Bộ trưởng Nội vụ: Địa phương được chủ động đề xuất sáp nhập hoặc chia tách xã, phường

Chiều 18/10, tại phiên thảo luận tổ về kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã lý giải một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan đến việc sáp nhập xã, phường.

Bộ trưởng cho biết Ban Chấp hành Trung ương đã họp và có kết luận về vấn đề này: các tỉnh, thành phố được giao chủ động xem xét, đề xuất sắp xếp trên cơ sở tình hình thực tế địa phương. Đối với đơn vị xã, phường quá nhỏ, không bảo đảm không gian và dư địa phát triển, 2-3 xã gần nhau có điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa tương đồng có thể được xem xét, đề xuất sáp nhập để quy hoạch, phát triển tốt hơn. Ngược lại, nếu trước đây đã nhập 3-4 xã nhưng địa bàn quá rộng, vận hành gặp vướng mắc, địa phương cũng có thể chủ động đề xuất chia tách.

Ông lưu ý địa phương cần bàn bạc, thống nhất trong tập thể lãnh đạo, lấy ý kiến nhân dân, tạo đồng thuận trước khi trình Trung ương xem xét, quyết định.

Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết hiện còn tình trạng một số địa phương chờ Trung ương chỉ đạo, cũng có nơi nhìn ngó xem địa phương khác có thực hiện hay không. Ông nhấn mạnh từng địa phương phải chủ động đề xuất căn cứ tình hình thực tế, theo nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Điều này phù hợp với thông tin trước đó từ Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) Phan Trung Tuấn, cho biết đến thời điểm đó chưa có địa phương nào chính thức đề xuất sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp xã, dù Trung ương không yêu cầu phải điều chỉnh tất cả các đơn vị.

Trước đó, Bộ Nội vụ đã trả lời kiến nghị cử tri liên quan vấn đề này, nêu rõ Kết luận 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương quy định việc tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo đó, các tỉnh ủy, thành ủy chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn hoặc phát sinh bất hợp lý trong vận hành; trên cơ sở tiêu chí, nguyên tắc, điều kiện và quy trình do Trung ương quy định, xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết, bảo đảm khoa học, thận trọng, khả thi, tạo đồng thuận xã hội và không gây xáo trộn.

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp xã, không còn cấp huyện) được triển khai từ ngày 1/7/2025, sau khi Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) có hiệu lực, theo chủ trương tại Nghị quyết 60 ngày 12/4/2025 của Ban Chấp hành Trung ương. Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025 được thực hiện theo Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.