Vì sao 71% quỹ thị trường mới nổi không nắm giữ cổ phiếu Việt Nam?

Phân tích mới nhất của Bloomberg Intelligence cho thấy 71% quỹ đầu tư thị trường mới nổi được khảo sát hoàn toàn không nắm giữ cổ phiếu Việt Nam trong quý I/2026. Con số này phản ánh khoảng cách đáng kể giữa kỳ vọng nâng hạng và thực tế phân bổ vốn của các nhà đầu tư quốc tế.

Đáng chú ý, Việt Nam không phải trường hợp cá biệt. Cả Đông Nam Á đang chứng kiến sự suy giảm sức hút trong danh mục của các quỹ thị trường mới nổi khi tỷ trọng đầu tư trung bình vào khu vực giảm xuống còn 1,3%, thấp hơn đáng kể so với mức 1,9% cùng kỳ năm trước. Số lượng quỹ không nắm giữ bất kỳ tài sản nào tại Đông Nam Á cũng tăng hơn gấp đôi.

Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh các quỹ thị trường mới nổi đang hướng tới năm hoạt động hiệu quả nhất trong một thập niên. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng không đến từ sự đa dạng của các thị trường mới nổi mà ngày càng tập trung vào một nhóm nhỏ doanh nghiệp công nghệ tại Bắc Á.

Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách dòng vốn vận động trên thị trường toàn cầu. Thay vì tìm kiếm cơ hội trải rộng trên nhiều quốc gia, nhà đầu tư đang tập trung vào những doanh nghiệp được hưởng lợi trực tiếp từ nhu cầu chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI. Đài Loan và Hàn Quốc trở thành những điểm đến nổi bật nhất của xu hướng này.

Nhiều quỹ có hiệu suất vượt trội trong năm nay đều sở hữu tỷ trọng lớn tại các doanh nghiệp bán dẫn. Quỹ thị trường mới nổi của Nomura là ví dụ tiêu biểu khi ghi nhận mức sinh lời hơn 30% kể từ khi xung đột Iran bùng phát. Phần lớn thành quả đến từ các khoản đầu tư vào SK Square và SK Hynix, hai doanh nghiệp đang hưởng lợi trực tiếp từ nhu cầu bộ nhớ phục vụ AI.

Sự dịch chuyển của dòng tiền cũng đang làm thay đổi cấu trúc chỉ số MSCI Emerging Markets. Bắc Á hiện chiếm khoảng 68% chỉ số chuẩn, biến Đài Loan, Trung Quốc và Hàn Quốc thành những thị trường quyết định hiệu quả đầu tư của phần lớn các quỹ thị trường mới nổi. Trong bối cảnh đó, Việt Nam dù sở hữu câu chuyện nâng hạng hấp dẫn vẫn đang phải cạnh tranh với một chủ đề đầu tư có sức hút lớn hơn nhiều: AI.

Đây có thể là lý do khiến dòng vốn quốc tế vẫn chưa thực sự quay trở lại mạnh mẽ như kỳ vọng. Đối với nhiều nhà quản lý quỹ toàn cầu, cơ hội ngắn hạn hiện nằm ở những doanh nghiệp sản xuất chip, bộ nhớ và hạ tầng AI tại Bắc Á thay vì các thị trường cận biên đang chờ nâng hạng.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa Việt Nam bị bỏ quên trong dài hạn. Việc được FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng vẫn có thể mở ra cơ hội tiếp cận nhóm quỹ đầu tư thụ động và các quỹ chuyên biệt trong tương lai.

Vấn đề nằm ở chỗ câu chuyện nâng hạng cần thời gian để chuyển hóa thành dòng vốn thực tế. Trong khi đó, cơn sốt AI đang tạo ra lực hút mạnh mẽ và tức thời đối với dòng tiền toàn cầu.

Nói cách khác, Việt Nam đang đứng trước một nghịch lý đáng chú ý: triển vọng nâng hạng ngày càng rõ nét nhưng phần lớn quỹ thị trường mới nổi vẫn chưa đặt cược vào thị trường này. Ít nhất ở thời điểm hiện tại, AI vẫn là câu chuyện lớn hơn nâng hạng trong mắt nhiều nhà đầu tư quốc tế.