấy ngân sách từ các sản phẩm phần mềm truyền thống, mà đang góp phần mở rộng tổng mức đầu tư công nghệ của doanh nghiệp.

Cơ cấu chi tiêu cũng phản ánh rõ xu hướng này. Trong tổng quy mô thị trường triển khai AI 176,8 tỷ USD, khoảng 99,5 tỷ USD được chi cho hạ tầng vận hành và suy luận mô hình, trong khi 77,3 tỷ USD dành cho các ứng dụng AI. Riêng mảng phát triển phần mềm đạt quy mô 34 tỷ USD và chatbot, trợ lý AI doanh nghiệp đạt 25 tỷ USD.

Một động lực đáng chú ý của làn sóng ứng dụng mới là AI Agent. Khác với chatbot truyền thống chỉ trả lời câu hỏi, các tác tử AI có thể tự thực hiện một chuỗi nhiệm vụ, truy cập nhiều hệ thống khác nhau và hoàn thành những công việc vốn cần sự tham gia liên tục của con người. Khi AI không chỉ hỗ trợ mà còn trực tiếp tham gia vào quy trình vận hành, doanh nghiệp có thêm cơ sở để mở rộng đầu tư, đưa công nghệ từ phạm vi thử nghiệm vào hoạt động thực tế.

Tuy nhiên, để AI thực sự tạo ra hiệu quả kinh doanh, doanh nghiệp phải giải quyết hàng loạt bài toán phức tạp hơn như xây dựng kiến trúc dữ liệu, kết nối với hệ thống hiện hữu, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, quản trị rủi ro, bảo đảm an toàn thông tin và vận hành ở quy mô lớn. Đây là phần việc mở ra nhu cầu mới cho ngành dịch vụ CNTT.

Cơ hội nào cho FPT?

Trong bối cảnh đó, sự mở rộng chi tiêu cho ứng dụng AI tạo thêm dư địa kinh doanh cho những doanh nghiệp dịch vụ công nghệ có khả năng triển khai trên quy mô lớn, trong đó có FPT.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu từ dịch vụ AI và Phân tích dữ liệu của FPT đạt 2.915 tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ, cao hơn đáng kể tốc độ tăng trưởng doanh thu hợp nhất của tập đoàn. Doanh thu chuyển đổi số từ thị trường nước ngoài đạt 14.411 tỷ đồng, tăng 16,3%, trong đó AI, phân tích dữ liệu và an ninh mạng tiếp tục là những nhóm công nghệ trọng tâm.

Điều quan trọng hơn là FPT đang tham gia vào khâu đưa AI vào giải quyết các bài toán cụ thể của khách hàng, nơi hiệu quả công nghệ có thể được phản ánh qua năng suất và chi phí vận hành.

Một ví dụ là dự án triển khai nền tảng Flezi Metis cho một tập đoàn công nghệ và dịch vụ ô tô hàng đầu của Mỹ. Giải pháp này kết nối mã nguồn, tài liệu kỹ thuật và dữ liệu vận hành thành một hệ thống tri thức thống nhất, hỗ trợ kỹ sư tìm kiếm thông tin, đánh giá tác động và phân tích rủi ro khi thay đổi phần mềm. Theo kết quả thử nghiệm ban đầu trên dự án có khoảng một triệu dòng mã, thời gian tìm kiếm mã nguồn giảm 50%, trong khi thời gian hoàn thành công việc kỹ thuật giảm 30%.

Bên cạnh năng lực triển khai, FPT cũng đang đầu tư vào hạ tầng thông qua hệ thống AI Factory tại Việt Nam và Nhật Bản, đồng thời phát triển hệ sinh thái nền tảng và giải pháp AI phục vụ khách hàng doanh nghiệp.

Dù ghi nhận tốc độ tăng trưởng ấn tượng, doanh thu AI hiện vẫn chiếm tỷ trọng khiêm tốn trong cơ cấu doanh thu của FPT. Điều này đồng nghĩa dư địa tăng trưởng vẫn còn, nhưng để AI thực sự trở thành động lực kinh doanh đáng kể, FPT cần tiếp tục mở rộng quy mô hợp đồng, duy trì đà tăng trưởng và chuyển các dự án thử nghiệm thành những hợp đồng triển khai, vận hành dài hạn.

Tỷ lệ 1 USD chi cho xây dựng mô hình đi cùng 1,7 USD chi cho ứng dụng cho thấy dư địa kinh tế của AI ngày càng mở rộng. Khi doanh nghiệp ngày càng sẵn sàng chi tiền để đưa AI vào hoạt động thực tế, nhu cầu về những dịch vụ tư vấn, tích hợp và vận hành công nghệ cũng sẽ gia tăng. Đây sẽ là một trong những động lực định hình triển vọng của ngành dịch vụ CNTT trong những năm tới.