Diễn đàn năng lượng sạch: Đổi mới công nghệ và thể chế cho kỷ nguyên tăng trưởng mới

Phát biểu khai mạc diễn đàn, TS Mai Duy Thiện, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Năng lượng Sạch Việt Nam nhấn mạnh phát triển năng lượng sạch là trụ cột chiến lược của nền kinh tế, gắn liền với đổi mới mô hình tăng trưởng và chuyển đổi số toàn diện. Để phát huy tối đa hiệu quả các nguồn lực đầu tư xã hội, hệ thống chính sách, kết cấu hạ tầng, nền tảng khoa học công nghệ, tài chính và nhu cầu của doanh nghiệp cần được kết nối đồng bộ trong một thể thống nhất. Việc tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý, giới đầu tư, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu sẽ giúp khơi thông điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ dự án và từng bước thiết lập hệ sinh thái công nghiệp năng lượng hiện đại.

Phân tích ở góc độ kinh tế học, TS Võ Trí Thành, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương khẳng định năng lượng cùng với vốn và dữ liệu là ba yếu tố then chốt trong chuyển đổi mô hình phát triển. Bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng cốt lõi giúp nâng cao tính tự chủ, khả năng tự cường và sức chống chịu của nền kinh tế trước những biến động địa chính trị phức tạp trên thế giới.

Báo cáo từ đại diện Viện Năng lượng (Bộ Công Thương) cho thấy sản lượng điện thương phẩm giai đoạn 2016-2025 tăng trưởng bình quân 7,6%/năm. Dự kiến hết năm 2025, sản lượng điện thương phẩm đạt khoảng 288 tỷ kWh và công suất cực đại chạm ngưỡng 54 GW. Đến năm 2030, nhu cầu năng lượng sơ cấp dự báo đạt 110-122 triệu tấn dầu quy đổi và tiếp tục tăng lên 186-207 triệu tấn vào năm 2050. Sự bùng nổ của các nguồn năng lượng tái tạo cùng áp lực phụ tải khổng lồ từ trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và giao thông điện hóa đang đặt ra bài toán hóc búa về tính ổn định của hệ thống điện. Tuy nhiên, tiềm năng thiên nhiên phong phú về điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối và điện rác là cơ sở vững chắc để Việt Nam đa dạng hóa nguồn cung và cắt giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Để giải quyết bài toán hạ tầng bằng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, ông Nguyễn Văn Thiện, Phó Tổng Giám đốc GG Power chỉ ra vai trò then chốt của hệ thống pin lưu trữ và thủy điện tích năng trong việc nâng cao hiệu quả khai thác, cân bằng cung cầu và giảm áp lực nghẽn mạch giờ cao điểm.

Ở góc nhìn công nghệ tương lai, GS.TS Phạm Hoàng Lương, giảng viên cao cấp Đại học Bách khoa Hà Nội - Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Sạch Việt Nam phân tích sâu sắc cơ hội và thách thức của chuỗi giá trị hydrogen sạch, nhấn mạnh việc đổi mới sáng tạo, chuyển giao và làm chủ công nghệ là chìa khóa tháo gỡ bài toán giảm phát thải carbon sâu cho các ngành công nghiệp nặng và vận tải. Bên cạnh đó, TS Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam khẳng định điện hạt nhân là nguồn năng lượng trụ cột phát thải thấp. Diễn đàn thống nhất thông điệp cần hoàn thiện thể chế, hiện đại hóa lưới điện và huy động dòng vốn tư nhân để chuyển hóa quy hoạch thành các dự án thực tiễn, tạo động lực phát triển xanh bền vững cho đất nước.