Thế hệ tín dụng mới cho cơ giới hóa nông nghiệp

Vốn cho máy móc vượt khỏi đồng ruộng

Agribank đang triển khai chương trình tín dụng ưu đãi 2.000 tỷ đồng phục vụ cơ giới hóa và nâng cao giá trị nông nghiệp. Chương trình kéo dài đến ngày 14/5/2027 hoặc đến khi giải ngân hết hạn mức, với lãi suất từ 5,8%/năm và mức cho vay lên tới 100% nhu cầu vốn theo quy định.

Điểm đáng chú ý là danh mục máy móc, thiết bị được ngân hàng hỗ trợ không chỉ gồm các loại máy kéo, máy cấy, máy gặt truyền thống mà còn mở rộng sang nhiều thiết bị phục vụ sản xuất quy mô lớn và nông nghiệp công nghệ cao như: máy san phẳng đồng ruộng bằng laser, hệ thống tưới tiết kiệm, hệ thống sản xuất mạ thảm phục vụ cấy máy, silo bảo quản nông sản, thiết bị sơ chế sau thu hoạch và các hệ thống phục vụ nuôi trồng thủy sản công nghệ cao.

Đại diện Agribank Chi nhánh Đồng Tháp cho biết, nhu cầu vay vốn của người dân, doanh nghiệp tại các hợp tác xã, hộ sản xuất lúa gạo và vùng cây ăn trái tập trung hiện nay khá lớn. Ngoài các loại máy phục vụ làm đất, gieo cấy hay thu hoạch, nhiều khách hàng đang quan tâm đến các khoản đầu tư cho máy sấy, hệ thống bảo quản, thiết bị sơ chế nhằm nâng cao chất lượng nông sản và giảm tổn thất sau thu hoạch.

Ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn cho rằng, nhiều địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long hiện nay đã cơ giới hóa gần như hoàn toàn các khâu làm đất và thu hoạch. Trọng tâm hiện nay là cơ giới hóa đồng bộ, ứng dụng công nghệ số và giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp. Theo ông Hiếu, nhu cầu đầu tư cơ giới hóa hiện nay không còn tập trung vào một vài loại máy móc riêng lẻ như trước. Nhiều đơn vị đang cần vốn để đầu tư hệ thống sấy, kho bảo quản, thiết bị thu gom phụ phẩm, quản lý vùng nguyên liệu và các giải pháp công nghệ phục vụ sản xuất quy mô lớn.

Nhu cầu vay để đầu tư mua sắm các loại máy móc thiết bị nông nghiệp công nghệ cao tại các hợp tác xã đang khá lớn

Ngoài Quyết định 68/2013/QĐ-TTg, thời gian qua Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 858/2022/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển cơ giới hóa nông nghiệp và chế biến nông lâm thủy sản đến năm 2030. Bộ NN&MT cũng đã cụ thể hóa kế hoạch này bằng Quyết định 3394/2023/QĐ-BNN-KTHT và đang chỉ đạo các địa phương thực hiện theo hướng mở rộng cơ giới hóa đồng bộ gắn với bảo quản, chế biến, logistics, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.

Tuy nhiên, chi phí đầu tư lớn, khả năng tích lũy vốn còn hạn chế và mức độ ứng dụng công nghệ số chưa đồng đều đang khiến nhiều hợp tác xã nông nghiệp, nông hộ tham gia các chuỗi giá trị gặp khó khăn về tài chính dành cho cơ giới hóa. Chính vì vậy, các chương trình tín dụng chuyên biệt như gói 2.000 tỷ đồng của Agribank được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn vốn cho các mô hình cơ giới hóa quy mô lớn, đồng thời hỗ trợ hợp tác xã và doanh nghiệp đầu chuỗi đầu tư vào các khâu bảo quản, chế biến và nâng cao giá trị nông sản.

Tiềm năng cho vay cơ giới hóa quy mô lớn

Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, ông Nguyễn Cao Khải, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Tiến Thuận (TP. Cần Thơ) cho biết, cơ giới hóa tại hợp tác xã hiện không chỉ dừng ở các khâu làm đất, gieo sạ hay thu hoạch mà đã được mở rộng sang thu gom phụ phẩm sau thu hoạch để phục vụ sản xuất nấm, phân hữu cơ và các mô hình kinh tế tuần hoàn. Theo ông Khải, việc tận dụng rơm và các phụ phẩm nông nghiệp giúp gia tăng giá trị trên cùng diện tích canh tác. Tuy nhiên, để mở rộng mô hình, hợp tác xã vẫn cần đầu tư thêm hệ thống thu gom, bảo quản và các thiết bị phục vụ sản xuất.

Thực tế tại nhiều địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long cho thấy, sau khi hoàn thành cơ giới hóa các khâu sản xuất cơ bản, nhu cầu đầu tư hiện nay đang chuyển mạnh sang hệ thống sấy, kho bảo quản, thu gom phụ phẩm, quản lý vùng nguyên liệu và các giải pháp phục vụ sản xuất phát thải thấp. Ông Nguyễn Văn Hiếu cho biết, cùng với quá trình triển khai Đề án 1 triệu hécta lúa chất lượng cao, phát thải thấp, nhiều hợp tác xã đang có nhu cầu đầu tư các hạng mục phục vụ cơ giới hóa đồng bộ và dịch vụ cơ giới hóa tập trung.

Theo các chuyên gia nông nghiệp, quá trình hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, phát triển hợp tác xã kiểu mới và mở rộng sản xuất theo chuỗi giá trị đang mở ra dư địa mới cho hoạt động tín dụng ngân hàng. Phạm vi tài trợ hiện không chỉ dừng ở máy kéo, máy gặt hay máy sấy mà còn mở rộng sang hệ thống bảo quản sau thu hoạch, thu gom phụ phẩm, quản lý vùng nguyên liệu và các giải pháp nông nghiệp công nghệ cao.

Khi các địa phương triển khai Đề án 1 triệu hécta lúa chất lượng cao, phát thải thấp, bên cạnh vốn đầu tư máy móc, nhu cầu về các giải pháp tài chính dựa trên dữ liệu sản xuất, dòng tiền của chuỗi liên kết và bảo hiểm nông nghiệp cũng đang gia tăng. Nhật ký điện tử, dữ liệu vùng trồng, dữ liệu vận hành máy móc và các công cụ đo lường phát thải được kỳ vọng sẽ tạo thêm cơ sở để các ngân hàng đánh giá khách hàng theo hiệu quả sản xuất và dòng tiền thay vì chỉ dựa vào tài sản bảo đảm như trước đây. Vì thế, dư địa để các NHTM tăng trưởng cho vay cơ giới hóa đang mở rộng, bao gồm các khoản vay lớn gắn với vùng nguyên liệu, bảo quản, chế biến, nông nghiệp công nghệ cao và chuỗi giá trị nông sản.