Các quỹ PE và VC đồng loạt quay lại săn cơ hội tại Việt Nam

Thị trường vốn tư nhân Việt Nam đang phát đi những tín hiệu phục hồi mạnh mẽ sau hơn hai năm điều chỉnh, với dòng tiền quay trở lại cả ở mảng đầu tư tư nhân (PE) lẫn đầu tư mạo hiểm (VC). Đáng chú ý, AI, tiêu dùng thiết yếu và triển vọng IPO mới đang nổi lên như những động lực quan trọng kéo dòng vốn quốc tế trở lại Việt Nam.

Theo báo cáo Vietnam Innovation & Private Capital Report 2026 do NIC, VPCA và Boston Consulting Group công bố, tổng vốn đầu tư tư nhân tại Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 4,5 tỷ USD qua 149 thương vụ, mức cao nhất kể từ sau giai đoạn bùng nổ năm 2021.

Trong đó, đầu tư tư nhân (PE) đóng vai trò dẫn dắt với quy mô khoảng 4 tỷ USD, thiết lập mức cao kỷ lục mới. Trong khi đó, VC cũng bắt đầu phục hồi sau nhiều năm suy giảm khi tổng vốn đầu tư tăng 28%, lên 509 triệu USD.

Điểm đáng chú ý là sự phục hồi lần này diễn ra trên diện rộng thay vì chỉ tập trung vào một vài thương vụ lớn như giai đoạn trước. Điều đó cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đang quay trở lại với thị trường vốn tư nhân Việt Nam sau thời kỳ phòng thủ kéo dài bởi lãi suất cao và bất ổn toàn cầu.

Ở mảng đầu tư mạo hiểm (VC), thị trường đang chứng kiến sự thay đổi đáng kể về khẩu vị dòng tiền. Dù số lượng thương vụ giảm xuống còn 103, quy mô vốn trung bình mỗi thương vụ lại tăng mạnh, cho thấy các quỹ đang ưu tiên tập trung vốn vào các startup có tiềm năng rõ ràng thay vì đầu tư dàn trải.

AI đang trở thành tâm điểm mới của dòng vốn VC tại Việt Nam. Theo bà Lê Hoàng Uyên Vy, Chủ tịch Hiệp hội Đầu tư mạo hiểm và vốn tư nhân Việt Nam (VPCA), đồng thời là Giám đốc điều hành Do Ventures, lượng vốn đầu tư vào các doanh nghiệp có yếu tố AI đã tăng gấp 13 lần trong giai đoạn 2023-2025, đạt khoảng 130 triệu USD.

Sự bùng nổ của AI cũng đang thay đổi cấu trúc đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam. Nếu giai đoạn trước, fintech và thương mại điện tử là nhóm hút vốn lớn nhất, thì hiện nay AI, công nghệ khí hậu, chăm sóc sức khỏe và bán lẻ đang nổi lên như những lĩnh vực mới được ưu tiên.

Ở chiều ngược lại, PE tiếp tục đóng vai trò “xương sống” của thị trường vốn tư nhân Việt Nam. Báo cáo cho thấy số lượng quỹ PE hoạt động tại Việt Nam đã tăng hơn gấp đôi lên 48 quỹ, mức cao nhất gần một thập niên, với sự trở lại đáng chú ý của các nhà đầu tư Mỹ và châu Âu.

Đặc biệt, nhóm tiêu dùng thiết yếu đang nổi lên như “điểm trú ẩn” mới của dòng vốn lớn khi thu hút khoảng 1,2 tỷ USD trong năm 2025, mức cao nhất trong vòng 10 năm. Điều này phản ánh xu hướng các quỹ đầu tư ưu tiên các lĩnh vực có dòng tiền ổn định và khả năng chống chịu tốt hơn trong môi trường kinh tế nhiều biến động.

Một động lực lớn khác đang kéo dòng vốn quay trở lại Việt Nam là triển vọng IPO mới. Theo báo cáo, giá trị IPO tại Việt Nam có thể đạt khoảng 3-5 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2027, mở ra chu kỳ IPO sôi động nhất trong gần một thập niên. Đây được xem là yếu tố đặc biệt quan trọng với các quỹ PE và VC, bởi khả năng thoái vốn luôn là điều kiện then chốt quyết định dòng tiền có quay trở lại thị trường hay không.

Sự cải thiện của hạ tầng thị trường cũng đang góp phần thay đổi kỳ vọng của nhà đầu tư quốc tế. Việc triển khai hệ thống KRX, tiến trình nâng hạng thị trường và các cải cách về công bố thông tin đang giúp thị trường vốn Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các quỹ toàn cầu.

Tuy nhiên, báo cáo cũng cho thấy thị trường vốn tư nhân Việt Nam đang bước sang một giai đoạn chọn lọc hơn nhiều so với thời kỳ bùng nổ trước đây. Dòng tiền hiện không còn ưu tiên tăng trưởng bằng mọi giá, mà bắt đầu tập trung vào khả năng tạo doanh thu, hiệu quả dòng tiền và tiềm năng IPO thực tế.

Điều đó đồng nghĩa chu kỳ phục hồi mới của PE và VC tại Việt Nam có thể sẽ chậm hơn, khó hơn, nhưng chất lượng hơn rất nhiều so với giai đoạn tăng trưởng nóng trước năm 2022.