Làn sóng IPO tỷ USD tại Mỹ đang hút vốn khỏi các thị trường mới nổi

Sau khi đánh mất mốc 1.900 điểm, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi phải đối mặt đồng thời với áp lực từ bên ngoài và những dấu hiệu suy yếu của dòng tiền trong nước. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn diễn biến của chỉ số có lẽ nằm ở sự dịch chuyển của dòng vốn toàn cầu.

Trong bối cảnh Mỹ chuẩn bị bước vào một chu kỳ IPO mới được dẫn dắt bởi các doanh nghiệp công nghệ và AI, áp lực cạnh tranh dòng vốn đối với các thị trường mới nổi và cận biên đang gia tăng đáng kể. Theo đánh giá của Chứng khoán MB (MBS), VN-Index đã giảm 44,5 điểm, tương đương 2,3% chỉ trong tuần giao dịch gần nhất và chính thức đánh mất mốc tâm lý 1.900 điểm.

Nhóm phân tích của MBS cho rằng bức tranh thị trường thực tế còn kém tích cực hơn diễn biến của chỉ số. Nếu loại bỏ ảnh hưởng của một số cổ phiếu vốn hóa lớn có tác động đáng kể đến VN-Index, chỉ số tương đương của thị trường thực tế chỉ quanh vùng 1.776 điểm. Điều này cho thấy phần lớn cổ phiếu đã bước vào nhịp điều chỉnh sâu trước khi VN-Index xuyên thủng ngưỡng hỗ trợ quan trọng.

Áp lực còn đến từ dòng vốn ngoại. Theo thống kê của MBS, khối ngoại đã bán ròng 10 tuần liên tiếp với giá trị hơn 6.349 tỷ đồng trong tuần gần nhất. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị bán ròng đạt khoảng 60.036 tỷ đồng, tương đương 2,3 tỷ USD và cao hơn khoảng 18.500 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước.

Theo MBS, quy mô bán ròng hiện nay cho thấy đây không còn đơn thuần là hoạt động cơ cấu danh mục ngắn hạn mà phản ánh xu hướng tái phân bổ vốn đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu.

Ở góc độ quốc tế, môi trường đầu tư cũng đang thay đổi nhanh chóng. Trong khi Phố Wall tiếp tục hưởng lợi từ làn sóng AI với chuỗi tăng kéo dài của S&P 500 và các mức đỉnh mới của Dow Jones, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ vẫn duy trì ở mức cao do lo ngại lạm phát và chính sách tiền tệ thắt chặt kéo dài.

Bên cạnh đó, áp lực tỷ giá đang xuất hiện tại nhiều nền kinh tế châu Á. Indonesia đã phải tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản để hỗ trợ đồng Rupiah, trong khi Nhật Bản được cho là đang chuẩn bị cho một đợt tăng lãi suất mới trong tháng 6. Những diễn biến này khiến môi trường đầu tư toàn cầu trở nên thận trọng hơn đối với các tài sản rủi ro.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), một biến số đáng chú ý khác là làn sóng IPO quy mô lớn đang hình thành tại Mỹ. Ông Minh cho biết thị trường đang hướng sự chú ý tới thương vụ IPO của SpaceX cùng nhiều kỳ vọng niêm yết từ các doanh nghiệp AI như OpenAI, Anthropic hay Databricks.

Nếu các thương vụ này diễn ra thành công, quy mô của làn sóng IPO mới có thể vượt cả giai đoạn bùng nổ SPAC năm 2021. Theo ông Minh, một thương vụ có quy mô như SpaceX có thể kéo theo nhu cầu tái cơ cấu danh mục từ các quỹ đầu tư toàn cầu. Khi đó, các quỹ ETF, quỹ công nghệ và quỹ đầu tư theo chủ đề có thể phải tăng tỷ trọng tài sản tại Mỹ, qua đó làm giảm mức phân bổ vốn đối với các thị trường cận biên và mới nổi.

Đây được xem là một trong những yếu tố có thể tạo thêm áp lực đối với dòng vốn vào Việt Nam trong ngắn hạn. Tuy nhiên, triển vọng dài hạn chưa hẳn tiêu cực. Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), nếu làn sóng IPO mới thành công và khẩu vị rủi ro toàn cầu được cải thiện, dòng vốn quốc tế có thể mở rộng trở lại sang các thị trường mới nổi sau giai đoạn tập trung mạnh vào Mỹ.

Trong bối cảnh đó, câu chuyện nâng hạng thị trường của Việt Nam có thể trở nên hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư nước ngoài. Trong ngắn hạn, MBS cho rằng VN-Index có xác suất cao kiểm định vùng hỗ trợ tâm lý 1.800 điểm. Đây sẽ là vùng quan trọng để đánh giá sức mạnh thực sự của dòng tiền sau khi các yếu tố hỗ trợ mang tính kỹ thuật dần suy yếu.

Ở góc độ đầu tư, ông Đặng Trần Phục, Chủ tịch AzFin Việt Nam, cho rằng những nhịp điều chỉnh mạnh cũng đang mở ra cơ hội đối với nhà đầu tư dài hạn. Theo ông Phục, nhiều doanh nghiệp đầu ngành hiện đã giao dịch ở vùng định giá thấp so với lịch sử. Trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao, nhà đầu tư nên ưu tiên các doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính thấp, khả năng tạo dòng tiền tốt và đang giao dịch dưới vùng định giá trung bình nhiều năm.

Nói cách khác, áp lực điều chỉnh hiện nay không chỉ phản ánh câu chuyện riêng của thị trường chứng khoán Việt Nam. Đằng sau những biến động của VN-Index là sự dịch chuyển của dòng vốn toàn cầu dưới tác động của AI, lãi suất và làn sóng IPO mới tại Mỹ. Và đó có thể mới là biến số quan trọng nhất đối với thị trường trong những tháng tới.