Tiết kiệm năng lượng cần trở thành một phần của năng lực cạnh tranh doanh nghiệp

Sáng 14/8, tại Đà Nẵng, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tổ chức Hội nghị Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả toàn quốc năm 2026.

Phát biểu tại hội nghị, ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, cho rằng sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phát thải và thúc đẩy phát triển bền vững.

Theo ông, mỗi đơn vị năng lượng tiết kiệm được không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống cung ứng năng lượng và nguồn lực của toàn xã hội.

Tiềm năng tiết kiệm năng lượng còn lớn

Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 280/QĐ-TTg ngày 13/3/2019, đặt mục tiêu tiết kiệm 8-10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc.

Qua hơn nửa chặng đường triển khai, chương trình đã tạo những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, kết quả giữa các ngành, địa phương và doanh nghiệp chưa đồng đều, trong khi tiềm năng tiết kiệm năng lượng vẫn còn lớn.

Việc tiếp cận công nghệ và nguồn vốn cho các dự án tiết kiệm năng lượng cũng là một trong những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ.

Ông Đặng Hải Dũng cho rằng thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý, địa phương và các cơ sở sử dụng năng lượng; đồng thời đưa các giải pháp tiết kiệm năng lượng vào thực tiễn theo hướng đồng bộ, thực chất và có thể đo lường.

Các Sở Công Thương và đơn vị chuyên môn tại địa phương được đề nghị tăng cường hướng dẫn, kiểm tra việc chấp hành pháp luật, hỗ trợ các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm thực hiện kiểm toán và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng.

Trong khi đó, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng dự án, đầu tư thiết bị hiệu suất cao và ứng dụng công nghệ số. Các ngân hàng, quỹ, tổ chức tài chính và đơn vị tư vấn cũng cần phát triển những sản phẩm phù hợp để đồng hành cùng doanh nghiệp.

Từ tiết kiệm năng lượng đến nâng cao năng lực cạnh tranh

Theo ông Nguyễn Thanh Quang, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Đà Nẵng, vấn đề hiện nay không chỉ là tiết kiệm được bao nhiêu năng lượng mà quan trọng hơn là biến hiệu quả năng lượng thành một yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh, năng suất lao động và chất lượng tăng trưởng.

Theo đó, cơ quan quản lý cần chuyển từ cách tiếp cận vận động, tuyên truyền sang quản trị năng lượng hiện đại; từ các giải pháp tiết kiệm đơn lẻ sang chương trình đầu tư đồng bộ và từ thay đổi hành vi sang đổi mới công nghệ.

Đồng thời, việc sử dụng năng lượng cần được tối ưu ở quy mô ngành, đô thị và toàn nền kinh tế.

Trong quá trình này, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, hệ thống quản lý năng lượng thông minh, đo đếm và phân tích dữ liệu theo thời gian thực được đánh giá sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng.

Những công cụ này giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý đo lường chính xác hơn, dự báo tốt hơn và đưa ra quyết định sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

Nhu cầu điện tăng, áp lực tiết kiệm càng lớn

Theo thống kê của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trong 6 tháng đầu năm 2026, nhu cầu sử dụng điện tiếp tục tăng cao, đặc biệt trong các đợt nắng nóng gay gắt kéo dài từ tháng 4 đến tháng 6.

Nhiều thời điểm, công suất cực đại và sản lượng điện tiêu thụ trong ngày lập mức cao mới. Phụ tải sinh hoạt và nhu cầu làm mát tăng mạnh, gây thêm áp lực lên công tác bảo đảm cung ứng điện.

Trong bối cảnh đó, tiết kiệm điện và sử dụng năng lượng hiệu quả được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để giảm áp lực vận hành hệ thống điện, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng.

Đối với khách hàng sử dụng điện lớn và các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, ngành điện tăng cường làm việc trực tiếp, hướng dẫn kiểm toán năng lượng, áp dụng hệ thống quản lý năng lượng và tối ưu vận hành thiết bị.

Với hộ gia đình và trường học, EVN tiếp tục khuyến nghị những giải pháp đơn giản như sử dụng điều hòa từ 26 độ C trở lên kết hợp với quạt, tắt thiết bị khi không sử dụng và hạn chế sử dụng thiết bị công suất lớn trong giờ cao điểm.

Thông tin cảnh báo, hướng dẫn tiết kiệm điện cũng được truyền tải qua ứng dụng chăm sóc khách hàng, tin nhắn, thư điện tử và các nền tảng số, qua đó đưa việc sử dụng năng lượng hiệu quả trở thành một phần của hoạt động sản xuất và đời sống.