TP.HCM xây dựng lộ trình truy xuất nguồn gốc hàng hóa đến năm 2030

Trước đây, truy xuất nguồn gốc tại nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh chủ yếu được thực hiện thông qua tem nhãn, đường dẫn website hoặc hồ sơ giấy lưu trữ riêng lẻ. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường ngày càng coi trọng tính minh bạch, doanh nghiệp không chỉ cần cung cấp thông tin về xuất xứ mà còn phải có khả năng chứng minh hành trình sản phẩm, dữ liệu liên quan và trách nhiệm của từng mắt xích trong chuỗi cung ứng.

Việc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc dựa trên dữ liệu số được kỳ vọng giúp khắc phục những hạn chế, đồng thời tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng và đáp ứng yêu cầu từ đối tác, nhà phân phối cũng như người tiêu dùng.

Chuẩn hóa dữ liệu, chủ động thích ứng yêu cầu thị trường

Thông tin tại Hội nghị tập huấn, hướng dẫn thực hiện các nhiệm vụ, hoạt động đổi mới sáng tạo trong khu vực công năm 2026 do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức, giai đoạn 2026 - 2027 là thời điểm quan trọng để doanh nghiệp chuẩn bị và từng bước triển khai các yêu cầu về quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và định danh số sản phẩm, hàng hóa.

Trong giai đoạn chuẩn bị, doanh nghiệp được khuyến nghị rà soát quy trình quản lý chất lượng, chuẩn hóa hồ sơ sản phẩm, số hóa dữ liệu lô hàng.

Điểm quan trọng là truy xuất nguồn gốc không nên chỉ dừng lại ở việc in mã lên bao bì. Nếu dữ liệu phía sau mã không đầy đủ, không được cập nhật hoặc không thể xác minh, mã truy xuất khó phát huy hiệu quả trong kiểm soát chất lượng và tạo niềm tin với thị trường.

Khi được triển khai thực chất, hệ thống truy xuất nguồn gốc có thể giúp doanh nghiệp theo dõi nguyên liệu đầu vào, kiểm soát từng công đoạn sản xuất, xác định lô hàng liên quan khi phát sinh sự cố và rút ngắn thời gian tìm kiếm thông tin.

Ngược lại, chậm chuẩn bị có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi đáp ứng yêu cầu của đối tác hoặc các hệ thống phân phối. Từ đó, có thể dẫn đến rủi ro thương mại như bị từ chối nhập hàng, gỡ sản phẩm khỏi sàn thương mại điện tử hoặc suy giảm uy tín thương hiệu nếu không đáp ứng yêu cầu về thông tin và chất lượng.

Vì vậy, doanh nghiệp cần xem truy xuất nguồn gốc là một phần của hệ thống quản trị chất lượng, thay vì chỉ là công cụ quảng bá sản phẩm. Việc đầu tư nên dựa trên quy mô hoạt động, đặc điểm hàng hóa và khả năng vận hành, đồng thời bảo đảm dữ liệu được ghi nhận chính xác, nhất quán và có thể kiểm tra.

TP.HCM hướng đến hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc đến năm 2030

Để hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với yêu cầu mới, TP.HCM đã ban hành Quyết định số 1546/QĐ-UBND ngày 16/9/2025 về kế hoạch triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026–2030.

Kế hoạch xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm rà soát hệ thống văn bản, quy định về truy xuất nguồn gốc; tuyên truyền, phổ biến đến cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp; tổ chức triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc cho doanh nghiệp; nghiên cứu, ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả; và hướng dẫn kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia.

Đích đến là hình thành hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc có chuẩn dữ liệu, được doanh nghiệp áp dụng thực chất và có khả năng liên thông với hệ thống quốc gia, hệ thống chuyên ngành. Đây không chỉ là nhiệm vụ về công nghệ mà còn đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, đơn vị cung cấp giải pháp, cơ sở sản xuất và các bên tham gia chuỗi cung ứng.

Trong giai đoạn 2026–2030, hiệu quả của chương trình sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển các yêu cầu chính sách thành quy trình cụ thể tại doanh nghiệp.

Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cũng đóng vai trò hỗ trợ thông qua hoạt động tập huấn, phổ biến kiến thức pháp luật, hướng dẫn thủ tục công bố tiêu chuẩn chất lượng và các vấn đề liên quan đến sở hữu trí tuệ; kết nối nguồn vốn hỗ trợ đổi mới công nghệ, khuyến công và giải đáp vướng mắc cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

TP.HCM hỗ trợ đến 400 triệu đồng/dự án khởi nghiệp sáng tạo

Theo Nghị quyết số 23/2026/NQ-HĐND của HĐND TP.HCM, các dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số trên địa bàn thành phố được xem xét hỗ trợ theo các tiêu chí, điều kiện và thủ tục quy định.

Mức hỗ trợ được quy định bằng 50% kinh phí đối với từng nội dung, với hạn mức tối đa: đào tạo, phát triển nguồn nhân lực công nghiệp số là 100 triệu đồng/dự án; thu hút nhân lực chất lượng cao, nhân tài công nghệ số là 100 triệu đồng/dự án; nghiên cứu và phát triển sản xuất thử nghiệm là 150 triệu đồng/dự án; tư vấn khởi nghiệp là 50 triệu đồng/dự án; mua công nghệ và đổi mới công nghệ là 400 triệu đồng/dự án.

Chính sách nhằm tạo thêm nguồn lực để các dự án khởi nghiệp công nghệ số phát triển sản phẩm, hoàn thiện công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.