Cập nhật mới nhất về cao tốc gần 24.000 tỷ nối Việt Nam - Lào: Đèo Cả, Sơn Hải cùng vào cuộc, chạy đua với đường găng hầm Đại Huệ

Dự án ngân sách nhà nước, không qua BOT

Cao tốc Vinh - Thanh Thủy có chiều dài chính xác 60,031km, đi qua 9 xã của tỉnh Nghệ An, tổng mức đầu tư 23.940,34 tỷ đồng, được huy động hoàn toàn từ ngân sách nhà nước (cả Trung ương và địa phương), không áp dụng hình thức BOT. Dự án khởi công chính thức từ ngày 18/5/2026, hướng tới mục tiêu hoàn thành, đưa vào vận hành năm 2029 - dù chính quyền tỉnh cũng đặt tham vọng đẩy nhanh tiến độ để rút ngắn thời gian thi công nếu điều kiện cho phép.

Tính đến đầu tháng 10/2026, dự án đã được bố trí 4.435,92 tỷ đồng vốn, lũy kế giải ngân đạt 3.148,38 tỷ đồng, tương đương 70,97% kế hoạch vốn. Dự án thành phần 1 (xây dựng tuyến chính) được chia thành 6 gói thầu xây lắp: ba gói XL01, XL02, XL03 đã hoàn thành lựa chọn nhà thầu và đang triển khai đồng loạt 15 mũi thi công; hai gói XL04, XL05 đang hoàn thiện vật tư, thiết bị, dự kiến khởi công trong tháng 10/2026; gói XL06 (hệ thống ITS, ETC và hạng mục phụ trợ) dự kiến phê duyệt thiết kế, chọn nhà thầu ngay trong tháng này.

Gói XL01 (đoạn Km0 - Km6+300, gần 50km tính chung với XL02, XL03) do liên danh Tập đoàn Đèo Cả và Xây lắp Thương mại Delta thực hiện, triển khai 15 mũi thi công hiện trường gồm 7 mũi đường, 6 mũi cầu, 2 mũi hầm. Gói XL02 (Km6+300 - Km31+125) do liên danh Tập đoàn Sơn Hải cùng các đối tác Xây lắp 368, Xây dựng và Đầu tư 492, Tư vấn và Đầu tư xây dựng Thiên Hoàng, Tổng công ty Công trình Đường sắt Việt Nam và Đầu tư xây dựng Trường Sơn thực hiện, với khối lượng rất lớn: 16 cầu trên tuyến, hơn 4,2 triệu m³ đất đào và trên 5 triệu m³ đất đắp.

Hầm Đại Huệ và cầu Đại Huệ - Hai đường găng quyết định tiến độ

Ngày 24/9/2026, cửa phía Tây nhánh trái hầm Đại Huệ đã được khoan mở, đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn thi công hầm chính; nhà thầu hiện đang lắp dựng vì thép hầm trần và triển khai thi công mái cơ cửa hầm phía Đông. Đây được xác định là đường găng quan trọng của gói XL01: UBND tỉnh yêu cầu hoàn thành toàn bộ bê tông vỏ hầm chậm nhất trong tháng 12/2027, và nếu điều kiện thuận lợi, công tác thông hầm có thể hoàn thành ngay trong năm 2026.

Song song đó, hạng mục cầu Đại Huệ (nằm trong số khoảng 760 dầm cần đúc cho toàn tuyến) đã thi công được 111/533 cọc khoan nhồi tính đến đầu tháng 10. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu rà soát lại đường găng, dồn lực cho công tác đúc dầm và bảo đảm nguồn vật liệu, với mốc hoàn thành cầu Đại Huệ vào tháng 1/2028 và hoàn thành gói thầu XL01 trong quý I/2028.

Mặt bằng và vật liệu: Những nút thắt còn lại

Công tác giải phóng mặt bằng hiện đạt khoảng 41,36km, tương đương 68,9% chiều dài tuyến; trong đó đất nông nghiệp đã hoàn thành hơn 99%. Tuy nhiên, đất ở và đất lâm nghiệp vẫn còn vướng mắc, tập trung tại các xã Nam Đàn và Kim Bảng. Tại xã Hưng Nguyên, thủ tục bàn giao 20,39ha đất trường bắn Trung đoàn 764 phục vụ thi công hầm Đại Huệ (đường găng của gói XL01) cũng đang được gấp rút hoàn thiện. Bên cạnh mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng là vấn đề đáng lo khác: việc cấp phép các mỏ đá mới mất nhiều thời gian, trong khi dự án cần nguồn cung liên tục để phục vụ thi công, nhất là cho khối lượng đúc dầm rất lớn.

Để kiểm soát tiến độ, Nghệ An đã thành lập tổ công tác giám sát các gói thầu, yêu cầu Ban Quản lý dự án và tư vấn lập lại tiến độ tổng thể theo từng tháng, từng hạng mục, theo dõi cụ thể số cọc khoan nhồi và số dầm đã hoàn thành.

Tuyến huyết mạch nối Nghệ An với Lào và Đông Bắc Thái Lan

Theo quy hoạch, cao tốc Vinh - Thanh Thủy được quy hoạch quy mô 6 làn xe, giai đoạn 1 đầu tư hoàn chỉnh 4 làn, các cầu lớn xây dựng theo quy mô 6 làn, tốc độ thiết kế 80-100km/h. Tuyến có điểm đầu tại nút giao Hưng Tây (kết nối cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt) và điểm cuối tại khu vực cửa khẩu Thanh Thủy - Nậm On, giáp biên giới Việt Nam - Lào.

Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia giai đoạn 2021-2030, tuyến giữ vai trò then chốt trong hoàn thiện hành lang kinh tế Đông - Tây khu vực Bắc Trung Bộ, kết nối cao tốc Bắc - Nam với cửa khẩu Thanh Thủy và mạng lưới giao thương sang Lào, Đông Bắc Thái Lan. Khi hoàn thành, tuyến được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển từ cửa khẩu Thanh Thủy đến các đô thị, cảng biển Nghệ An, đồng thời tạo cú hích cho khu vực miền Tây Nghệ An cũng như các điểm du lịch như biển Cửa Lò, Khu di tích Kim Liên và Vườn quốc gia Pù Mát.