Một vụ mướp lãi hơn 100 triệu đồng, nông dân An Giang mở hướng sản xuất mới

Cải tạo đất vườn, nông dân thu lãi hàng chục triệu đồng

Tại xã Vĩnh Hòa Hưng, một số diện tích vườn tạp, đất sản xuất kém hiệu quả đang được người nông dân cải tạo để trồng rau màu và cây ăn trái. Thay vì duy trì những loại cây cho thu nhập thấp hoặc để đất trống, các hộ lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện canh tác, kết hợp tìm kiếm đầu ra thông qua hợp đồng bao tiêu.

Một mô hình trồng mướp hương trên diện tích 1,3 ha đất vườn nhiễm phèn, mặn đã ghi nhận lợi nhuận hơn 100 triệu đồng ngay vụ đầu tiên. Để triển khai, người trồng phải cải tạo mặt bằng, lên liếp cao và đầu tư hệ thống giàn lưới.

Sau khoảng 45 ngày xuống giống, cây bắt đầu cho thu hoạch, với sản lượng bình quân 200–600 kg/ngày. Mướp được thu mua tại vườn theo hợp đồng bao tiêu, giá dao động 8.000–20.000 đồng/kg tùy thời điểm. Khoản lợi nhuận nói trên đã trừ các chi phí cải tạo đất, giàn trồng, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.

Cũng tại địa phương này, mô hình trồng măng cụt trên diện tích đất vườn lâu năm mang lại lợi nhuận hơn 80 triệu đồng mỗi vụ. Ngoài nguồn thu chính, người dân còn trồng xen chuối, mãng cầu xiêm, chanh và một số cây ăn trái khác để tận dụng diện tích.

Theo thông tin từ địa phương, xã Vĩnh Hòa Hưng hiện có gần 1.095 ha cây ăn trái với 34 mã số vùng trồng. Hoạt động cải tạo vườn tạp và chuyển đổi cây trồng đang được triển khai cùng với hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ vốn và kết nối tiêu thụ nông sản.

Ở xã Đông Hòa, một hướng sản xuất khác là tận dụng những khoảng đất nhỏ quanh nhà, bờ ao, bờ vuông để trồng rau ngắn ngày. Các loại rau muống, cải, mồng tơi và rau dền được trồng luân phiên, cho phép người dân thu hoạch nhiều vụ trong năm.

Tại ấp 9 Xáng, nơi có khoảng 20 hộ trồng rau màu, một mô hình sản xuất trên diện tích chỉ 600 m² có thể duy trì khoảng 12 vụ mỗi năm. Sau khi trừ chi phí giống, phân bón và sản xuất, lợi nhuận được ghi nhận gần 90 triệu đồng/năm.

Khác với cây ăn trái cần thời gian dài để thu hoạch, rau màu ngắn ngày giúp người dân duy trì nguồn thu thường xuyên, đồng thời tận dụng được lao động gia đình và diện tích đất sẵn có.

Rơm rạ thành nguyên liệu trồng nấm, tạo thêm giá trị sau vụ lúa

Bên cạnh chuyển đổi cây trồng, việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp cũng đang được An Giang triển khai nhằm tăng giá trị từ sản xuất lúa.

Rơm rạ sau thu hoạch thường được bán cho thương lái với giá khoảng 25.000–30.000 đồng/cuộn. Tuy nhiên, việc thu gom phụ thuộc nhiều vào thời tiết và điều kiện vận chuyển. Đối với những diện tích ruộng xa, khó tiếp cận, một phần rơm vẫn bị đốt hoặc xử lý ngay trên đồng.

Theo thông tin từ ngành khuyến nông, tỷ lệ thu gom rơm tại An Giang hiện dao động khoảng 8–22% diện tích canh tác tùy vụ, trong khi hơn 26% diện tích sản xuất lúa vẫn được xử lý rơm bằng phương pháp đốt đồng.

Để tận dụng nguồn phụ phẩm này, Trung tâm Khuyến nông tỉnh phối hợp triển khai mô hình quản lý rơm rạ tuần hoàn tại xã Châu Phú, kết hợp trồng nấm và xử lý bã nấm thành phân hữu cơ compost.

Trên diện tích 1.500 m², một hộ tham gia mô hình sử dụng 500 cuộn rơm làm nguyên liệu, thu hoạch khoảng 650 kg nấm tươi. Với giá bán bình quân 60.000 đồng/kg, doanh thu từ nấm đạt 39 triệu đồng. Phần giá thể sau trồng nấm tiếp tục mang lại 8 triệu đồng, nâng tổng doanh thu lên 47 triệu đồng.

Sau khi trừ chi phí, mô hình ghi nhận lợi nhuận gần 15 triệu đồng. Đây là kết quả của một hộ tham gia triển khai, chưa phải mức lợi nhuận bình quân của các hộ sản xuất nấm rơm trên địa bàn.

Cùng với mô hình trồng nấm, An Giang đang nghiên cứu tổ chức thu gom rơm rạ, cơ giới hóa và phát triển các chuỗi sử dụng phụ phẩm nông nghiệp. Trong đó, hai dự án điện sinh khối tại Vĩnh Gia và Tri Tôn được định hướng sử dụng trấu cùng các loại phụ phẩm làm nguyên liệu, với tổng nhu cầu dự kiến khoảng 378.000 tấn mỗi năm nếu được triển khai theo kế hoạch.