TS Cấn Văn Lực: Gỡ 20% dự án vướng mắc, nền kinh tế có thể đón thêm 670.000 tỷ đồng mỗi năm

Thay vì chỉ tập trung vào mở rộng tín dụng hay tìm kiếm thêm các nguồn vốn mới, nền kinh tế Việt Nam đang sở hữu một nguồn lực khổng lồ ngay trong các dự án bị đình trệ nhiều năm qua. Đó là nhận định được TS Cấn Văn Lực đưa ra tại Hội thảo "Thị trường bất động sản 2026: Vượt gió ngược đón chu kỳ mới", khi đề cập đến khối lượng dự án đang gặp vướng mắc pháp lý trên phạm vi cả nước.

Theo TS Cấn Văn Lực, hiện có khoảng 3.338 dự án đang bị ách tắc với tổng vốn đầu tư lên tới 3,35 triệu tỷ đồng cùng gần 200.000 ha đất chưa thể đưa vào khai thác.

"Đây là nguồn lực cực kỳ lớn của nền kinh tế. Nếu mỗi năm chúng ta tháo gỡ được khoảng 20% số dự án này thì nguồn lực đầu tư bổ sung cho nền kinh tế có thể đạt khoảng 670.000 tỷ đồng", TS Cấn Văn Lực cho biết.

Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, lượng vốn được khơi thông không chỉ giúp kích hoạt các dự án đang đình trệ mà còn có thể đóng góp thêm khoảng 0,5-0,6 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP mỗi năm.

Vị chuyên gia cho rằng nhiều năm qua, câu chuyện tăng trưởng thường gắn với việc mở rộng tín dụng ngân hàng. Tuy nhiên, nguồn lực phát triển không chỉ đến từ vốn vay mà còn nằm trong những tài sản và dự án đang bị "đóng băng" bởi các vướng mắc pháp lý kéo dài.

"Chúng ta cứ loay hoay với tín dụng ngân hàng nhưng nguồn lực rất lớn đang nằm ở các dự án bị ách tắc. Nếu xử lý được, đây sẽ là dòng vốn khổng lồ chảy trở lại nền kinh tế", ông nhấn mạnh.

Theo TS Cấn Văn Lực, thời gian qua Chính phủ và Quốc hội đã có nhiều động thái quyết liệt nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn của thị trường bất động sản và đầu tư. Trong đó, Nghị quyết 170 đã mở rộng phạm vi xử lý đối với các dự án vướng thanh tra, kiểm tra, điều tra. Tiếp đó, Nghị quyết 29 mới được Quốc hội thông qua đã cho phép triển khai cơ chế tháo gỡ trên phạm vi toàn quốc.

Ông Lực cho rằng đây là những bước đi quan trọng bởi phần lớn các dự án đình trệ hiện nay đều mắc ở khâu pháp lý, thủ tục hoặc các kết luận thanh tra kéo dài nhiều năm. "Nếu tháo gỡ được các điểm nghẽn này, nguồn lực sẽ được giải phóng rất mạnh cho nền kinh tế, cho doanh nghiệp và cho cả thị trường bất động sản", TS Cấn Văn Lực nhận định.

Không chỉ dừng ở các dự án tồn đọng, vị chuyên gia cũng cho rằng Việt Nam vẫn còn nhiều nguồn vốn tiềm năng chưa được khai thác hiệu quả. Theo TS Cấn Văn Lực, tỷ lệ tiết kiệm của Việt Nam hiện tương đương khoảng 37% GDP, trong khi tổng đầu tư toàn xã hội ở mức khoảng 33,3% GDP.

Điều đó đồng nghĩa vẫn còn gần 4% GDP là nguồn tiền nhàn rỗi chưa được đưa vào sản xuất kinh doanh. "Tiền vẫn nằm trong dân. Vấn đề là làm sao khơi thông để nguồn lực này đi vào đầu tư, sản xuất thay vì nằm yên hoặc chảy vào đầu cơ", ông nói.

Bên cạnh đó, thị trường còn có thể huy động thêm nguồn lực từ trái phiếu doanh nghiệp, cổ phiếu, các quỹ đầu tư và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thay vì phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng.

Đánh giá về triển vọng thị trường bất động sản, TS Cấn Văn Lực cho rằng Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng nhờ tốc độ đô thị hóa cao, nhu cầu nhà ở lớn và triển vọng kinh tế thuộc nhóm tích cực trong khu vực.

Tuy nhiên, ông Lực cũng lưu ý một số thách thức vẫn hiện hữu như giá bất động sản ở mức cao, thiếu nguồn cung nhà ở vừa túi tiền, chi phí vốn gia tăng và tình trạng đầu tư dàn trải tại một số doanh nghiệp.

Theo TS Cấn Văn Lực, để thị trường phát triển bền vững, cùng với việc tháo gỡ pháp lý cho các dự án tồn đọng, cần tiếp tục thúc đẩy phát triển nhà ở phù hợp khả năng chi trả, xây dựng cơ sở dữ liệu minh bạch và từng bước hoàn thiện chính sách thuế đối với bất động sản.