Mỹ lùi thời hạn điều tra, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có thêm 3 tháng thở phào

Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) quyết định gia hạn thêm 3 tháng cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với Việt Nam. Thay vì đưa ra kết luận trong tháng 11/2026, cơ quan này sẽ tiếp tục xem xét và dự kiến công bố quyết định cuối cùng vào ngày 28/2/2027.

Cuộc điều tra được USTR khởi xướng ngày 29/5, tập trung vào các hành vi, chính sách và thực tiễn liên quan đến bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam. Theo quy định, thời gian xem xét thông thường là 6 tháng kể từ khi khởi xướng. Tuy nhiên, do tính chất phức tạp của vụ việc, USTR quyết định kéo dài thời gian đánh giá.

Việc lùi thời hạn giúp doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có thêm khoảng thời gian theo dõi diễn biến chính sách thương mại của Mỹ. Tuy nhiên, nguy cơ áp dụng các biện pháp xử lý thương mại bổ sung vẫn chưa được loại bỏ.

Trước đó, trong Báo cáo Đặc biệt 301 công bố hồi tháng 5/2026, USTR đã xếp Việt Nam vào diện Quốc gia nước ngoài ưu tiên (PFC), cấp độ cảnh báo cao nhất về vấn đề bảo hộ sở hữu trí tuệ. Việc bị đưa vào danh sách này làm gia tăng nguy cơ Mỹ xem xét các biện pháp thương mại theo Mục 301, trong đó có khả năng áp thuế bổ sung đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.

Theo đánh giá của các chuyên gia SHS, ngành đồ gỗ nằm trong nhóm chịu rủi ro lớn nhất do mức độ phụ thuộc đáng kể vào thị trường Mỹ. Hiện thị trường này chiếm khoảng 40-50% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành.

Với tỷ trọng lớn như vậy, bất kỳ thay đổi nào về thuế quan hoặc điều kiện nhập khẩu tại Mỹ đều có thể tác động đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp chế biến gỗ. Nguy cơ bị áp dụng thêm hàng rào thương mại cũng có thể khiến kế hoạch sản xuất, đơn hàng và thị trường tiêu thụ của doanh nghiệp phải điều chỉnh.

Dệt may là lĩnh vực tiếp theo cần theo dõi. Mỹ hiện chiếm khoảng 40% kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Đối với các doanh nghiệp niêm yết, mức độ phụ thuộc vào thị trường này có sự phân hóa.

Theo số liệu được SHS phân tích, tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ tại Dệt may Thành Công (mã chứng khoán: TCM) và Đầu tư và Thương mại TNG (mã chứng khoán: TNG) dao động trong khoảng 20-50%. Trong khi đó, May Sông Hồng (mã chứng khoán: MSH) được đánh giá có mức độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ lớn hơn.

Điều này khiến diễn biến chính sách thương mại của Mỹ trở thành yếu tố cần quan tâm đối với nhóm cổ phiếu dệt may. Khi một thị trường chiếm tỷ trọng đáng kể trong hoạt động xuất khẩu, những thay đổi về thuế nhập khẩu có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của sản phẩm và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Ở nhóm thủy sản, Mỹ hiện chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Một số doanh nghiệp niêm yết có tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường này tương đối lớn.

Cụ thể, Thủy sản Minh Phú (mã chứng khoán: MPC) và Vĩnh Hoàn (mã chứng khoán: VHC) có tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ dao động từ 19-30%. Trong khi đó, tại Thực phẩm Sao Ta (mã chứng khoán: FMC), con số này lên tới 36%.

Với các doanh nghiệp thủy sản, Mỹ là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng. Do đó, những thay đổi trong chính sách thương mại, điều kiện nhập khẩu hoặc các biện pháp thuế quan bổ sung đều có thể ảnh hưởng đến hoạt động tiêu thụ tại thị trường này.

Ngoài đồ gỗ, dệt may và thủy sản, các nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo như máy vi tính, máy móc và thiết bị cũng nằm trong diện cần theo dõi trước nguy cơ Mỹ triển khai các biện pháp thương mại mới.

Như vậy, quyết định gia hạn điều tra của USTR chưa đồng nghĩa Việt Nam đã loại bỏ được nguy cơ thuế quan. Với các doanh nghiệp như TCM, TNG, MSH, MPC, VHC và FMC, mức độ ảnh hưởng sẽ phụ thuộc đáng kể vào tỷ trọng doanh thu tại Mỹ cũng như diễn biến chính sách sau khi cuộc điều tra có kết luận chính thức vào đầu năm 2027.