Vingroup xuất hiện tại siêu dự án hơn 204.000 tỷ đồng, Gemadept (GMD) rơi vào thế khó?
Liên doanh có Vingroup được chấp thuận đầu tư, Gemadept khó giữ vai trò nhà đầu tư chính
Từng thể hiện sự quan tâm đến dự án Cái Mép Hạ, Công ty CP Gemadept (HOSE: GMD) lại đang đứng trước những thay đổi về triển vọng mở rộng đầu tư tại khu vực này, sau khi một liên doanh gồm 5 doanh nghiệp do đơn vị thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Vingroup đứng đầu được chấp thuận thực hiện tổ hợp cảng biển và logistics trị giá hơn 204.000 tỷ đồng.
Trước đó, từ năm 2024, Gemadept đã có đề xuất tham gia phát triển dự án Cái Mép Hạ. Với kinh nghiệm khai thác cảng nước sâu Gemalink tại cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, doanh nghiệp được xem là một trong những đơn vị có khả năng tham gia phát triển hạ tầng cảng biển, logistics tại khu vực này.
Tuy nhiên, diễn biến mới xuất hiện vào cuối tháng 10/2026 đã làm thay đổi triển vọng nói trên. Cụ thể, ngày 30/10/2026, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định số 7309/QĐ-UBND, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư thực hiện dự án Khu tổ hợp cảng Cái Mép Hạ hạ lưu, Trung tâm logistics và Khu chức năng công nghiệp, đô thị, dịch vụ.
Liên doanh được chấp thuận gồm 5 doanh nghiệp do Công ty CP Đô thị Du lịch Cần Giờ (đơn vị thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Vingroup) làm đại diện. Các thành viên còn lại gồm Công ty TNHH Kinh doanh tổng hợp Đất Lành, Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Phát triển Thương mại Thanh Bình, Công ty TNHH Dịch vụ tổng hợp Bình Minh Mới và Công ty CP Hương Hải - Quảng Ngãi.
Theo phương án được chấp thuận, toàn bộ tổ hợp có tổng diện tích khoảng 2.537 ha, với vốn đầu tư dự kiến gần 204.700 tỷ đồng, được chia thành ba phân khu.
Trong đó, phân khu số 3 là bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu, rộng 780,66 ha, vốn đầu tư khoảng 153.550 tỷ đồng. Phân khu số 7 là Trung tâm logistics Cái Mép Hạ, rộng 906,07 ha, vốn đầu tư khoảng 28.600 tỷ đồng. Phân khu số 8 dành cho công nghiệp, đô thị và dịch vụ, rộng 850,67 ha, vốn đầu tư khoảng 22.510 tỷ đồng.
Về cơ cấu nguồn vốn, các nhà đầu tư dự kiến bố trí khoảng 30.700 tỷ đồng vốn chủ sở hữu, tương đương 15% tổng vốn đầu tư; phần còn lại khoảng 173.960 tỷ đồng là vốn huy động.
Riêng Công ty CP Đô thị Du lịch Cần Giờ dự kiến góp 30% vốn chủ sở hữu của liên doanh, tương đương khoảng 9.210 tỷ đồng.
Đối với Gemadept, phân khu số 7 là hạng mục liên quan trực tiếp nhất trong tổ hợp vừa được chấp thuận đầu tư. Bởi lẽ, đây là khu vực được quy hoạch phát triển Trung tâm logistics Cái Mép Hạ với diện tích hơn 906 ha, đồng thời gắn với cơ hội đầu tư mà doanh nghiệp từng quan tâm theo đuổi.
Tuy nhiên, việc phân khu này đã được đưa vào dự án của liên doanh do doanh nghiệp thành viên Vingroup đứng đầu, trong khi Gemadept không có tên trong danh sách 5 nhà đầu tư được chấp thuận khiến triển vọng doanh nghiệp đảm nhận vai trò nhà đầu tư chính trở nên hạn chế.
Theo đánh giá của Vietcap, Gemadept khó có khả năng được chấp thuận làm nhà đầu tư phát triển chính tại Trung tâm logistics Cái Mép Hạ. Dù vậy, điều này không đồng nghĩa doanh nghiệp không còn cơ hội hiện diện tại dự án.
Theo kế hoạch, phân khu logistics sẽ triển khai xây dựng hạ tầng cơ bản và kêu gọi các nhà đầu tư thứ cấp tham gia đến năm 2030, hướng tới hoàn thành và đưa vào hoạt động toàn bộ vào năm 2035.
Với tiến độ này, Gemadept vẫn có khả năng tham gia đầu tư một số hạng mục, hợp tác vận hành hoặc cung cấp dịch vụ logistics trong khu tổ hợp. Tuy nhiên, đến nay chưa có thông tin xác nhận về thỏa thuận đầu tư, hợp tác hay vai trò vận hành cụ thể của doanh nghiệp tại dự án.
