Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 10%, chuyển trọng tâm sang tài khóa
Mục tiêu tăng trưởng hai con số được đặt ra trong bối cảnh áp lực lạm phát và tỷ giá gia tăng. Điều này buộc chính sách tài khóa phải đóng vai trò lớn hơn khi dư địa tiền tệ không còn nhiều.
Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026, mở đầu cho giai đoạn tăng tốc 2026–2030. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, áp lực điều hành vĩ mô đang gia tăng khi các “cơn gió ngược” từ bên ngoài ngày càng rõ nét, từ giá năng lượng leo thang đến căng thẳng địa chính trị kéo dài.
Cùng với đó, chính sách tiền tệ toàn cầu chưa thực sự nới lỏng khi Fed duy trì lập trường thận trọng với lãi suất, tạo áp lực lên tỷ giá và dòng vốn tại các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam. Điều này khiến dư địa điều hành trong nước trở nên hạn chế hơn so với các giai đoạn trước.
Theo ông Nguyễn Lê Nam, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tăng trưởng tín dụng năm 2025 đạt 19,11% – mức cao nhất trong 15 năm, góp phần đưa GDP tăng 8,02%. Tuy nhiên, khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động, áp lực thanh khoản và mặt bằng lãi suất bắt đầu gia tăng, trong khi tỷ lệ tín dụng/GDP đã vượt 144% – mức cao trong nhóm các nền kinh tế đang phát triển.
Những yếu tố này cho thấy chính sách tiền tệ khó có thể tiếp tục đóng vai trò “đầu kéo” cho tăng trưởng như trước. Thay vào đó, trọng tâm điều hành được kỳ vọng chuyển sang ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và định hướng dòng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên.
Trong bối cảnh đó, chính sách tài khóa được đặt vào vị trí trung tâm. Các chuyên gia cho rằng việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công sẽ là động lực quan trọng, vừa tạo tăng trưởng trực tiếp, vừa đóng vai trò “vốn mồi” kích hoạt dòng vốn tư nhân và đầu tư nước ngoài nếu đi kèm cải cách thể chế.
Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), hiệu quả đầu tư công phụ thuộc lớn vào khả năng cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao tính minh bạch trong các mô hình hợp tác công – tư.
Ở góc độ dài hạn, theo PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng giảng viên cao cấp ĐH Kinh tế Quốc dân, kinh nghiệm quốc tế cho thấy tăng trưởng cao bền vững chỉ đạt được khi tài khóa và tiền tệ được phối hợp đồng bộ, trong đó tài khóa đóng vai trò dẫn dắt phân bổ nguồn lực. Trong bối cảnh hiện nay, sự dịch chuyển này có thể khiến dòng vốn không còn lan tỏa diện rộng, mà tập trung hơn vào các lĩnh vực gắn với đầu tư công, sản xuất và các ngành có nền tảng tăng trưởng rõ ràng.
Mạnh Huyền
