Làn sóng tăng lãi suất trở lại châu Á, Anh vẫn giữ nguyên lập trường

Bức tranh chính sách tiền tệ toàn cầu đang xuất hiện sự phân hóa ngày càng rõ nét. Trong khi nhiều ngân hàng trung ương châu Á tiếp tục nâng lãi suất để bảo vệ đồng nội tệ và kiểm soát lạm phát, Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) lại lựa chọn giữ nguyên chính sách, chờ thêm tín hiệu từ kinh tế và địa chính trị toàn cầu.

Diễn biến này phản ánh những áp lực khác nhau mà các nền kinh tế đang phải đối mặt sau cú sốc năng lượng lớn nhất nhiều năm liên quan đến căng thẳng Mỹ - Iran và việc gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz. Dù thỏa thuận ngừng bắn đã giúp triển vọng nguồn cung dầu cải thiện đáng kể, các ngân hàng trung ương vẫn chưa sẵn sàng tuyên bố chiến thắng trước lạm phát.

Tại Đông Nam Á, Indonesia và Philippines được dự báo tiếp tục tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong ngày 18/6. Động thái này cho thấy ưu tiên hàng đầu của các nền kinh tế mới nổi hiện nay không còn là tăng trưởng mà là ổn định tiền tệ và kiểm soát lạm phát nhập khẩu.

Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) được dự báo nâng lãi suất cơ bản lên 5,75%, chỉ một tuần sau đợt tăng bất ngờ trước đó. Áp lực đối với Jakarta không nhỏ khi đồng rupiah đã mất gần 6% giá trị từ đầu năm, trong khi chương trình bữa ăn miễn phí trị giá 15 tỷ USD của Tổng thống Prabowo Subianto làm gia tăng lo ngại về kỷ luật tài khóa.

Tại Philippines, lạm phát tháng 5 đã tăng lên 6,8%, cao hơn đáng kể mục tiêu 2-4% của Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP). Đồng peso cũng vừa chạm đáy lịch sử 61,75 peso/USD. Trong bối cảnh quốc gia này phụ thuộc gần như hoàn toàn vào dầu nhập khẩu từ Trung Đông, việc nâng lãi suất được xem là công cụ cần thiết để hạn chế áp lực tỷ giá và lạm phát.

Ở Đông Bắc Á, Nhật Bản đang trở thành tâm điểm mới của thị trường tiền tệ toàn cầu. Sau khi nâng lãi suất lên 1%, mức cao nhất kể từ năm 1995, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) được dự báo chưa dừng lại. Khảo sát của Bloomberg cho thấy 90% chuyên gia kinh tế tin rằng BoJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất thêm ít nhất một lần nữa trước cuối năm.

Đồng yen hiện dao động quanh ngưỡng 160 yen/USD, vùng tỷ giá luôn khiến giới chức Tokyo đặc biệt nhạy cảm. Trong bối cảnh Fed phát tín hiệu cứng rắn hơn với lạm phát và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã tăng lãi suất, áp lực thu hẹp khoảng cách chính sách đang buộc BoJ phải đẩy nhanh tiến trình bình thường hóa tiền tệ.

Ngược lại, Anh đang lựa chọn một con đường thận trọng hơn. BoE được dự báo giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75% trong cuộc họp ngày 18/6. Khác với các nền kinh tế châu Á, áp lực lạm phát tại Anh đã phần nào hạ nhiệt khi chỉ số giá tiêu dùng tháng 5 giảm xuống 2,8%, mức thấp nhất trong 13 tháng.

Bên cạnh đó, nền kinh tế Anh đang phát đi những tín hiệu suy yếu nhất định khi GDP tháng 4 giảm 0,1%. Điều này khiến BoE phải cân nhắc kỹ giữa mục tiêu chống lạm phát và nguy cơ gây tổn thương thêm cho tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, sự thận trọng không đồng nghĩa với việc BoE đã chuyển sang nới lỏng. Dự kiến vẫn có 2 trong số 9 thành viên Ủy ban Chính sách Tiền tệ bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất. Điều đó cho thấy rủi ro lạm phát vẫn chưa biến mất hoàn toàn, đặc biệt nếu nguồn cung năng lượng toàn cầu tiếp tục đối mặt những bất ổn mới.

Nhìn rộng hơn, những quyết định lãi suất trong tuần này cho thấy thế giới đang bước vào một giai đoạn tiền tệ mới. Nếu năm 2024 và 2025 là câu chuyện chống suy thoái, thì năm 2026 đang trở thành cuộc chiến bảo vệ đồng tiền và kiểm soát lạm phát trong môi trường địa chính trị nhiều biến động.

Sự phân hóa giữa các ngân hàng trung ương cũng đồng nghĩa mặt bằng lãi suất toàn cầu sẽ khó đồng thuận như trước. Với các nền kinh tế mới nổi, áp lực bảo vệ tỷ giá vẫn là ưu tiên hàng đầu. Trong khi đó, các nền kinh tế phát triển đang đứng trước bài toán khó hơn: kiềm chế lạm phát mà không làm tổn hại đà phục hồi tăng trưởng vốn còn khá mong manh.