Áp lực lạm phát nửa cuối năm gia tăng, CPI năm 2026 có thể chạm 4,5%

Phát biểu tại Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ hai năm 2026 diễn ra ngày 9/7, PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính, cho biết kinh tế thế giới vẫn đối mặt nhiều bất ổn khi xung đột địa chính trị kéo dài, giá năng lượng biến động và chuỗi cung ứng toàn cầu chưa hoàn toàn ổn định. Dù vậy, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo dư địa cho việc theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao trong năm nay.

Theo Viện Kinh tế - Tài chính, GDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,18%, riêng quý II tăng 8,39% - mức cao nhất của quý II kể từ năm 2011. Trong khi đó, CPI bình quân 6 tháng tăng 4,38%, vẫn nằm trong phạm vi mục tiêu Quốc hội cho phép nhưng cũng cho thấy dư địa kiểm soát lạm phát trong những tháng còn lại không còn quá lớn.

Áp lực điều hành được dự báo sẽ gia tăng khi Chính phủ tiếp tục thúc đẩy đầu tư công và mở rộng tín dụng nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên. Cùng với đó, lộ trình điều chỉnh giá các dịch vụ công như y tế và giáo dục, biến động của giá năng lượng, tỷ giá, thiên tai và biến đổi khí hậu đều có thể tạo thêm sức ép lên mặt bằng giá trong nửa cuối năm.

Trên cơ sở đó, Viện Kinh tế - Tài chính xây dựng kịch bản cơ sở với giả định giá dầu thế giới duy trì quanh 60-70 USD/thùng và căng thẳng địa chính trị không leo thang. Trong điều kiện này, CPI bình quân năm 2026 được dự báo dao động 4,3-4,5%, vẫn nằm trong khả năng kiểm soát nếu các yếu tố đầu vào không biến động mạnh.

Ở góc nhìn thận trọng hơn, PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng lạm phát thời gian tới sẽ chịu tác động đồng thời từ giá năng lượng, tỷ giá, lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ công và các rủi ro địa chính trị. Theo PGS.TS Ngô Trí Long, ở kịch bản cơ sở, CPI bình quân năm có thể tăng 4,4-4,7%, trong khi kịch bản bất lợi có thể lên 4,8-5,2% nếu nhiều yếu tố rủi ro xuất hiện cùng lúc.

Trong khi đó, TS Nguyễn Đức Độ đưa ra góc nhìn tích cực hơn khi cho rằng mục tiêu kiểm soát lạm phát dưới 4,5% vẫn khả thi. Theo TS Nguyễn Đức Độ, điều kiện là giá dầu tiếp tục duy trì ở mức thấp, chính sách giảm thuế đối với xăng dầu được kéo dài, đồng thời Nhà nước chưa điều chỉnh giá điện, y tế, giáo dục và tỷ giá được giữ ổn định.

Các ý kiến tại diễn đàn cho rằng bài toán điều hành trong những tháng cuối năm sẽ là cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng cao và kiểm soát lạm phát. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, đồng thời theo dõi sát diễn biến của các thị trường có tác động lớn đến mặt bằng giá như năng lượng, vàng, vật liệu xây dựng, bất động sản và tài chính để chủ động ứng phó với các biến động phát sinh.