Kịch bản lạm phát 2026 qua góc nhìn chuyên gia: 4,5% liệu có giữ vững?

Áp lực lạm phát đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, nhưng khả năng kiểm soát ở mức mục tiêu 4,5% trong năm 2026 vẫn được đặt ra, tùy thuộc vào diễn biến giá năng lượng và hiệu quả điều hành vĩ mô. Dữ liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy CPI tháng 4 tăng 5,46% so với cùng kỳ, cao hơn mức 4,65% của tháng trước. Tuy nhiên, tính chung 4 tháng đầu năm, CPI bình quân vẫn ở mức 3,99% và CPI cơ bản là 3,89%, cho thấy mặt bằng giá chưa vượt kiểm soát nhưng xu hướng tăng đang rõ dần.

Trong bối cảnh đó, mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5% trở thành “ngưỡng neo” quan trọng cho điều hành kinh tế vĩ mô. Theo công ty chứng khoán Mirae Asset (Hàn Quốc), trong kịch bản tích cực, mục tiêu này hoàn toàn khả thi nếu căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt, qua đó giảm áp lực lên giá dầu, đồng thời chính sách điều hành tiếp tục ổn định.

Tuy nhiên, triển vọng không đồng nhất giữa các tổ chức. Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) đưa ra hai kịch bản với trọng tâm là biến động giá dầu. Ở kịch bản cơ sở (xác suất 70%), giá dầu Brent duy trì trong khoảng 85–95 USD/thùng, kéo CPI bình quân năm 2026 lên khoảng 4,8%, cao hơn mục tiêu nhưng vẫn trong vùng kiểm soát. Ngược lại, nếu giá dầu tăng lên khoảng 100 USD/thùng (kịch bản tiêu cực, xác suất 30%), lạm phát có thể lên tới 5,4%, tạo áp lực đáng kể lên ổn định vĩ mô.

Các kịch bản này cho thấy giá năng lượng tiếp tục là biến số quyết định. Vì vậy, các biện pháp điều hành đang tập trung vào kiểm soát yếu tố đầu vào này. Bộ Tài chính đề xuất đảm bảo nguồn cung xăng dầu, sử dụng hiệu quả Quỹ bình ổn giá, đồng thời duy trì chính sách thuế 0% đối với xăng dầu trong ngắn hạn nhằm giảm áp lực chi phí.

Ở góc độ tổng thể, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước đã xây dựng ba kịch bản lạm phát tương ứng 4,5%, 5% và 5,5%. Trong khi đó, dự báo của các tổ chức quốc tế dao động từ 3,4% đến 5,1%, với mức trung bình khoảng 4,3%, cho thấy mục tiêu 4,5% vẫn nằm trong vùng có thể đạt được nhưng không dư dả.

Việc kiểm soát lạm phát ở ngưỡng này mang ý nghĩa quan trọng đối với chính sách tiền tệ, đặc biệt là duy trì mặt bằng lãi suất ổn định để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Ngược lại, nếu lạm phát vượt xa mục tiêu, dư địa điều hành sẽ bị thu hẹp đáng kể.

Nhìn tổng thể, triển vọng lạm phát năm 2026 đang phụ thuộc lớn vào diễn biến giá dầu và yếu tố địa chính trị. Mục tiêu 4,5% vẫn khả thi, nhưng sẽ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ trong bối cảnh rủi ro bên ngoài còn nhiều biến động.