Lương duyên của Sumitomo Mitsui (SMBC) - VPBank: Từ FE Credit đến khoản đầu tư 1,5 tỷ USD

Năm 2021, SMBC lần đầu bước vào hệ sinh thái của VPBank thông qua FE Credit. Tháng 4 năm đó, Công ty Tài chính Tiêu dùng SMBC (SMBCCF), công ty con thuộc SMFG, ký thỏa thuận mua 49% vốn điều lệ tại FE Credit.

Đến tháng 10/2021, giao dịch hoàn tất. SMBCCF nắm 49% vốn, VPBank giữ 50%, 1% còn lại thuộc về một nhà đầu tư khác. FE Credit sau đó được đổi tên thành VPBank SMBC Finance.

Theo báo cáo thường niên 2024 của VPBank, thương vụ này được thực hiện với mức định giá FE Credit khoảng 2,8 tỷ USD.

Với VPBank, việc bán 49% vốn tại công ty tài chính tiêu dùng giúp ngân hàng củng cố năng lực tài chính và mở rộng nguồn lực cho các mảng kinh doanh khác. Thương vụ cũng đưa SMBC, một trong những tập đoàn tài chính lớn của Nhật Bản, trở thành đối tác của VPBank tại Việt Nam.

Quan hệ giữa hai bên tiếp tục được mở rộng. Tháng 5/2022, VPBank và SMBC ký thỏa thuận hợp tác kinh doanh. Đây là bước chuyển từ một thương vụ đầu tư tại công ty con sang hợp tác ở cấp ngân hàng.

Một năm sau, SMBC tiến thêm một bước khi trở thành cổ đông chiến lược của VPBank.

Tháng 3/2023, VPBank công bố thỏa thuận phát hành riêng lẻ hơn 1,19 tỷ cổ phiếu, tương đương 15% vốn điều lệ, cho SMBC. Giá trị thương vụ hơn 35.900 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,5 tỷ USD.

Đến tháng 10/2023, VPBank hoàn tất phát hành số cổ phiếu này và SMBC chính thức trở thành cổ đông chiến lược, sở hữu 15% vốn ngân hàng.

Khoản đầu tư giúp vốn chủ sở hữu hợp nhất của VPBank lên gần 140.000 tỷ đồng vào cuối năm 2023, tăng 35% so với năm trước. Theo VPBank, nguồn vốn mới tạo dư địa để ngân hàng mở rộng hoạt động ở các phân khúc khách hàng cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các doanh nghiệp lớn, đặc biệt là doanh nghiệp FDI và tập đoàn đa quốc gia.

Như vậy, chỉ trong khoảng hai năm, quan hệ giữa hai bên đã đi qua hai cấp độ: từ SMBC đầu tư vào FE Credit - công ty trong hệ sinh thái VPBank - đến việc trở thành cổ đông chiến lược của chính VPBank.

Sau thương vụ 1,5 tỷ USD, sự hợp tác không dừng ở việc SMBC sở hữu cổ phần.

VPBank cho biết với vai trò đối tác chiến lược, SMBC có thể chia sẻ kinh nghiệm hoạt động tại các thị trường châu Á, đồng thời hỗ trợ ngân hàng tiếp cận mạng lưới khách hàng doanh nghiệp Nhật Bản và các tập đoàn đa quốc gia.

Mối quan hệ này cũng được thể hiện qua các khoản huy động vốn quốc tế của VPBank.

Tháng 7/2025, VPBank cùng SMBC và các tổ chức tài chính phát triển ký khoản vay hợp vốn trị giá 350 triệu USD, kỳ hạn 5 năm. Trong giao dịch này, SMBC giữ vai trò điều phối viên và đồng thu xếp chính được ủy quyền. Nguồn vốn được dành cho các lĩnh vực gồm tài chính xanh, tài chính xã hội và phát triển hạ tầng thiết yếu.

Đến năm 2026, quy mô giao dịch tăng đáng kể. VPBank ký khoản vay hợp vốn liên kết bền vững trị giá 1,44 tỷ USD với 15 định chế tài chính quốc tế.

Trong thương vụ này, SMBC giữ nhiều vai trò gồm điều phối giao dịch, Mandated Lead Arranger, Underwriter and Bookrunner, đại lý khoản vay và điều phối bền vững. Khoản vay có kỳ hạn ba năm và được nâng quy mô từ 1,2 tỷ lên 1,44 tỷ USD.

Nguồn vốn được cấu trúc gắn với các mục tiêu hiệu suất bền vững của VPBank, trong đó có việc mở rộng tín dụng cho các lĩnh vực xanh và xã hội.

Nhìn lại quá trình hợp tác, mối quan hệ giữa VPBank và SMBC đã mở rộng theo từng bước.

Trong báo cáo thường niên 2024, VPBank cho rằng hai thương vụ với SMBC - bán 49% vốn FE Credit năm 2021 và phát hành riêng lẻ 15% vốn cho SMBC năm 2023 - đã mở ra các cơ hội hợp tác tiếp theo giữa hai bên.

Từ một thương vụ trong lĩnh vực tài chính tiêu dùng, quan hệ VPBank - SMBC đã phát triển thành hợp tác ở cấp ngân hàng, sau đó mở rộng sang thị trường vốn quốc tế. SMBC hiện vừa là cổ đông chiến lược của VPBank, vừa tham gia thu xếp các nguồn vốn quốc tế cho ngân hàng này.