Hầm đường bộ xuyên núi Hoàng Liên: 3.300 tỷ đồng tháo gỡ điểm nghẽn "tứ đại đỉnh đèo" Tây Bắc

Được định hình là một trong những công trình giao thông trọng điểm cấp bách tại khu vực miền núi phía Bắc, dự án hầm đường bộ xuyên đèo Hoàng Liên (kết nối thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai với huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu) đang được tập trung đẩy nhanh tiến độ. Khi hoàn thành, công trình kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để nút thắt giao thương, xóa bỏ cung đường đèo hiểm trở bậc nhất và mở ra không gian phát triển mới cho cả vùng.

Dự án hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên (gắn liền với cung đèo Ô Quy Hồ huyền thoại) có tổng mức đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng, triển khai theo hình thức đầu tư công do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Lai Châu làm chủ đầu tư.

Toàn tuyến có tổng chiều dài gần 8,8 km. Điểm nhấn trung tâm của dự án là hệ thống hầm xuyên núi được thiết kế theo tiêu chuẩn hầm xuyên núi hiện đại (kết hợp tiêu chuẩn Nhật Bản và TCVN), gồm 2 ống hầm song song cách nhau khoảng 30m. Trong đó, hầm chính có chiều dài 2,63 km và hầm phụ (hầm cứu nạn/dẫn hướng) dài khoảng 2,65 km. Phần đường dẫn được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi, nền đường rộng 10m, vận tốc thiết kế 60 km/h, kết hợp hệ thống cầu cạn và công trình thoát nước đồng bộ.

Khi đi vào vận hành là thay thế hoàn toàn khoảng 22 km đường đèo dốc quanh co, sương mù dày đặc và tiềm ẩn rủi ro sạt lở cao trên Quốc lộ 4D. Thay vì mất từ 50 phút đến 2 giờ đồng hồ chật vật vượt "tứ đại đỉnh đèo" với hàng chục khúc cua tay áo và độ dốc lớn, thời gian di chuyển giữa Lai Châu và Sa Pa (Lào Cai) sẽ được rút ngắn ấn tượng xuống chỉ còn khoảng 10 đến 11 phút. Công trình không chỉ giúp khơi thông huyết mạch giao thông, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và phương tiện mà còn tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy liên kết vùng, du lịch, thương mại và củng cố quốc phòng - an ninh vùng Tây Bắc.

Chính thức khởi công vào cuối tháng 12/2025 và bắt đầu những mũi khoan mở cửa hầm đầu tiên từ tháng 8/2026, dự án hiện đang bước vào giai đoạn thi công cao độ. Tại phía tỉnh Lai Châu, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã cơ bản hoàn thành 100% diện tích thu hồi bàn giao cho chủ đầu tư. Các hạ tầng kỹ thuật như đường điện 35kV đã hoàn tất di dời, trong khi đường dây 110kV đang gấp rút hoàn thiện các hạng mục cuối. Tại địa phận Lào Cai, công tác giải phóng mặt bằng cơ bản thuận lợi, một phần diện tích đã được thu hồi phục vụ đường công vụ và bãi đổ thải, phần còn lại đang tiếp tục được đồng bộ điều chỉnh khớp nối với quy hoạch khu đô thị do phường Sa Pa thực hiện.

Trên đại công trường, Liên danh nhà thầu (bao gồm Tập đoàn Đèo Cả) đang huy động nhân lực, thiết bị đẩy mạnh các mũi thi công. Các kỹ sư và công nhân đang triển khai gia cố mái cơ cửa hầm phía Lai Châu, đào và gia cố hầm chính, đồng thời thi công cọc khoan nhồi cho hệ thống cầu trên tuyến cùng các trạm trộn, bãi đúc dầm.

Dù vậy, quá trình triển khai dự án cũng đối mặt với không ít thử thách đặc thù của địa hình miền núi cao. Điều kiện thi công phức tạp, khối lượng đào đắp lớn kết hợp với diễn biến thời tiết khu vực Tây Bắc có những mùa mưa nhiều đã tác động trực tiếp đến công tác vận chuyển vật liệu và tổ chức thi công ngoài hiện trường.

Với mốc tiến độ toàn dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2027, hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên đang được các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu quyết tâm bám sát tiến độ. Công trình không chỉ giải quyết bài toán giao thông huyết mạch mà còn mang khát vọng đổi thay diện mạo kinh tế - xã hội của cả một vùng đất biên cương.