Gilimex đối mặt cú đòn kép: Thua kiện Amazon, GIL giảm sàn trong phiên 10/7

Cổ phiếu GIL của Công ty CP Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (mã chứng khoán: GIL) giảm hết biên độ trong phiên sáng 10/07/2026 sau khi xuất hiện diễn biến mới liên quan đến vụ kiện giữa doanh nghiệp và Amazon.com Services LLC (Amazon). Đến khoảng 10h30, cổ phiếu giao dịch ở mức 10.650 đồng, dư bán giá sàn hơn 170.000 đơn vị, trong khi khối lượng khớp lệnh tăng lên trên 820.000 cổ phiếu.

Diễn biến này xuất hiện sau khi Tòa án liên bang Mỹ công bố phán quyết bác toàn bộ vụ kiện mà Gilimex khởi xướng nhằm yêu cầu Amazon bồi thường thiệt hại. Trước đó, Gilimex từng nâng mức yêu cầu bồi thường lên khoảng 840 triệu USD, gấp ba lần giá trị thiệt hại được cho là phát sinh từ việc Amazon chấm dứt quan hệ hợp tác với tư cách nhà cung cấp.

Theo đơn kiện được nộp vào cuối năm 2022, Gilimex cho rằng việc Amazon chấm dứt hợp đồng đã khiến doanh nghiệp tồn đọng hơn 68 triệu USD nguyên vật liệu và linh kiện không thể hoàn trả cho các nhà cung cấp, từ đó phát sinh thiệt hại lớn.

Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, Amazon đề nghị Tòa án áp dụng chế tài sau khi phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường trong các tài liệu mà Gilimex sử dụng để chứng minh khoản thiệt hại.

Theo phán quyết mới được công bố, Tòa án kết luận Gilimex đã thực hiện hành vi "gian lận đối với Tòa án" theo tiêu chuẩn chứng minh "rõ ràng và thuyết phục". Phán quyết chỉ ra ba nhóm hành vi chính.

Thứ nhất, Gilimex đã giao nộp hơn 90 tài liệu giả, bao gồm các đơn đặt hàng và thư yêu cầu thanh toán từ nhà cung cấp nhằm chứng minh khoản thiệt hại khoảng 68-69 triệu USD. Trong quá trình tố tụng, doanh nghiệp cũng thừa nhận các tài liệu này không phải chứng từ xác thực.

Thứ hai, Tòa cho rằng những lời giải thích của Gilimex về nguồn gốc các tài liệu giả không đủ sức thuyết phục. Doanh nghiệp cho rằng một nhân viên cấp dưới đã tự ý tạo lập các tài liệu này để trục lợi, song Thẩm phán nhận định lời giải thích không phù hợp với chứng cứ điện tử và nhiều tài liệu khác có trong hồ sơ.

Thứ ba, Tòa xác định đơn đặt hàng đề ngày 18/11/2021 giữa Gilimex và Blazemax Hong Kong Limited, với giá trị khoảng 69 triệu USD và được xem là chứng cứ quan trọng nhất để chứng minh thiệt hại, cũng là tài liệu được tạo dựng.

Theo phán quyết, tài liệu này không xuất hiện trong hơn 68.000 tài liệu điện tử mà Gilimex đã cung cấp trước đó. Đồng thời, hồ sơ cũng không có email, chứng từ kế toán hoặc báo cáo nội bộ xác nhận giao dịch này từng tồn tại. Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2022 của Gilimex cũng không ghi nhận khoản nguyên vật liệu hoặc nghĩa vụ thanh toán khoảng 69 triệu USD với Blazemax, mà chỉ phản ánh khoảng 3 triệu USD phải trả thương mại và khoảng 1,1 triệu USD các khoản phải trả khác.

Ngoài ra, các chuyên gia giám định do Amazon thuê còn phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường liên quan đến dữ liệu điện tử, metadata, chữ ký và con dấu trên các tài liệu. Theo Tòa án, các lời giải thích của Gilimex liên tục thay đổi trong suốt quá trình tố tụng và không được chứng minh bằng các tài liệu được lập tại thời điểm sự việc diễn ra.

Sau khi xem xét toàn bộ hồ sơ, Tòa án nhận định các hành vi trên đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính toàn vẹn của quá trình tố tụng. Theo Thẩm phán, những biện pháp xử lý nhẹ hơn như loại bỏ chứng cứ hoặc chỉ bác một phần yêu cầu khởi kiện là không đủ để khắc phục hậu quả.

Trên cơ sở đó, Tòa quyết định bác toàn bộ vụ kiện với hiệu lực vĩnh viễn, đồng nghĩa Gilimex không thể tiếp tục khởi kiện lại Amazon với cùng nội dung tại tòa án liên bang Mỹ.

Đồng thời, Tòa cho phép Amazon nộp đơn yêu cầu Gilimex hoàn trả các khoản phí luật sư và chi phí tố tụng phát sinh trong quá trình điều tra, chứng minh hành vi gian lận. Ngược lại, đề nghị của Gilimex về việc áp dụng chế tài đối với Amazon đã không được chấp nhận.

Theo nhận định của Thẩm phán, việc bác toàn bộ vụ kiện là cần thiết nhằm bảo vệ tính liêm chính của hệ thống tư pháp, ngăn chặn việc một bên hưởng lợi từ hành vi gian lận, đồng thời tăng tính răn đe đối với các vụ việc tương tự.