Gemalink tiếp tục mở rộng, sức ép cạnh tranh từ cảng mới còn ở phía trước
Bên cạnh cơ hội đầu tư tại Trung tâm logistics Cái Mép Hạ, sự xuất hiện của tổ hợp cảng mới còn liên quan đến triển vọng khai thác của Gemalink, cảng nước sâu mà Gemadept đang phát triển cùng đối tác tại khu vực Cái Mép - Thị Vải.
Theo kế hoạch đầu tư đã công bố, Gemadept sẽ tiếp tục triển khai giai đoạn 2 của cảng Gemalink, dự kiến đưa vào vận hành trong quý IV/2027. Đây là một trong những dự án trọng điểm trong chiến lược mở rộng năng lực khai thác cảng của doanh nghiệp.
Theo thông tin tại tài liệu thường niên của Gemadept, giai đoạn 2 của Gemalink có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 250 triệu USD, bao gồm lãi vay vốn hóa. Dự án sẽ bổ sung khoảng 1,25 triệu TEU công suất thiết kế mỗi năm, nâng tổng công suất của cảng sau hai giai đoạn lên khoảng 2,75 triệu TEU/năm.
Trong khi Gemalink chuẩn bị mở rộng công suất, phân khu cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu lại đang được quy hoạch với quy mô lớn hơn nhiều. Cụ thể, phân khu số 3 dự kiến phát triển 33 bến cảng, tổng chiều dài cầu bến khoảng 12.012 m, với công suất thiết kế toàn dự án lên đến 23,4 triệu TEU/năm. Tuy nhiên, việc phát triển cảng được chia thành hai giai đoạn, kéo dài đến năm 2036.
Giai đoạn đầu dự kiến xây dựng ba bến cảng, có tổng chiều dài cầu bến khoảng 1.383 m, trong thời gian từ tháng 1/2027 đến tháng 12/2030. Sau quá trình vận hành thử nghiệm các hệ thống bảo vệ môi trường, các bến này dự kiến chính thức hoạt động từ tháng 7/2031.
Giai đoạn tiếp theo sẽ bổ sung 30 bến cảng còn lại, dự kiến xây dựng trong giai đoạn 2031 - 2035 và đưa vào vận hành chính thức từ tháng 7/2036.
Đáng lưu ý, công suất 23,4 triệu TEU/năm là quy mô thiết kế khi hoàn thiện toàn bộ dự án, không phải công suất của ba bến cảng dự kiến khai thác từ năm 2031.
Đối chiếu tiến độ giữa hai dự án, Gemalink giai đoạn 2 dự kiến vận hành sớm hơn gần bốn năm so với thời điểm ba bến cảng đầu tiên của Cái Mép Hạ hạ lưu đi vào khai thác.
Điều này đồng nghĩa với việc áp lực cạnh tranh từ dự án cảng mới đối với Gemalink trong ngắn hạn sẽ tương đối hạn chế. Tuy nhiên, về dài hạn, khi tổ hợp Cái Mép Hạ hạ lưu từng bước hình thành và bổ sung công suất khai thác, mức độ cạnh tranh trong cụm cảng Cái Mép - Thị Vải có thể sẽ gia tăng.
Trước đó, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, đại diện Gemadept cũng từng đề cập đến vấn đề cạnh tranh từ các dự án cảng mới tại Cái Mép Hạ và Cần Giờ. Theo chia sẻ của lãnh đạo doanh nghiệp, Gemadept chưa quá quan ngại về áp lực cạnh tranh từ những dự án này đối với các cảng hiện hữu.
Dù triển vọng trở thành nhà đầu tư chính tại Trung tâm logistics Cái Mép Hạ không còn nhiều, hoạt động khai thác cảng hiện hữu và kế hoạch mở rộng công suất của Gemadept vẫn là những vấn đề riêng biệt. Trong đó, dự án Gemalink giai đoạn 2 tiếp tục được doanh nghiệp triển khai theo lộ trình đã công bố, với mục tiêu đưa vào vận hành trong quý IV/2027.
Trong khi đó, tổ hợp Cái Mép Hạ mới bước vào giai đoạn chuẩn bị triển khai sau quyết định chấp thuận đầu tư. Theo kế hoạch, các hạng mục logistics sẽ được phát triển theo từng giai đoạn, đồng thời kêu gọi sự tham gia của các nhà đầu tư thứ cấp. Đây vẫn có thể là cơ hội để Gemadept tham gia phát triển hoặc vận hành một số hạng mục, dù chưa có thỏa thuận hợp tác cụ thể nào được xác nhận.
Như vậy, quyết định đầu tư mới tại Cái Mép Hạ đã làm thay đổi triển vọng tham gia dự án của Gemadept với tư cách nhà đầu tư chính, nhưng chưa khép lại hoàn toàn khả năng doanh nghiệp hiện diện tại tổ hợp này. Trong thời gian tới, tiến độ triển khai dự án và kế hoạch thu hút các nhà đầu tư thứ cấp sẽ là những yếu tố cần theo dõi để làm rõ hơn cơ hội của Gemadept tại Cái Mép Hạ.
Nguyễn Huyền
