Vietcombank lãi hơn 17.400 tỷ trong 3 tháng, một nguồn thu bất ngờ tăng 231%

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank - VCB) vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2026 với tổng thu nhập hoạt động (TOI) đạt 26.371 tỷ đồng, tăng 47,6% so với cùng kỳ năm trước.

Lợi nhuận trước thuế đạt 17.419 tỷ đồng, tăng 57,9%.

Kết quả trên được hỗ trợ bởi thu nhập lãi thuần tăng 35,2%, trong khi thu nhập ngoài lãi tăng 95%. Bên cạnh đó, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm 38%, xuống còn 503 tỷ đồng.

Biên lãi ròng (NIM) của ngân hàng trong quý II đạt 2,81%, tăng 0,19 điểm phần trăm so với đầu năm.

Ở mảng kinh doanh cốt lõi, thu nhập lãi của Vietcombank tăng 44,6% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí vốn tăng trong môi trường lãi suất cao khiến thu nhập lãi thuần tăng chậm hơn, ở mức 35,2%.

Tăng trưởng tín dụng của Vietcombank trong nửa đầu năm đạt khoảng 5%. Trong khi đó, tiền gửi khách hàng tăng 3,35%, thấp hơn tốc độ tăng của dư nợ. Điểm đáng chú ý trong quý II đến từ hoạt động ngoài lãi khi nguồn thu này tăng 95% so với cùng kỳ.

Trong đó, thu nhập từ hoạt động khác đạt 4.059 tỷ đồng, tăng 231% và chiếm 56,1% tổng thu nhập ngoài lãi. Nguồn thu này chủ yếu liên quan đến hoạt động thu hồi các khoản nợ đã xử lý.

Kinh doanh ngoại hối cũng mang về 2.154 tỷ đồng, tăng 31,7% so với cùng kỳ. Trong khi đó, hoạt động dịch vụ ghi nhận 860 tỷ đồng, gần như đi ngang.

Như vậy, bên cạnh tăng trưởng của hoạt động tín dụng, sự gia tăng của nguồn thu ngoài lãi là một trong những yếu tố chính giúp lợi nhuận Vietcombank tăng mạnh trong quý II.

Nợ xấu ở mức 0,61%

Một điểm đáng chú ý trong bức tranh tài chính của VCB là chất lượng tài sản tiếp tục được kiểm soát tốt. Từ cuối năm 2025 đến nay, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng duy trì ở mức thấp, đến cuối quý II/2026 chỉ còn 0,61%, giảm 0,39 điểm phần trăm so với cùng kỳ và thuộc nhóm thấp nhất toàn ngành.

Không chỉ nợ xấu, nợ nhóm 2 - nhóm có khả năng chuyển thành nợ xấu trong tương lai - cũng được kiểm soát. Đây là cơ sở để kỳ vọng áp lực hình thành nợ xấu mới của VCB trong các quý tới không quá lớn, qua đó giúp ngân hàng chủ động hơn trong chính sách trích lập dự phòng.

Đáng chú ý, VCB đã chủ động củng cố bộ đệm dự phòng từ năm 2025. Việc tăng trích lập trong khi nợ xấu giảm dần về cuối năm đã đưa tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên 259%. Sang quý I/2026, ngân hàng tiếp tục duy trì mức trích lập cao, tạo dư địa để giảm chi phí dự phòng trong những quý tiếp theo mà vẫn đảm bảo bộ đệm ở mức an toàn.

Đến cuối quý II/2026, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của VCB tiếp tục tăng lên 279%, thuộc nhóm cao nhất toàn ngành. Nhờ nền tảng này, chi phí dự phòng trong quý II chỉ còn 503 tỷ đồng, giảm 38% so với cùng kỳ và trở thành một trong những yếu tố hỗ trợ đáng kể cho tăng trưởng lợi nhuận.

Theo đánh giá, việc đã chủ động trích lập ở mức cao trong quý I, kết hợp tỷ lệ nợ xấu thấp và bộ đệm dự phòng lớn, sẽ tạo dư địa để VCB duy trì chi phí tín dụng ở mức thấp hơn trong hai quý cuối năm. Ngay cả trong trường hợp tổng mức trích lập cả năm 2026 vẫn cao hơn năm 2025, áp lực dự phòng trong từng quý có thể không còn lớn như giai đoạn trước.

Đây có thể trở thành một trong những động lực hỗ trợ lợi nhuận VCB trong nửa cuối năm 2026, bên cạnh tăng trưởng tín dụng và các nguồn thu ngoài lãi. Nói cách khác, lợi thế của VCB không chỉ nằm ở tỷ lệ nợ xấu thấp, mà còn ở dư địa sử dụng bộ đệm dự phòng đã được tích lũy từ trước để giảm áp lực lên lợi nhuận trong những quý tới.