Hà Nội nghiên cứu tuyến đường sắt 120 km/h chạy dọc Vành đai 4, qua cả Hưng Yên và Bắc Ninh

Tuyến đường sắt vành đai phía Đông Hà Nội

Một liên danh gồm Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải - CTCP, Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Đông Dương và Công ty CP Tư vấn thiết kế cảng - kỹ thuật biển vừa hoàn thành hồ sơ thuyết minh phương án tuyến và vị trí công trình trên tuyến tỷ lệ 1/500 của dự án đường sắt vành đai phía Đông, đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn.

Theo phương án nghiên cứu, tuyến chính bắt đầu tại ga Ngọc Hồi, xã Ngọc Hồi, Hà Nội và kết thúc tại khu vực ga Kim Sơn, xã Thuận An, Hà Nội. Trong quá trình di chuyển, tuyến đi qua địa bàn Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh, đồng thời hình thành các nhánh nối vào mạng lưới đường sắt quốc gia.

Dự án được tư vấn nghiên cứu phân kỳ thành hai giai đoạn. Ở giai đoạn 1, tổng chiều dài các tuyến khoảng 40,834 km. Trong đó, tuyến chính Ngọc Hồi - Kim Sơn dài khoảng 29,818 km; nhánh kết nối ga Thường Tín mới dài 5,138 km và nhánh từ nút giao Kim Sơn tới ga Lạc Đạo mới dài 5,878 km.

Sang giai đoạn 2, hai nhánh khác tại nút giao Kim Sơn với tổng chiều dài khoảng 11,189 km được nghiên cứu đầu tư bổ sung. Phương án cũng dành khả năng hình thành kết nối theo hướng Đông - Tây tại khu vực Quốc lộ 1A khi có nhu cầu.

Toàn tuyến dự kiến có 5 ga gồm Ngọc Hồi, Thường Tín mới, Hưng Long, Lạc Đạo mới và Kim Sơn.

Tuyến sử dụng khổ đường 1.435 mm, điện khí hóa, phục vụ chung cả hành khách và hàng hóa. Tốc độ thiết kế trên tuyến chính khoảng 120 km/h, các đoạn nối và tuyến nhánh khoảng 80 km/h.

Đáng chú ý, đoạn qua Hà Nội được nghiên cứu bám theo hành lang Vành đai 4 - Vùng Thủ đô nhằm tận dụng không gian giao thông đã được quy hoạch, hạn chế chia cắt khu dân cư và giảm nhu cầu giải phóng mặt bằng.

Từ ga Ngọc Hồi, đường sắt đi theo hành lang đường sắt tốc độ cao ở phía Tây Quốc lộ 1A. Khi tới khu vực Vành đai 4, tuyến được bố trí trên cao, chuyển hướng để chạy song song với tuyến vành đai.

Sau đó, đường sắt vượt tuyến đường sắt quốc gia và Quốc lộ 1A, giao cắt cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ rồi tiếp tục trên cầu cạn về phía sông Hồng.

Tại nút giao Quốc lộ 1A và cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, tư vấn đã so sánh hai phương án cao độ. Phương án được kiến nghị là đưa đường sắt trên cầu cạn qua cả hai vị trí, với chi phí xây dựng và GPMB sơ bộ khoảng 2.546 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 923 tỷ đồng so với phương án còn lại.

Sau khi vượt sông, tuyến tiếp tục qua Hưng Yên, trong đó đoạn tuyến chính trên địa bàn tỉnh dài khoảng 19,829 km. Ga Hưng Long dự kiến nằm tại khu vực các xã Văn Giang và Hoàn Long.

Đoạn qua Bắc Ninh dài khoảng 1,684 km, thuộc khu vực phường Song Liễu, trước khi tuyến hình thành các nhánh kết nối về Kim Sơn và ga Lạc Đạo mới.

Theo phương án sơ bộ được Hà Nội phê duyệt trước đó, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 27.752 tỷ đồng, sử dụng vốn đầu tư công từ ngân sách Trung ương và ngân sách Hà Nội, mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2028.

Ngọc Hồi chuẩn bị trở thành đầu mối của nhiều loại hình đường sắt

Điểm đầu của tuyến vành đai phía Đông cũng nằm tại khu vực đang được Hà Nội tổ chức nghiên cứu một trong những tổ hợp đường sắt lớn nhất phía Nam thành phố.

Theo Cục Đường sắt Việt Nam, Hà Nội đang lập quy hoạch chi tiết Tổ hợp ga Ngọc Hồi với quy mô nghiên cứu khoảng 260 ha.

Việc lập quy hoạch được đặt trong bối cảnh nhiều dự án cùng hội tụ tại khu vực này, gồm tuyến cải dịch đường sắt Hà Nội - TP.HCM đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi, đường sắt vành đai phía Đông Ngọc Hồi - Kim Sơn, đường sắt đô thị số 1 và Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội.

Theo phương án đang nghiên cứu, Ngọc Hồi sẽ không chỉ là một ga đường sắt thông thường mà đảm nhiệm chức năng đầu mối hành khách phía Nam của Thủ đô.

Tổ hợp phục vụ đường sắt quốc gia với cả hai khổ 1.000 mm và 1.435 mm, đường sắt tốc độ cao, đồng thời kết nối 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 3, 6, 12 và 13.

Các khu chức năng dự kiến gồm hệ thống ga, depot đường sắt tốc độ cao và metro, khu chỉnh bị đầu máy - tàu khách, xí nghiệp toa xe và trung tâm điều hành vận tải.

Trong tổng diện tích khoảng 260 ha, các chức năng đường sắt quốc gia chiếm khoảng 208 ha; khu vực ga và depot đường sắt đô thị khoảng 51,5 ha.

Một yêu cầu đặt ra trong quá trình quy hoạch là các dự án mới không được làm gián đoạn vận tải đường sắt khổ 1.000 mm giữa phía Bắc và phía Nam sông Hồng cho tới khi đường sắt vành đai phía Đông cùng tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hoàn thành.

Tổ hợp Ngọc Hồi từng được tư vấn Nhật Bản nghiên cứu quy hoạch chi tiết từ năm 2014 và tư vấn Pháp nghiên cứu thiết kế ý tưởng. Các phương án hiện nay tiếp tục được cập nhật để phù hợp với mạng lưới đường sắt mới của khu vực Hà Nội.