Sumitomo Mitsui (SMBC) - Nhà băng trăm tuổi muốn nâng sở hữu tại VPBank khủng cỡ nào?

SMBC là ngân hàng thương mại cốt lõi của Sumitomo Mitsui Financial Group (SMFG), một trong những tập đoàn tài chính lớn của Nhật Bản. 

Tiền thân của SMBC bắt nguồn từ hai định chế tài chính lâu đời của Nhật Bản. Mitsui Bank được thành lập năm 1876, còn Sumitomo Bank ra đời năm 1895. Hai ngân hàng trải qua nhiều lần tái cấu trúc trong quá trình phát triển của hệ thống tài chính Nhật Bản.

Năm 1990, Mitsui Bank sáp nhập với Taiyo Kobe Bank, sau đó đổi tên thành Sakura Bank. Đến tháng 4/2001, Sakura Bank và Sumitomo Bank sáp nhập, chính thức hình thành Sumitomo Mitsui Banking Corporation, hay SMBC.

Năm 2002, Sumitomo Mitsui Financial Group được thành lập và SMBC trở thành ngân hàng thương mại trung tâm của tập đoàn. Từ đây, hệ sinh thái SMBC Group tiếp tục mở rộng sang chứng khoán, quản lý tài sản, cho thuê tài chính, thẻ, tài chính tiêu dùng và nhiều dịch vụ tài chính khác.

Quy mô của tổ chức này hiện được thể hiện rõ nhất qua SMFG - công ty mẹ của SMBC. Tại ngày 31/3/2026, SMFG có 328.511 tỷ yen tổng tài sản, tương đương khoảng 2.000 tỷ USD nếu quy đổi theo tỷ giá 165 yen/USD.

Riêng SMBC có tổng tài sản khoảng 265.558 tỷ yen, tiền gửi 171.336 tỷ yen và dư nợ cho vay 110.749 tỷ yen. Ngân hàng có hơn 28.000 nhân viên, cùng mạng lưới hoạt động tại Nhật Bản và nhiều thị trường nước ngoài.

SMBC Group cũng không chỉ hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng. Tập đoàn hiện có các công ty thành viên trong nhiều mảng như SMBC Nikko Securities về chứng khoán, SMBC Trust Bank, Sumitomo Mitsui Finance and Leasing, Sumitomo Mitsui Card, SMBC Consumer Finance và Sumitomo Mitsui DS Asset Management.

Quy mô tài sản của SMFG đã tăng từ khoảng 270.400 tỷ yen năm 2023 lên 328.500 tỷ yen vào cuối tháng 3/2026. Trong cùng giai đoạn, dư nợ cho vay tăng từ khoảng 98.400 tỷ lên 117.600 tỷ yen.

Không chỉ mở rộng về tài sản, kết quả kinh doanh của tập đoàn cũng tăng mạnh trong những năm gần đây.

Năm tài chính kết thúc tháng 3/2026, SMFG đạt lợi nhuận thuộc về cổ đông công ty mẹ 1.583 tỷ yen, tăng 34,4% so với năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay. ROE vượt 10%, trong khi lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu đạt 412 yen.

Chỉ trong ba năm, lợi nhuận của SMFG gần như tăng gấp đôi. Tập đoàn cho biết mức lợi nhuận kỷ lục trong năm tài chính 2026 giúp hoàn thành các mục tiêu tài chính của kế hoạch trung hạn trước thời hạn.

Đà tăng trưởng này diễn ra trong bối cảnh SMBC Group thay đổi cách tiếp cận ở thị trường quốc tế. Thay vì chủ yếu dựa vào hoạt động cho vay, tập đoàn muốn tăng tỷ trọng các hoạt động sử dụng vốn hiệu quả hơn như ngân hàng đầu tư, giao dịch thị trường, ngân hàng giao dịch và quản lý tài sản.

Trong kế hoạch trung hạn mới, SMFG đặt mục tiêu đến năm tài chính 2028 đạt lợi nhuận 2.000 tỷ yen và ROTE 13%. Tập đoàn cũng đặt mục tiêu dài hạn đưa ROTE lên 15%.

Ở Nhật Bản, SMBC tiếp tục mở rộng hoạt động ngân hàng bán lẻ và doanh nghiệp, trong khi ở nước ngoài, tập đoàn muốn tăng sự hiện diện thông qua mô hình kinh doanh toàn cầu và các hoạt động CIB.

Điều này giúp lý giải vì sao SMBC không chỉ xuất hiện với vai trò một ngân hàng cho vay tại các thị trường châu Á. Tập đoàn còn tham gia đầu tư vốn, thu xếp các khoản vay hợp vốn, tài trợ thương mại, ngân hàng đầu tư và kết nối doanh nghiệp giữa Nhật Bản với các thị trường nước ngoài.

Tại Việt Nam, cách tiếp cận này thể hiện qua các thương vụ với FE Credit và VPBank, cũng như vai trò của SMBC trong nhiều khoản vay hợp vốn quốc tế cho các doanh nghiệp trong nước.

Vì vậy, nếu chỉ gọi SMBC là “ngân hàng Nhật Bản đầu tư 1,5 tỷ USD vào VPBank”, độc giả mới chỉ nhìn thấy một phần rất nhỏ của tổ chức này. Phía sau khoản đầu tư đó là một tập đoàn tài chính có lịch sử ngân hàng khoảng 150 năm, 328.000 tỷ yen tài sản và 1.583 tỷ yen lợi nhuận trong năm tài chính gần nhất.