Biên độ lạm phát mở rộng, Chính phủ siết điều hành giá 2026

Áp lực giá từ nguyên liệu nhập khẩu, vật liệu xây dựng, thịt lợn và lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ công khiến bài toán lạm phát năm 2026 được đặt ở mức thận trọng. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đưa ra 3 kịch bản CPI, với biên độ tăng 3,6%–4,6% so với năm 2025.

Kịch bản lạm phát năm đầu kế hoạch 2026–2030

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá do Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc chủ trì, Bộ Tài chính nhận định năm 2026 – năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2030 – sẽ ghi nhận nhu cầu điện, vật tư, nguyên liệu phục vụ sản xuất và tiêu dùng tăng cao.

Cùng với biến động khó lường của kinh tế thế giới, các yếu tố này tạo áp lực nhất định lên mặt bằng giá trong nước.

Trên cơ sở phân tích các yếu tố tăng và giảm áp lực giá, Bộ Tài chính xây dựng 3 kịch bản CPI bình quân năm 2026:

Kịch bản 1: CPI tăng khoảng 3,6%

Kịch bản 2: CPI tăng khoảng 4,1%

Kịch bản 3: CPI tăng khoảng 4,6%

Mục tiêu Quốc hội đặt ra tại Nghị quyết 244/2025/QH15 là kiểm soát CPI bình quân năm 2026 khoảng 4,5%.

Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ước tính lạm phát tổng thể năm 2026 tăng khoảng 3,5%–4,5%. Các tổ chức quốc tế dự báo mức tăng 3,2%–4%.

Điểm đáng chú ý: Biên độ dự báo đang tiệm cận trần mục tiêu 4,5%, dư địa điều hành không lớn.

Áp lực từ giá đầu vào và lộ trình “tính đúng, tính đủ”

Theo Bộ Tài chính, các yếu tố có thể đẩy CPI tăng gồm: Giá nguyên, nhiên, vật liệu nhập khẩu; Giá vật liệu xây dựng; Giá thịt lợn; Điều chỉnh giá dịch vụ công theo lộ trình thị trường.

Ở chiều ngược lại, việc điều hành linh hoạt chính sách tài khóa – tiền tệ và kiểm soát tốt cung cầu hàng hóa thiết yếu được kỳ vọng giúp hạ nhiệt áp lực.

Bài toán đặt ra là vừa thúc đẩy tăng trưởng cao, vừa giữ ổn định mặt bằng giá trong bối cảnh nhu cầu nội địa phục hồi mạnh.

Điều hành linh hoạt, giám sát chặt hàng hóa thiết yếu

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh năm 2026 có thể tiếp tục đối mặt với biến động phức tạp từ bên ngoài, đặc biệt là chính sách kinh tế của các nước lớn và đối tác thương mại chính.

Yêu cầu đặt ra là theo dõi sát diễn biến lạm phát thế giới, điều hành chính sách linh hoạt, phối hợp chặt chẽ giữa tài khóa và tiền tệ nhằm ổn định kinh tế vĩ mô.

Trọng tâm quản lý giá tập trung vào các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện, lương thực, thực phẩm, vật liệu xây dựng, nhà ở và bất động sản. Đồng thời, tăng cường kê khai, niêm yết giá, công khai thông tin để hạn chế đầu cơ, găm hàng, nhất là trong bối cảnh thiên tai, thời tiết cực đoan.

Chính phủ cũng yêu cầu chuẩn bị kỹ phương án điều chỉnh các mặt hàng do Nhà nước định giá theo nguyên tắc thị trường, với “liều lượng” phù hợp để tránh tạo cú sốc CPI.

Bài toán 2026: Tăng trưởng cao đi cùng kiểm soát giá

Mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn mới đồng nghĩa với áp lực lớn hơn lên tổng cầu và chi phí đầu vào. Trong khi đó, dư địa lạm phát chỉ quanh ngưỡng 4%–4,5%.

Điều hành năm 2026 vì vậy sẽ phải đi trên “lằn ranh hẹp”: kích thích sản xuất – tiêu dùng đủ mạnh, nhưng không để mặt bằng giá vượt kiểm soát.