Toàn quốc tăng cường đấu tranh chống hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ dịp cuối năm
Dự báo tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả gia tăng vào dịp cuối năm, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia sẽ triển khai đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát trên phạm vi toàn quốc, tập trung vào các mặt hàng thiết yếu, thương mại điện tử và hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Nhu cầu mua sắm, tiêu dùng tăng cao vào những tháng cuối năm, đặc biệt trong thời điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027, được dự báo sẽ kéo theo nguy cơ gia tăng các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trước tình hình này, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đang chuẩn bị triển khai đợt cao điểm đấu tranh nhằm kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp.
Theo Đại tá Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Văn phòng thường trực đã tham mưu Trưởng Ban Chỉ đạo ban hành Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027.
Trọng tâm của kế hoạch là tổ chức đợt cao điểm đấu tranh trên tất cả các tuyến, lĩnh vực và địa bàn trong phạm vi cả nước. Hoạt động này hướng tới huy động sự tham gia đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương, lực lượng chức năng và toàn dân, tạo sức mạnh tổng hợp trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.
Theo đó, các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng căn cứ nhiệm vụ được giao chủ động đánh giá tình hình, nhận diện những vấn đề nổi cộm, phức tạp để xây dựng và triển khai phương án kiểm tra, kiểm soát phù hợp. Công tác kiểm tra, hậu kiểm, điều tra và xử lý vi phạm sẽ được tăng cường, bảo đảm mọi hành vi vi phạm được phát hiện và xử lý nghiêm theo quy định.
Đáng chú ý, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở việc phát hiện, thu giữ hàng hóa vi phạm mà còn phải tập trung lực lượng, phương tiện và biện pháp nghiệp vụ để đấu tranh trực diện với các đối tượng chủ mưu, cầm đầu, các đường dây, ổ nhóm và tụ điểm phức tạp. Việc xác định đúng đối tượng, đánh trúng các mắt xích trong hoạt động vi phạm được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả xử lý, tăng tính răn đe và phòng ngừa chung.
Kiểm soát chặt các nhóm hàng có nguy cơ vi phạm cao
Trong đợt cao điểm, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia xác định một số nhóm hàng trọng điểm cần tập trung kiểm soát, nhất là những mặt hàng có nhu cầu tiêu thụ lớn hoặc tiềm ẩn nguy cơ vi phạm trong dịp Tết.
Cụ thể, đối với nhóm hàng cấm, lực lượng chức năng chú trọng kiểm soát pháo nổ, thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử và các mặt hàng thuộc diện cấm kinh doanh. Nhóm hàng có giá trị cao, nguy cơ tăng giá đột biến như vàng, bạc, ngoại tệ, xăng dầu cũng được đưa vào diện kiểm soát.
Đối với hàng tiêu dùng thiết yếu, công tác kiểm tra tập trung vào lương thực, thực phẩm, rượu, bia, bánh kẹo, hàng điện máy và các mặt hàng gia dụng khác. Đây là những nhóm hàng có sức mua lớn trong dịp cuối năm, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Một nội dung đáng chú ý khác là tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh trên không gian mạng và thương mại điện tử, song song với kiểm soát thị trường truyền thống. Các lực lượng chức năng được yêu cầu chủ động phát hiện, xử lý nghiêm hành vi kinh doanh hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên các nền tảng trực tuyến.
Việc mở rộng phạm vi kiểm soát sang môi trường số có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hoạt động mua bán trực tuyến ngày càng phổ biến. Hàng hóa vi phạm có thể được quảng cáo, phân phối thông qua nhiều tài khoản, gian hàng và kênh trung gian khác nhau, gây khó khăn cho công tác truy xuất nguồn gốc, xác định chủ thể kinh doanh và xử lý trách nhiệm.
Do đó, bên cạnh kiểm tra hàng hóa lưu thông trên thị trường, việc xác minh nguồn gốc, nhận diện phương thức hoạt động của các đối tượng và làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan cần được chú trọng. Đây cũng là cơ sở để hạn chế tình trạng lợi dụng thương mại điện tử nhằm tiêu thụ hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gia tăng đáng chú ý
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, trong quý III/2026, các lực lượng chức năng đã xử lý gần 40.000 vụ vi phạm liên quan đến hàng lậu, hàng giả và gian lận thương mại, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, số vụ vi phạm liên quan đến hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tăng trên 180%.
Những con số này cho thấy tình trạng vi phạm trên thị trường vẫn diễn biến phức tạp, trong đó hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang là vấn đề cần đặc biệt quan tâm. Các hành vi vi phạm không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, chủ thể quyền sở hữu trí tuệ mà còn gây thiệt hại cho người tiêu dùng, làm suy giảm niềm tin thị trường và ảnh hưởng đến môi trường cạnh tranh lành mạnh.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính, sự xuất hiện của hàng giả, hàng nhái và hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể làm suy giảm uy tín thương hiệu, gây thất thoát doanh thu và cản trở hoạt động đầu tư, đổi mới sáng tạo. Trong khi đó, người tiêu dùng phải đối mặt với nguy cơ mua phải sản phẩm không bảo đảm chất lượng, không rõ nguồn gốc, thậm chí tiềm ẩn rủi ro đối với sức khỏe và an toàn.
Trước thực tế này, việc tăng cường đấu tranh chống hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cần được triển khai đồng bộ với công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại. Đặc biệt, cần chú trọng bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, quyền tác giả và các đối tượng quyền liên quan, qua đó góp phần bảo vệ thành quả sáng tạo, uy tín và tài sản hợp pháp của doanh nghiệp.
Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cũng nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò, trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, cùng với sự tham gia giám sát, phản ánh của người dân và doanh nghiệp, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm.
Đợt cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027 không chỉ nhằm kiểm soát nguồn cung hàng hóa, bảo đảm thị trường ổn định trong thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao, mà còn thể hiện quyết tâm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia trong đấu tranh với các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Thông qua việc triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, cơ quan chức năng hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chân chính và phát triển thị trường bền vững.
Đinh Điệp
