27 tỷ USD rời khỏi chứng khoán châu Á chỉ trong nửa tháng: Điều gì đang xảy ra?

Sau giai đoạn hưng phấn kéo dài nhờ kỳ vọng tăng trưởng và làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, thị trường chứng khoán châu Á đang chứng kiến một sự thay đổi đáng chú ý trong dòng vốn toàn cầu. Nhà đầu tư nước ngoài không còn đẩy mạnh tìm kiếm rủi ro như những tháng trước mà bắt đầu chuyển sang trạng thái phòng thủ hơn trước các bất ổn ngày càng gia tăng của kinh tế thế giới.

Theo dữ liệu từ LSEG, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng 27,08 tỷ USD cổ phiếu tại các thị trường châu Á chỉ trong những ngày đầu tháng 6. Quy mô rút vốn này thậm chí đã vượt tổng giá trị bán ròng 24,08 tỷ USD ghi nhận trong toàn bộ tháng 5. Diễn biến trên phản ánh sự thay đổi nhanh chóng trong tâm lý thị trường sau khi chỉ số MSCI châu Á - Thái Bình Dương vừa thiết lập mức cao kỷ lục vào tuần trước. Tính từ đầu tháng 6 đến nay, chỉ số này đã giảm hơn 4,3%.

Làn sóng bán ra xuất hiện trên diện rộng tại hầu hết các thị trường lớn trong khu vực, bao gồm Hàn Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, Philippines và Việt Nam. Đáng chú ý, Hàn Quốc và Đài Loan là hai thị trường chịu áp lực lớn nhất. Chỉ trong hơn một tuần đầu tháng, nhà đầu tư nước ngoài đã rút lần lượt 12,63 tỷ USD và 8 tỷ USD khỏi hai trung tâm sản xuất chip và phần cứng AI hàng đầu châu Á.

Xu hướng này nối tiếp làn sóng đảo chiều dòng vốn đã xuất hiện từ tháng trước. Theo Viện Tài chính Quốc tế (IIF), các nhà đầu tư không cư trú đã rút ròng gần 27 tỷ USD khỏi các thị trường mới nổi trong tháng 5, đảo chiều hoàn toàn so với mức vào ròng hơn 70 tỷ USD ghi nhận trong tháng 4. Đáng chú ý, áp lực rút vốn tập trung gần như hoàn toàn ở thị trường cổ phiếu. Trong khi khoảng 37 tỷ USD bị rút khỏi chứng khoán, thị trường trái phiếu vẫn thu hút hơn 10 tỷ USD dòng vốn mới.

Điều này cho thấy nhà đầu tư không rời bỏ hoàn toàn các thị trường mới nổi mà đang tái cơ cấu danh mục theo hướng thận trọng hơn. Theo ông Jonathan Fortun, chuyên gia kinh tế cấp cao tại IIF, sự thay đổi giữa hai tháng lên tới hơn 97 tỷ USD cho thấy dòng vốn toàn cầu đang phản ứng rất mạnh trước những biến động mới của môi trường đầu tư.

Đằng sau làn sóng bán ra là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố bất lợi. Trước hết là căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông, khiến giá năng lượng tăng mạnh và làm gia tăng lo ngại về lạm phát toàn cầu.

Bên cạnh đó, nhóm cổ phiếu công nghệ và AI, động lực chính kéo thị trường đi lên trong thời gian qua, cũng bắt đầu xuất hiện các nhịp điều chỉnh sau khi một số doanh nghiệp công nghệ công bố kết quả kinh doanh thấp hơn kỳ vọng. Theo bà Linh Tran, chuyên gia phân tích thị trường tại XS.com, diễn biến gần đây cho thấy cổ phiếu AI và bán dẫn vẫn là động lực quan trọng nhất của thị trường, nhưng đồng thời cũng là khu vực chứa đựng rủi ro lớn nhất khi kỳ vọng tăng trưởng bị định giá lại.

Quan trọng hơn, bức tranh vĩ mô toàn cầu đang thay đổi theo hướng kém thuận lợi đối với các thị trường mới nổi. Dữ liệu việc làm Mỹ tiếp tục cho thấy nền kinh tế lớn nhất thế giới duy trì sức chống chịu tốt hơn dự kiến. Cùng với lạm phát gia tăng do giá năng lượng leo thang, điều này khiến thị trường ngày càng tin rằng Fed có thể duy trì lãi suất cao lâu hơn hoặc thậm chí phải tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.

Khi lợi suất tài sản bằng USD tăng lên, yêu cầu lợi nhuận đối với các khoản đầu tư vào thị trường mới nổi cũng tăng theo. Đây là nguyên nhân khiến dòng vốn quốc tế có xu hướng quay trở lại các tài sản phòng thủ hoặc các thị trường phát triển. Theo đánh giá của IIF, những nền kinh tế có cán cân đối ngoại yếu hoặc chính sách tiền tệ dễ tổn thương sẽ chịu áp lực lớn hơn nếu xu hướng này kéo dài.

Trong ngắn hạn, quy mô rút vốn hiện nay chưa đủ để khẳng định một chu kỳ thoái vốn dài hạn khỏi châu Á. Tuy nhiên, những diễn biến mới nhất cho thấy tâm lý thị trường toàn cầu đang thay đổi đáng kể so với giai đoạn đầu quý II, khi câu chuyện tăng trưởng và AI còn là động lực chủ đạo. Ít nhất ở thời điểm hiện tại, dòng tiền quốc tế dường như đang ưu tiên bảo toàn vốn hơn là tìm kiếm rủi ro.